Thạc sĩ, cử nhân ồ ạt học… trung cấp

NLD – Tại các trường trung cấp, số thạc sĩ, cử nhân theo học ngày càng đông. Quá trình “liên thông ngược” này cho thấy một sự lãng phí rất lớn trong đào tạo đại học hiện nay.

Lê Thu Hòa, quê Nghệ An, tốt nghiệp hệ CĐ ngành kế toán tại một trường ĐH ở TPHCM nhưng sau nhiều tháng chờ việc, cô quyết định đăng ký học ngành quản trị nhà hàng của Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist. Cũng dự tuyển vào trường này, thí sinh Nguyễn Hồng Phước cho biết đã tốt nghiệp hệ CĐ ngành quản trị kinh doanh tại một trường ĐH, tuy đã nộp hồ sơ vào nhiều công ty nhưng không có hồi âm nên quyết định chuyển hướng.

30% liên thông ngược

Ở Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist, trong số 2.000 học sinh trường tuyển mỗi năm, khoảng 600 người có bằng ĐH, CĐ, thậm chí thạc sĩ – chiếm khoảng 30%. Ông Trần Văn Hùng, hiệu trưởng nhà trường, cho biết hầu như những người đã có bằng ĐH, CĐ quay lại học trung cấp đều đang thất nghiệp và không thiếu ngành nghề nào.

Thí sinh tham gia phỏng vấn trong đợt tuyển sinh của Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist.

Tại nhiều trường trung cấp khác, tỉ lệ những người đã có bằng ĐH, CĐ cũng chiếm 20%-30%. Ông Lê Lâm – Chủ tịch HĐQT, nguyên Hiệu trưởng Trường Trung cấp Đại Việt – cho biết năm 2011 có 1.812 học sinh thì 308 người đã tốt nghiệp ĐH, CĐ và thạc sĩ. Năm 2012 có 1.607 người học thì 304 có bằng ĐH, CĐ.

Ông Đặng Văn Sáng, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Ánh Sáng, cho biết mỗi năm, trường chỉ tuyển 1.000 học sinh nhưng tới 30% trong số đó đã có bằng ĐH, CĐ. Họ đã tốt nghiệp ở đủ ngành nghề và rất nhiều học viên tốt nghiệp các trường ĐH công lập…

Đại diện nhiều trường cho biết những người đã tốt nghiệp ĐH, CĐ chưa có việc làm quay lại học trung cấp ở những ngành nghề phù hợp hơn, dễ tìm việc làm hơn.

Hiện chưa có thống kê cụ thể từ phía ngành chức năng nhưng thực tế, những người đã có bằng ĐH, CĐ quay lại học trung cấp, học nghề ngành càng nhiều. Hiện tượng này được ví von là quá trình “liên thông ngược” hoặc “học viên sau ĐH”.

Hệ quả của đào tạo ĐH, CĐ tràn lan

Theo công bố của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, quý IV/2013, cả nước có thêm 72.000 lao động trình độ ĐH, CĐ thất nghiệp. Trong khi đó, chỉ tiêu vào ĐH tăng theo từng năm. Thực tế này khiến không ít người xót xa.

Ông Đặng Văn Sáng tính toán chi phí cho một người học ĐH bình thường không dưới 100 triệu đồng, bao gồm học phí và các chi phí khác. Bốn năm đèn sách ra trường thất nghiệp rồi lại tiếp tục học một nghề để mưu sinh là sự lãng phí rất lớn. Nhiều người trong số đó đang ôm theo cả một khoản nợ lớn mà chưa biết khi nào mới trả được.

