Chào anh chị em,

Mình mở đầu bài này bằng câu truyện Thiền “Không trộm được mặt trăng”, sau đó mình sẽ chia sẻ thêm với những trải nghiệm riêng của mình.

Không trộm được mặt trăng

Thiền sư Ryokan sống cuộc đời đơn giản nhất trong một căn chòi nhỏ dưới chân núi. Buổi tối nọ một tên trộm vào chòi chỉ để khám phá ra là chẳng có gì trong đó để trộm.

Ryokan trở về, bắt gặp tên trộm, “Có lẽ anh đã đi một quãng đường dài để thăm tôi,” thiền sư nói với tên trộm, “và anh không nên về không. Vậy hãy nhận áo quần của tôi làm quà tặng.

Tên trộm sửng sốt. Hắn nhận áo quần và lẩn đi.

Ryokan ngồi trần truồng, ngắm trăng. “Tội nghiệp, thiền sư nghĩ thầm, “Ước gì mình có thể cho anh ta mặt trăng đẹp đẽ này.”

Giờ để mình chia sẻ một số các trải nghiệm của mình:

– Một lần mình đi thăm Huế, anh Hoàng Phủ Ngọc Tường, cha đẻ của môn Huế học, tình nguyện làm hướng dẫn viên du lịch. Bà xã mình đã về Tây Ninh thăm gia đình, nên mình theo vài bạn Việt kiều ra Huế. Thời đó mình đang sống ở Mỹ, mình và các bạn Việt kiều này về VN giúp chính phủ VN, rủ nhau ra Huế và ở khách sạn Lê Lợi, trên đường Lê Lợi song song với bờ sông Hương, gần cầu Tràng Tiền. Anh Tường cho chúng mình nghe Ca Huế trên thuyền ở Sông Hương. Rồi về ngủ.

Lúc về tới gần cổng khách sạn, mình bị các bạn cảnh sát tại trạm cảnh sát gần đó chặn lại, nói lăng nhăng gì đó và không cho chúng mình đi qua. Mình nhìn mặt biết là các bạn chỉ muốn vòi tiền. Trong túi mình có một cọc tiền đồng, nhưng mình vốn không ưa tham nhũng, nên nói: “Mình không có tiền nhưng có thẻ Visa, mình có thể chi tiền cho các anh bằng thẻ.” Thời đó VN chưa có Visa, nên các bạn cảnh sát cho chúng mình thông qua.

– Trước 1975, một lần mình chở Dũng, ba của Đông Vy, trên xe máy của mình. Sau khi vượt qua một ngã tư một lúc thì có anh cảnh sát công lộ (giao thông) chạy xe máy rề rề sau lưng, gọi mình đứng lại. Mình chẳng nhớ là mình làm gì sai, vì mình chạy xe cẩn thận. Mình nhìn anh cảnh sát dò hỏi, anh nói: “Anh vượt đèn đỏ.” Mình biết cãi nhau với cảnh sát thì một là thua và hai là thua, nên đứng yên chẳng nói năng gì. Mình biết, anh này chỉ muốn vòi tiền thôi.

Anh ấy nói: “Anh có thể đóng tiền phạt tại chỗ [tức là hối lộ] hay tôi có thể giam xe anh rồi anh đóng tiền phạt và nhận xe lại sau.”

Giam xe là một nỗi kinh hoàng, vì khi nhận lại xe thì xe của bạn đã bị tháo gỡ gần hết, chỉ còn lại cái sườn trống bóc.

Mình tỉnh bơ nói với anh cảnh sát: “Mình chẳng có đồng nào trong túi. Anh muốn giam xe thì giam.”

Anh ta vẫy tay bảo mình “Đi đi”. Anh ta chỉ cần tiền, không muốn bị rắc rối và mất thời gian lo thủ tục giam xe.

