Sống với đời

Chào các bạn,

Con mèo luôn được xem là dịu dàng, hiền hậu, đáng yêu (đương nhiên là ngoại trừ lũ chuột).

Năm con mèo hy vọng là thế giới hiền hậu yên ắng hơn. Năm vừa qua là năm con cọp, cho nên thế giới hùng hổ đánh nhau cũng là điều hợp… tử vi.

Các bạn tuổi con mèo thường là hiền hậu yên ắng cả đời. Cứ giữ vậy, chẳng lý do nào phải muốn thành cọp, dù rằng cọp, báo, mèo rừng, mèo nhà đề thuộc họ “cat”.

Tuy vậy, mèo nhà cũng khác mèo hoang hay mèo rừng.

Mèo nhà ngày nay cứ như là nữ hoàng ỏng ẹo qua lại, ngủ chung trên giường chủ, ăn thức ăn riêng đầy đủ chất bổ dưỡng, đi beauty salon cắt lông xén tóc, ngày ngày nằm ghế salon xem TV hay nằm trước cửa sưởi nắng, nếu có chuột chạy qua chắc cũng chẳng buồn đứng dậy. Không phải việc của tui, để đó có người lo xử chúng nó.

Mèo hoang thì tối ngày phải đi kiếm ăn và đánh nhau giành giật thức ăn và lãnh thổ, nên cuộc đời gai góc và hoang dã.

Mèo rừng thì khỏi nói. Sống trong rừng nên mèo rừng cũng dữ dằn như là một loài beo nhỏ.

Cho nên cũng chẳng biết chúng ta sẽ có năm mão nào – mão nhà, mão hoang hay mão rừng.

Đó là chưa nói tử vi Trung quốc không có con mèo (cat) mà có con thỏ (rabbit). Chẳng biết tại sao một bên là thỏ, một bên là mèo. Thỏ và mèo có lẽ đều giống nhau về chạy nhanh và hiền hậu, dù rằng thỏ hiền hơn mèo rất nhiều, cho đến nỗi người ta hay nói “nhát như thỏ đế” để chỉ tính nhút nhát. Nhưng chẳng ai biết tại sao lại “đế” – dù là thỏ đế vương, thỏ đại đế, hay thỏ rượu đế thì thỏ đế cũng là thỏ đại gia, thỏ thứ dữ, sao lại là nhút nhát được? Hay đó là âm mưu của Trung quốc – giả vờ hiền hậu nhút nhát, trong khi mình là thứ dữ?

Cho nên tình hình chính trị thế giới năm tới lành dữ ra sao cũng chẳng thể tiên đoán được, vì thật giả trùng trùng, chẳng biết đâu mà lần.

Nhưng đời là vậy, thực mà hư, hư mà thực. Điên đảo mộng tưởng (Bát Nhã Tâm Kinh). Mộng huyễn bào ảnh – mộng ảo bọt bóng; như lộ diệc như điện – như sương, cũng như ánh chớp (Kinh Kim Cang). Cho nên đời là ảo ảnh. Mọi Sắc đều là Không.

Nhưng ảo mà thật và thật mà ảo. Sắc bất dị Không, Không bất dị sắc; Sắc tức thị Không, không tức thị Sắc. Sắc chẳng khác Không, Không chẳng khác Sắc, Sắc tức là Không, Không tức là Sắc.

Đời là ảo mà là thật, và thật mà là ảo. Thế thì điều gì là thật điều gì là ảo?

Mọi thứ, bất kì thứ nào, cũng đều thật và ảo cùng lúc.

Nếu ta bám vào thứ gì, thứ đó cũng là ảo, vì chúng không có thật. Bám vào tiền, tiền là ảo, vì tiền tới rồi tiền sẽ đi, và ta đau khổ vì bám mà không được. Cũng như thế, bám vào tình thì tình ảo vì tình tới rồi tình sẽ đi, bám vào tiếng thì tiếng ảo vì tiếng tới rồi tiếng sẽ đi.

