Phát hiện “bom núi lửa” trên Tây Nguyên

Tại Bảo tàng Thiên nhiên ở Hà Nội đang có hàng chục khối “bom núi lửa” hình thù lạ mắt, được nhóm nghiên cứu về đề tài núi lửa khẳng định đây là “bộ sưu tập đầu tiên về bom núi lửa tại Việt Nam”. 

Theo chuyên gia địa chất Lương Thị Tuất, bom núi lửa là một trong những sản phẩm phun nổ của hoạt động núi lửa, hình thành từ những khối dung nham sền sệt hoặc nửa rắn nửa lỏng được núi lửa phun vọt lên không trung, nguội dần trong quá trình rơi xuống, kết rắn lại với kích thước lớn hơn 6,4mm. 

Chuyên gia Lương Thị Tuất là người đầu tiên phát hiện Bom núi lửa

Bom núi lửa kích thước to, nhỏ rất khác nhau. Ví dụ bom núi lửa được tìm thấy ở Nhật Bản và ở Đức có đường kính lên tới 5 – 6m. Hình dáng và cấu trúc của bom núi lửa đa dạng và độc đáo, phản ánh rõ nét quá trình khí động học xảy ra khi bom bay trong không trung, và cả những tác động khi bom tiếp đất.   

Bom núi lửa hình quả bàng
1 tảng bom núi lửa có hình thù độc lạ
Vợ chồng tiến sĩ La Thế Phúc – Lương Thị Tuất với một quả bom núi lửa điển hình

Từ năm 2014, nhóm chuyên gia địa chất và khảo cổ thuộc Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam bắt đầu nghiên cứu về núi lửa Tây Nguyên, với cả trăm ngọn núi lửa đã tắt từ hàng trăm nghìn năm, thậm chí hàng triệu năm trước. Nhiều núi lửa bị mưa gió bào mòn, con người canh tác nên mất dần hình dạng và dấu vết. Bom núi lửa cũng do vậy đã bị vùi lấp và trở nên hiếm hoi… Tuy nhiên, mới đây, đoàn mới phát hiện những quả bom núi lửa đầu tiên tại Chư Đăng Ya, Biển Hồ (tỉnh Gia Lai). Tiếp đó tìm thấy bom núi lửa ở huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng; ở Chư Bluk huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông.

Núi lửa Chư Đăng Ya

Tiến sĩ La Thế Phúc nguyên giám đốc Bảo tàng Địa chất, nghiên cứu viên chính của Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam xác nhận việc phát hiện bom núi lửa trên Tây Nguyên là một thành công quý giá, giúp các nhà khoa học hiểu chính xác hơn bản chất của lớp vỏ tầng sâu của Trái Đất, thấy rõ sự tương tác giữa phần vật chất được núi lửa phun lên từ lòng đất với bầu khí quyển. 

Một quả bom núi lửa trên tay tiến sĩ La Thế Phúc

Trên thế giới, bom núi lửa được thu thập và trưng bày ở các bảo tàng lịch sử tự nhiên, bảo tàng núi lửa học, bảo tàng công viên địa chất và trong các khu di sản nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về các khoa học Trái Đất trong lĩnh vực Núi lửa học. Đó chính là giá trị thực tiễn, là cơ sở để xây dựng khu du lịch địa chất, trong tương lai sẽ góp phần phát triển bền vững kinh tế xã hội trên Tây Nguyên. 

Còn nhớ, tháng 5/2018, núi lửa Kilauea phun trào dữ dội với những khối nham thạch và tảng đất đá cả chục tấn bị phun ra xa gần cả kilomet khiến chính quyền tiểu bang Hawaii (Mỹ) phải sơ tán khẩn cấp dân cư. Cảnh tượng đó có thể dẫn đến hình dung hàng triệu năm trước, những ngọn núi lửa trên Tây Nguyên cũng đã phun trào tương tự, mới sản sinh ra những quả bom núi lửa hình thù kỳ lạ thế này. 

Núi lửa phun trào
Vợ chồng tiến sĩ La Thế Phúc – Lương Thị Tuất và tác giả trước Bảo tàng Thiên nhiên ở Hà Nội

Hoàng Thiên Nga 

 

>> Theo dấu người tiền sử trong hang động núi lửa

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s