Sở dĩ có tình trạng trên, nhiều ý kiến cho rằng hệ ĐH, CĐ tăng quy mô tuyển sinh khiến số lượng người theo học hệ này ngày càng nhiều nhưng không cần tính đến nhu cầu nhân lực thật sự mà xã hội đang cần. Ông Đỗ Hữu Khoa, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Công nghệ thông tin Sài Gòn, chỉ ra rằng năm 2014, chỉ tiêu vào ĐH là trên 400.000, CĐ trên 280.000 và hệ TCCN dự kiến 300.000. Nếu tính thêm chỉ tiêu các hệ vừa làm vừa học, liên thông ở các trường ĐH, CĐ và chính quy trong các trường CĐ, trung cấp nghề… thì có gần 1,1 triệu chỉ tiêu. Như vậy, với tỉ lệ 70% ĐH, CĐ và TCCN 30% thì tỉ lệ cơ cấu này hoàn toàn không hợp lý, dẫn đến tình trạng thừa thầy thiếu thợ.

Ngoài ra, tâm lý chuộng bằng cấp và công tác hướng nghiệp chưa hiệu quả cũng là nguyên nhân của sự lệch hướng. Ông Lê Lâm cho rằng chính công tác hướng nghiệp thời gian qua chưa tốt nên trong việc chọn ngành nghề, học sinh vẫn chạy theo ngành “hot”, ngành dễ học chứ không phải chọn theo năng lực. Tình trạng ngồi nhầm ĐH xảy ra nhiều năm, với nhiều sinh viên nên chuyện những cử nhân, kỹ sư thất nghiệp rồi quay lại học trung cấp với quyết tâm làm lại cuộc đời ngày càng phổ biến và trở thành vấn đề nhức nhối.

Ông Đặng Văn Sáng nhìn nhận ở tầm vĩ mô, trong tương lai gần phải xây dựng được cơ cấu nhân lực, từ đó xác định chỉ tiêu  các ngành nghề, loại hình để Bộ Giáo dục và Đào tạo căn cứ xây dựng chiến lược nguồn nhân lực cho phù hợp, tránh sự lãng phí như hiện nay.

“Học tập là chuyện suốt đời nhưng việc có đến hàng chục triệu người tốt nghiệp ĐH, CĐ thất nghiệp rồi quay lại học trung cấp, học nghề hẳn chỉ có ở Việt Nam” – một chuyên gia giáo dục nhận định.

 

Huy Lân

Một suy nghĩ 6 thoughts on “Thạc sĩ, cử nhân ồ ạt học… trung cấp”

  1. Mình không nghĩ đây là vấn đề đáng quan tâm. Người học nghề có kiến thức thạc sĩ hay đại học cũng tốt cho nền kinh tế, vì một quốc gia có dân trí cao vẫn tốt hơn một quốc gia có dân trí thấp.

    “heo công bố của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, quý IV/2013, cả nước có thêm 72.000 lao động trình độ ĐH, CĐ thất nghiệp. Trong khi đó, chỉ tiêu vào ĐH tăng theo từng năm. Thực tế này khiến không ít người xót xa.”

    Why xót xa. Thà có lao động trình độ thất nghiệp hơn là cản không cho SV vào đại học. Kiến thức tự nó có giá trị, chẳng ăn nhập gì đến việc người ta có việc làm hay không.

    Thât nghiệp là vấn đề của nền kinh tế.. Chẳng ăn nhập gì đến việc người thất nghiệp có bắng tiến sĩ hay không (MỸ có rất nhiều tiến sĩ lái taxi).

    Kinh tế của ta suy sụp, không có việ làm cho SV, chứ không phải đó là lỗi ĐH tạo quá nhiều nhân tài.

    Hãy tìm cách tạo công ăn việc làm.. Đó là vấn đề.

    Cách tư duy của các quý vị luôn đảo ngược vấn đề.

    Thích

  2. Chỉ cần cho phép kinh tế tư nhân phát triển “bình đẳng” với kinh tế nhà nước thì mọi bài toán đều sẽ được giải quyết gần hết.