Nếu ta có mọi thứ nhưng chẳng bám vào đâu thì mọi thứ đều thật. Tiền đến ta có tiền, tiền đi ta không có tiền, ta là thật và tiền cũng là thật, gặp nhau và chia tay, cả hai đều vui vẻ. Tình cũng thế, gặp nhau và chia tay, cả hai đều vui vẻ. Tiếng cũng vậy, gặp nhau và chia tay, cả hai đều vui vẻ. Mọi thứ đến và mọi thứ đi, ta chào mọi thứ và say good bye với mọi thứ. Đó là sống thật với mọi thứ thật, không có ảo tưởng là điều gì sẽ ở mãi với mình.

Cuộc đời là ảo nếu ta không hiểu bản chất cuộc đời, bám cứng vào mọi thứ và đau khổ khi thứ nào đó ra đi. Cuộc đời thật nếu ta chào đón và sống với mọi thứ, rồi chia tay vui vẻ với mọi thứ khi chúng ra đi.

Ảo hay thật không phải là tính cách của thứ gì, mà là thái độ của ta với mọi thứ trên đời. Có mà không bám thì đó là thật. Nhưng bám cứng dù có hay không thì đó là điên đảo mộng tưởng. Như là người yêu: Người yêu rất thật nếu người đến ta vui và người đi ta cũng vui với người. Nhưng nếu người đến ta bám cứng vào người làm người nghẹt thở, và người đi ta khóc lóc khổ đau vật vã thù hận với vết thương rướm máu, thì đó là người ảo, tình ảo, hãy về làm thơ cuộc đời là ảo tưởng, không có thật.

Sắc bất dị Không, Không bất dị Sắc
Sắc tức thị Không, Không tức thị Sắc
(Bát Nhã Tâm Kinh)

Chúc các bạn luôn sống thật.

Chúc mừng năm mới.

Mến,

Hoành

© copyright 2023
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 11 thoughts on “Sống với đời”

  1. Cám ơn anh Hoành đã chia sẽ một triết lý cuộc đời quá uyên thông trich từ Bát Nhã Tâm kinh. Các lời giải thích thật đơn giản và dễ hiều.
    Xin Chúc mừng anh năm mới 2023 dồi dào sức khỏe, an khang, thịnh vượng, gặp nhiều may mắn và tiếp tục chia sẽ những lời hay ý đẹp.

    Thích

  2. Vậy xin hỏi bác với một người nghèo thì cái đói có thật không? Làm thế nào cái đói trở thành ảo với một người nghèo? Với một người bị tai nạn xe hơi thì cái đau có thật không? Ngay tại lúc họ gặp tai nạn bác có thể thuyết phục họ rằng cái đau là ảo không? Vừa rồi có vụ xả súng, vụ Nichols, tại khoảnh khắc bị đánh, bị bắn mà chưa chết, với bản thân nạn nhân thì cái đau có thật không? Vừa rồi Nadal bị loại và nói “Bây giờ là thời điểm khó khăn, và tôi cần chấp nhận điều đó, tiếp tục tiến lên. Tôi không thể phàn nàn gì về cuộc sống của mình cả. Nhưng không thể nói rằng tôi không bị hủy hoại tinh thần vào lúc này, bởi vì như thế là tôi sẽ nói dối”. Một câu chuyện thì có thể vừa thực vừa ảo tuỳ vào thái độ, nhưng trong một khoảnh khắc thì luôn có ít nhất một sự thực không thể thay đổi.

    Thích

  3. Thank you Xangkan.

    Mọi thứ đều thật và ảo cùng lúc. Ảo hay thật đối với một người là do tư duy của chính người đó, không phải tư duy của các khách ngồi nhìn và biện luận cho họ.

    Nếu bạn nhìn một sự việc của người khác, bạn có thể quyết đoán sự việc đó là ảo hay thật, và bạn nói cách nào cũng được, vì đó là quyền của bạn. Và bạn nói cách nào cũng đúng với bạn, và nhiều người sẽ tôn trọng điều đó.

    Nhưng khi một người nói về một sự việc của chính mình, thì chỉ có tư duy của người đó đúng với người đó. Không phải là tư duy của người khác. Và tư duy của một người về chính sự việc của mình là điều duy nhất quan trọng cho đời sống của anh ta. Tư duy của mọi người khác chẳng ăn nhập gì đến anh ta cả. Hoàn toàn vô nghĩa đối với anh ta.

