Tân Nhạc Việt Nam – Nhạc Vàng

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Nhạc Vàng trong Tân Nhạc Việt Nam.

Nhạc Vàng là tên gọi dòng tân nhạc Việt Nam ra đời trong thập niên 1960 với lời ca trữ tình bình dân được viết trên những giai điệu nhẹ nhàng (bolero, rumba, ballade…). Đặc trưng của dòng nhạc này là lời ca giản dị, câu nhạc dễ nghe, chất chứa nỗi niềm của những cá nhân bình thường.

Đồng thời melodies đi đều đều không lên quá cao và đột ngột nhảy xuống quá thấp như những làn điệu tình ca có tính cách bác học hơn, vì vậy mọi người từ thành thị đến thôn quê đều có thể hát được. Nếu đem so sánh với nhạc Mỹ, thì loại Nhạc Vàng này có thể nói là Country Music của Việt Nam.

“Nhạc Vàng” ở phía Nam vĩ tuyến 17

Danh từ “Nhạc Vàng” xuất hiện tại miền Nam Việt Nam ở vùng do chính thể Việt Nam Cộng Hòa kiểm soát vào những năm 1960. Vào cuối thập niên đó nhạc sĩ Phó Quốc Lân cho ra mắt ban “Nhạc Vàng” thuộc đài truyền hình Sài Gòn THVN để trình tấu định kỳ. Ông là tác giả những bản nhạc như “Xuân Ly Hương”, “Hương Lúa Miền Nam”, “Anh Tôi” (nói về người quân nhân Việt Nam Cộng Hòa), “Mong Ngày Anh Về”, “Vui Khúc Tương Phùng”. Những hãng phát hành băng và đĩa nhạc cũng cho ra nhiều sản phẩm với danh hiệu “Nhạc Vàng” như hãng Hương Giang, hãng Dạ Lan của nhạc sĩ Anh Bằng, và hãng Shotguns của nhạc sĩ Ngọc Chánh. Nhạc Vàng sau đó được hiểu là thể loại nhạc tình êm dịu có tình yêu quê hương, tình yêu lứa đôi hoặc có nỗi lòng riêng tư của người lính chiến. Cho đến năm 1975, dòng nhạc này rất phổ biến ở Miền Nam Việt Nam.

NS  Phó Quốc Lân.
NS Phó Quốc Lân.
NS Ngọc Chánh.
NS Ngọc Chánh.

“Nhạc màu vàng” ở phía Bắc vĩ tuyến 17

Ở Miền Bắc do chính thể Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa kiểm soát thì từ thập niên 1950 đã du nhập khái niệm “Nhạc màu vàng” từ Trung Hoa. Trong Hán ngữ Nhạc Màu Vàng (黃色音樂, Hán Việt: Hoàng Sắc Âm Nhạc) được hiểu là nhạc tình thời thượng của thập niên 1930 phổ biến ở Thượng Hải. “Nhạc Màu Vàng” theo đó bị coi “là thứ âm nhạc lãng mạn bi quan, hoặc khêu gợi tình dục và những khát vọng thấp kém của xác thịt”. Phong trào bài trừ “Nhạc Màu Vàng” ở Trung Hoa thời Mao Trạch Đông cũng lan theo sang miền Bắc Việt Nam như trong những bài báo dịch lại từ tiếng Hoa, chống nhạc “ủy mị” vì thiếu tinh thần đấu tranh cách mạng. Cũng vì vậy mà dòng Nhạc Tiền Chiến thịnh hành trước năm 1954 cũng phải câm nín vì bị cấm đoán.