– Những chuyện gặp cảnh sát giao thông và bị chặn lại vòi tiền kiểu dọa giam xe thế này, mình gặp rất thường xuyên. Lần nào mình cũng thách thức các anh giam xe bằng “Mình không có đồng nào trong túi”, và lần nào mình cũng thắng–mình biết các anh cảnh sát sợ thủ tục giam xe rườm rà cũng như mình sợ bị giam xe. Nhưng mình biết các anh cần có thời gian vàng ngọc để chặn người khác kiếm tiền. Thế là mình luôn thắng cược.

Các bạn, mình không muốn hối lộ, cũng không muốn bị cướp, nên mình phải nghĩ ra được cách để làm cho kẻ cướp và kẻ bị cướp đều thoải mái vui vẻ.

Đó là tư duy tích cực luôn thắng.

Mến,

Hoành

o0o

I don’t any money for you to steal

Dear Brothers and Sisters,

I’ll begin this post with a Zen story titled “The Moon Can Not Be Stolen,” followed by some reflections based on my own experiences.

The Moon Can Not Be Stolen

Ryokan, a Zen master, lived the simplest kind of life in a little hut at the foot of a mountain. One evening a thief visited the hut only to discover there was nothing in it to steal.

Ryokan returned and caught him. “You may have come a long way to visit me,” he told the prowler, “and you shoud not return emptyhanded. Please take my clothes as a gift.”

The thief was bewildered. He took the clothes and slunk away.

Ryokan sat naked, watching the moon. “Poor fellow, ” he mused, “I wish I could give him this beautiful moon.”

Now, let me share a few of my own experiences:

– Once, while visiting Hue, Hoang Phu Ngoc Tuong—the scholar considered the father of “Hue studies”—volunteered to be our guide. My wife had gone to Tay Ninh to visit her family, so I traveled to Hue with a few Việt Kiều friends. At the time, I was living in the United States; we Việt Kiều had returned to Vietnam to assist Vietnam government, and we decided to take a trip to Hue, where we stayed at a hotel on Le Loi Street—a road running parallel to the Huong River, near the Trang Tien Bridge. Anh Tường arranged for us to listen to Ca Huế on a boat on the Huong River. Afterward, we headed back to sleep.

As we approached the entrance to our hotel, we were stopped by the police at a police post. They began spouting nonsense and blocked our path. Looking at their faces, it was clear that they were simply trying to extort money. I had a stack of cash in my pocket, but as I’ve always detested corruption, I said, “I don’t have any cash, but I do have a Visa card—I can pay you using that card.” Back then, Visa cards didn’t exist in Vietnam, so they let me go.

– Before 1975, one time I was giving Dũng—Đông Vy’s father—a ride on my motorbike. Shortly after we crossed an intersection, a traffic police officer on a motorbike pulled up right behind us and signaled for me to stop. I couldn’t recall doing anything wrong, as I had been driving carefully. I looked at the officer, questioning “why” with my eyes, and he said, “You ran a red light.” Knowing that arguing with a police officer is, first, you lose and, second, you lose, so I simply stood there in silence. It was clear to me that he was just fishing for a bribe.

He said, “You can pay the fine on the spot [implying a bribe], or I can impound your bike—in which case you’d have to pay the fine later to get it back.”

Having one’s vehicle impounded was a nightmare; by the time you got it back, it would have been stripped of almost every part, leaving nothing but a bare frame.

I replied to the officer, completely unfazed, “I don’t have a single penny in my pocket. If you want to impound my motobrike, go ahead.”

He waved his hand, telling me to “just go.” He only wanted money; he had no desire for the hassle or the time-consuming paperwork involved in impounding a vehicle.

– I frequently encountered traffic police who stop me and try to extort money by threatening to impound my motorbike. Every single time, I challenged them to go ahead and impound it with “I don’t have a dime in my pocket”—and every single time, I won. I knew they dreaded the cumbersome impoundment procedures just as much as I dreaded having my vehicle taken away. Moreover, I knew they value their time—time they’d rather spend stopping other people to make money. And so, I always won the bet.

My friends, since I have no intention of paying bribes, nor any desire to be robbed, I’ve always figured out a way to ensure that both the “robber” and the “victim” walk away feeling comfortable and content.

That’s the power of a positive mindset—it always wins.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2026
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com