    Mến,

    Hoành

    Thích

  4. vâng bác,
    vậy đây chủ yếu chỉ là tâm sự cá nhân và tư duy cá nhân của bác, không phải lời khuyên cho người khác nên tư duy ra sao? Bác chỉ có một lời khuyên duy nhất là “hãy tự tư duy về chính sự việc của mình” phải không ạ?

    Comment của em thì không chủ yếu cá nhân như vậy, em kêu gọi mọi người tư duy về cái gì là thật, vì theo em tư duy “cái gì là thật” rất quan trọng.

    >”Mọi thứ đều thật và ảo cùng lúc. Ảo hay thật đối với một người là do tư duy của chính người đó, không phải tư duy của các khách ngồi nhìn và biện luận cho họ.”

    Đây là một điểm theo em về mặt học thuật còn controversial chứ không dễ “chốt” như vậy. Điều bác nói có nghĩa là “mọi thứ đều chỉ tồn tại chủ quan và tương đối theo chủ quan, theo tư duy của kẻ quan sát”. Từ kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu của mình, em nghĩ phải khá thận trọng với điểm này, vì nếu quá tin vào việc “mọi thứ chỉ tồn tại chủ quan tương đối”, sẽ có thể nhầm tưởng rằng vậy thì chẳng có thứ gì “tồn tại khách quan” hết, chẳng có gì tồn tại mà không phụ thuộc gì vào tư duy của kẻ quan sát cả.

    Trong comment em có hỏi:
    Khổ là thật (không phải ảo), đúng không? .
    Vì bác ko trả lời trực tiếp nên em hiểu ý bác là Khổ cũng vừa thật vừa ảo, nó chỉ tồn tại tương đối. Đây là chỗ mà tư duy của chúng ta khác nhau, vì quan điểm của em là khổ có “tồn tại khách quan”, nó tồn tại thật bất kể kẻ quan sát là ai, tư duy thế nào. Em xin làm rõ như thế.

    — with understanding —

    Thích

  5. Đúng như vậy đó Xangkan. Cảm ơn Xangkan đã hiểu mình.

    Tư duy của chúng ta về “pháp” (mọi sự) luôn là tư duy chủ quan. Không có cái gọi là hiện hữu khách quan hay tư duy khách quan, vì khi đã mô tả tư duy hay hiện hữu, luôn phải có một người, một chủ thể, làm hành động diễn tả hay tư duy. Và sự diễn tả của người đó, qua cảm xúc và ngôn ngữ của người đó, luôn là chủ quan.

    Một hiện hữu khách quan, không thể có, hay nói đúng hơn là không thể diễn tả được, vì đã có người diễn tả thì nó đã trở thành chủ quan tức thì.

    Ngoại trừ “tuyệt đối”. Mọi sự trên vũ trụ đều là tương đối (có sinh có diệt, có dơ có bẩn, có tăng có giảm, có dài có ngắn…) Và mọi thứ tương đối này cần có một cái nền tuyệt đối để nằm trên nền tuyệt đối đó – như là các lượn sóng trên mặt đại dương, có sinh có diệt, có đó rồi mất đó… Đó là tương đối (relative). Mọi sóng tương đối này phải nằm trên một nền tuyệt đối (absolute), chính là đại dương. Sóng (tương đối) có đó mất đó, nhưng đại dương (tuyệt đói) thì luôn có đó.
    Trong Phật triết, tuyệt đối đó là Không; trong các tôn giáo khác, tuyệt đối đó là God, Allah, Ông Trời, Thượng đế, Mẫu, Đạo (Lão tử). Và tuyệt đối thì bất khả tư nghị, không thể diễn tả, vì đã diễn tả thì diễn tả đó đương nhiên là chủ quan (và do đó tương đối).

    Ở đây chúng ta đang nói về tương đối – mọi sự ta thấy ở đời (tương đối), đối với mỗi người (tương đối), và rất chủ quan.

    Và đó cũng là phương pháp luận chính của Phật triết – cái nhìn của mỗi người về cuộc đời định hình đời sống của người đó. Tâm là chủ (Dhammapada).