Nhạc Vàng sau năm 1975

Thời kỳ cấm đoán

Sau năm 1975 danh từ “Nhạc Vàng” được dùng cho tất cả những tác phẩm âm nhạc ở miền Nam ra đời trong thời kỳ Việt Nam chia đôi và dòng nhạc này bị cấm trên các phương tiện truyền thông. Cũng như những đề mục văn hóa khác ở miền Nam, Âm nhạc Miền Nam bị gán thêm cái nhãn hiệu chính trị là “nhạc phản động” hoặc “đồi trụy” vì “ru ngủ”, không thể hiện được con người xã hội chủ nghĩa lý tưởng. Kết quả là nhiều sản phẩm văn hóa trong đó có băng cassette, đĩa nhạc cùng những bài vở ghi chép Nhạc Vàng bị đốt hủy diệt.

NS Hoàng Thi Thơ.
NS Hoàng Thi Thơ.
NS Anh Bằng.
NS Anh Bằng.

Cũng theo nghĩa đó thì đối lập với “Nhạc Vàng” là “Nhạc Đỏ” tức dòng nhạc nêu cao chủ nghĩa cộng sản, mục tiêu giải phóng đất nước, đấu tranh giai cấp và ca ngợi tinh thần lao động. Dù vậy Nhạc Vàng vẫn được nhiều người ưa thích cả trong Nam lẫn ngoài Bắc vì nói lên được tình cảm cá nhân không gò buộc vào tập thể. “Nhạc Vàng” do đó hàm ý Vàng của quý kim mà người nghe phải lén lút để nghe vì nó cho người nghe cái tâm trạng “riêng” của con người trong khi xã hội chỉ cho phép cái ý thức hệ chung của tập thể. Dù phải nghe trộm qua những buổi phát thanh của VOA hoặc BBC từ hải ngoại, người trong nước vẫn cố gắng tìm nghe bất chấp hình phạt của luật pháp. Có thể nói Nhạc Vàng vẫn tiếp tục chiếm địa vị quan trọng trên thị trường âm nhạc và được dân chúng ưa chuộng hơn.

Đối với người Việt hải ngoại thì nhạc vàng trở thành một dòng nhạc chủ đạo trong thị hiếu người nghe nhạc.

NS Duy Khánh.
NS Duy Khánh.
NS TrầnThiệnThanh/Nhật Trường.
NS TrầnThiệnThanh/Nhật Trường.
NS Châu Kỳ.
NS Châu Kỳ.

Các nhạc sĩ nổi tiếng của khuynh hướng Nhạc Vàng có Hoàng Thi Thơ, Anh Bằng, Duy Khánh, Trần Thiện Thanh, Vinh Sử, Châu Kỳ, v.v.; và các ca sĩ là Thanh Tuyền, Chế Linh, Duy Khánh, Tuấn Vũ, Hương Lan, Giao Linh, Thanh Lan v.v.

Ca sĩ Hương Lan.
Ca sĩ Hương Lan.
Ca sĩ Thanh Tuyền
Ca sĩ Thanh Tuyền
Ca sĩ Chế Linh.
Ca sĩ Chế Linh.
Ca sĩ Giao Linh.
Ca sĩ Giao Linh.
Ca sĩ Phương Dung.
Ca sĩ Phương Dung.
Ca sĩ Hoàng Oanh.
Ca sĩ Hoàng Oanh.

Hạn chế nhưng không còn cấm toàn bộ

Mãi đến khi bắt đầu thời kỳ “Đổi Mới” thì các loại Nhạc Vàng mới dần dà được chính quyền Việt Nam đương thời xét lại và cho phổ biến một cách hạn chế tuỳ theo tác giả và tác phẩm.