    Tuy nhiên, hiện nay, ngoài lý do về an ninh quốc phòng thì còn khá nhiều lý do khác như an nguy đến chế độ, không đúng định hướng,… càng khiến cho nhu cầu “bình đẳng” này trở nên xa vời.

    Tư nhân thì không quan trọng “bằng cấp”.

    Thích

  3. Ồ, thực ra trước khi đọc comment của anh Hoành, em nghĩ đây là một vấn đề đáng quan tâm vì nó phản ánh hệ quả của việc cả xã hội chuộng bằng cấp và các bậc phụ huynh luôn muốn con cái của mình ít nhất phải có bằng đại học. Nhưng comment của anh Hoành đã chỉ cho em thấy một hướng nhìn mới rất hay! Cảm ơn anh Hoành! 🙂

    Thích

  4. Cảm ơn comment của cả nhà. Như anh Hoành comment, kiến thức lúc nào cũng có giá trị của nó.
    Mẹ em năm 40 tuổi bắt đầu học đại học. Cả nhà đi học vất vả nhưng vui 🙂

    Thích

  5. Cảm ơn comment của cả nhà, đây thực sự là vấn đề đang rất nóng bỏng và mỗi người đánh giá vấn đề theo một hướng nhìn rất khác nhau, pha trộn nhiều cảm xúc.

    Bạn em có đăng nhận xét về bài báo này “Học sinh bị ngăn cản thi đại học vì năng lực yếu” http://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/tuyen-sinh/hoc-sinh-bi-ngan-can-thi-dai-hoc-vi-nang-luc-yeu-2974418.html, theo ý bạn em (một giáo viên dạy luyện thi Đại học) thì:
    “Bản chất của vấn đề là trường muốn “cải thiện thứ tự xếp hạng điểm trung bình thi ĐH” bằng cách chỉ xác nhận hồ sơ cho những em “đủ năng lực” và loại bỏ những hồ sơ “năng lực yếu” ! Một thủ thuật thừa sự lọc lõi, nhưng RẤT THIẾU CÁI TÂM của ông hiệu trưởng và nhà trường, chứ đừng nói là “vì học sinh”
    Cuối cùng thì vẫn là do BỆNH THÀNH TÍCH mà thôi !”

    Ông hiệu trưởng nhà trường trong bài báo thì có thanh minh rằng: “Theo ông Minh, qua hai đợt thi kiểm tra chất lượng cuối khóa, tỷ lệ học sinh đạt điểm trung bình chiếm 60-70%, còn lại là điểm trung bình yếu. Do đó, trong cuộc họp phụ huynh, trường đề nghị các gia đình nên định hướng con em lựa chọn ngành nghề phù hợp, tránh lãng phí. “Nếu phụ huynh quyết tâm cho con thi đại học bằng mọi giá thì vẫn được ký xác nhận vào hồ sơ”, ông Hiệu trưởng nói thêm.”

    Rõ ràng là chuộng bằng cấp và chất lượng đào tạo Đại học đang là vấn đề lớn và hậu quả của nền kinh tế “được định hướng” mất phương hướng đã tạo ra nhiều ý kiến trái chiều về bằng cấp. Ý kiến của em là: em đồng ý kiến thức, tri thức, luôn cần thiết, và việc học thật cho dù ở bất kì bằng cấp nào cũng đáng trân trọng. Việc lựa chọn cần tham khảo nhiều thông tin và nghe nhiều lời phân tích, nhưng hãy dành quyết định cuối cùng cho mỗi cá nhân mà không ép buộc “theo hướng tốt” từ bất kì một cơ sở có trách nhiệm nào. Có thể sẽ có những bài học khắc nghiệt từ nền kinh tế khủng hoảng nhưng cuối cùng điều xã hội hướng đến, đầu tiên và cuối cùng, vẫn là Tự do. Có tự do rồi mọi thứ sẽ tự “fall in the right place”, sẽ tự tạo ra những thích nghi phù hợp nhất.

    Em Hường

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s