    Thích

  6. Cảm ơn bác.
    Những điều bác nói về sóng và nước, tuyệt đối/ tương đối …. cũng hệt như sách của Thích Nhất Hạnh, Osho, Suzuki…. Những điều đó không có gì mới lạ đối với em. Em đã nghiên cứu nhiều năm và bản thân cũng từng giảng như vậy nên hiểu rõ câu chuyện đó cũng như vì sao các vị thầy ấy lại nói thế.

    Em hiểu việc bác và những vị thầy đó nêu lên quan điểm chủ quan như vậy về đạo Phật là bình thường , chúng ta đều tự do nói lên quan điểm của chúng ta.

    Em hiểu bác đã nghiên cứu nhiều trường phái tư tưởng khác nhau và sau thời gian dài nghiên cứu đã đúc kết ra điểm chung của tất cả các tư tưởng, từ đó bác tin tưởng chắc chắn rằng con đường đúng hẳn nằm ở nơi mà những tư tưởng ấy giao thoa, và bác đã tìm ra chỗ ấy. Em cũng từng nghĩ như vậy.

    Em muốn kể một chuyện ngày xưa. Vào thời điểm ấy em nghiên cứu Thiền đã nhiều năm, đã đọc xong và hiểu toàn bộ cuốn “Làng Mai nhìn núi Thứu”, cuốn được coi là tinh hoa trí tuệ của phái Làng Mai và rất tự tin với khả năng lĩnh hội kiến thức đạo Phật của mình, cũng viết lách, giảng giải …. Trong một lần em giảng pháp cho những người khác thì đã có một người đến và nói với em đại loại rằng có những kiến thức nền tảng hơn nữa, những kiến thức là gốc cho mọi triết học hay phương pháp luận của Đạo Phật. Khi nghe em nói người ấy biết rằng em chưa biết đến những kiến thức nền tảng đó và người ấy sẵn sàng cung cấp tài liệu để em tham khảo thêm. Em đã nhận lời và nhận được một cuốn sách. Kể từ đó đã 4 năm. Giờ nhìn lại, có thể nói nếu không có hôm đó em sẽ không hiểu đạo Phật thực sự khác biệt như thế nào. Thực sự khác biệt!

    Bằng trải nghiệm trên và với những gì bác viết trên DCN này, em muốn nói rằng: Bác có những hiểu biết nhất định về đạo Phật, vượt xa so với hiểu biết của rất nhiều người, nhưng bác đừng kết luận như hiện tại vội, đừng “chốt” đạo Phật như vậy vội. Những hiểu biết của bác về đạo Phật em đều từng biết, nhưng có lẽ một số điều em biết thì bác còn chưa biết. Bác cứ open với khả năng ấy, bác hãy tìm hiểu thêm về pháp chân đế (paramattha dhamma), xong sau đó hãy kết luận cũng chưa muộn.

    Thích

  7. CHúc mưng xangkan đã có duyên hạnh ngộ và tháy mình tinh tiến.

    Mình chẳng thấy ai đúng ai sai trong Phật triết. Đúng mà là sai, sai mà là đúng. (Bát Nhã Tâm Kinh).

    Mọi chúng ta đều đúng và đều sai. Đều như nhau.

    Mến,

    Hoành

    Thích

  8. :), bác nói vậy thì ai nói gì cũng được hết, hoà cả làng.
    Mà đúng thật! Giờ ở trên mạng bất cứ ai cũng có thể nói bất cứ điều gì, Chúa cũng là Thánh Allha, Thánh Allha cũng là a di đà … 🙂
    Các bác nói về Thánh thế nào, hiểu lời Chúa thế nào cũng được, nhưng nói về đạo Phật thì nên hiểu kỹ, trích Bát Nhã Tâm Kinh thì cũng nên hiểu kỹ, chưa thực sự hiểu “pháp hữu vi” mà nói chuyện tương đối tuyệt đối, cái gì cũng là cảm nhận chủ quan … thì nó giống thầy bói sờ voi

    Thích

  9. Rốt cuộc Xangkan cũng đồng ý với mình.

    Sống Phật pháp là sống hòa cả làng. Không biết sống hòa cả làng là chưa hiểu được Phật pháp. Thiền sư không tranh cãi và trong không nói đã có nói rất nhiều.

    Nam mô Adiđà Phật.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s