Năm 1986 lần đầu tiên chính quyền cho ra danh mục 36 tác phẩm âm nhạc của Miền Nam trước kia nay được phép công khai trình diễn. Dù vậy ca sĩ Thanh Lan cho đến cuối thập niên 1980 vẫn phải lén lút thu thanh, thực hiện từ nửa đêm đến rạng sáng thì nghỉ để tránh bị công an phát giác. Danh sách này sang thập niên 1990 thì bỏ, trong khi dân chúng tìm nghe nhiều loại Nhạc Vàng. Thay vào đó là danh sách nhạc cấm thuộc thể loại Nhạc Lính Cộng Hòa. Bộ Văn Hóa đề nghị cổ xúy Nhạc Xanh, tức Nhạc Trẻ của thời đại “Đổi Mới” nhưng không thành công. Trong khi đó số người nghe Nhạc Vàng ngày càng đông, không chỉ ở phía Nam vĩ tuyến 17 và hải ngoại mà cả ở miền Bắc, thậm chí Nhạc Vàng còn theo chân người Việt đi lao động ở Liên Xô và Đông Âu vào thập niên 1980. Chính quyền tỏ ra bất lực và thất bại trước phong trào Nhạc Vàng sống mạnh trở lại.

NS Võ Công Diên.
NS Võ Công Diên.

Sang thế kỷ 21, những nhà kinh doanh và tổ chức ca nhạc trong nước đã tổ chức nhiều buổi trình diễn Nhạc Vàng, đưa ca sĩ từ hải ngoại về hát vì dễ kiếm lời. Nhạc sĩ Võ Công Diên nhận xét rằng:

“Nhạc vàng thực chất là dòng nhạc quê hương mang âm hưởng dân ca các vùng miền Tổ quốc, nó rất gần gũi với tâm tình của người Việt Nam chúng ta, do đó nó có sức cuốn hút đối với số đông. Chính vì yếu tố này, dòng nhạc quê hương luôn được đa số công chúng chọn lựa.”

Vào tháng 8 năm 2010 hai ca sĩ mà tên tuổi gắn liền với “Nhạc Sến”, Hương Lan và Tuấn Vũ đã trình diễn những bản Nhạc Vàng ở Nhà Hát Lớn, Hà Nội nửa tháng trời với giá vé lên đến 1 triệu 7 VND mà mỗi suất vẫn kín chỗ. Nhạc Vàng theo nhận xét của nhạc sĩ Trần Chí Phúc đã đi từ địa vị bị cấm đoán năm 1975 để rồi đến năm 2010 đã “lên ngôi vua” ở giữa thủ đô Hà Nội.

NS Trần Chí Phúc.
NS Trần Chí Phúc.
NS Việt Dũng.
NS Việt Dũng.

Nhạc sĩ Việt Dzũng nhận xét về Nhạc Vàng và hiện trạng trong nước như sau:

“Vậy hỏi lại nhé, ở Việt Nam có bao nhiêu ca sĩ, và bao nhiêu người đã ra hải ngoại để hát? Họ ra hải ngoại để hát nhạc gì? Câu trả lời là họ vẫn phải nhờ vào Nhạc Vàng của trước năm 1975 để kiếm tiền sống”.

Dưới đây mình có 8 clips tổng hợp các bài “Nhạc Vàng” tiêu biểu để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn,

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

oOo

Phố Đêm – Linh Phượng

 

Những Ca Khúc Nhạc vàng Hay Nhất – Tiếng Hát Danh Ca – Thanh Thúy, Phương Dung, Giao Linh, Thanh Tuyền, Hoàng Oanh:

 

Những ca khúc NHẠC VÀNG, NHẠC TRỮ TÌNH, NHẠC QUÊ HƯƠNG tuyển chọn hay nhất VOL 2:

 

Những Ca Khúc Nhạc Vàng Trữ Tình Hay Nhất Mọi Thời Đại – Part 1:

 

Những Ca Khúc Nhạc Vàng Trữ Tình Hay Nhất Mọi Thời Đại – Part 2:

 

Những Ca Khúc Nhạc Vàng Trữ Tình Hay Nhất Mọi Thời Đại – Part 3:

 

Những Ca Khúc Nhạc Vàng Song Ca Hay Nhất Của Hoàng Oanh – Trung Chỉnh:

 

Những Ca Khúc Nhạc Lính Tiền Chiến Hay Nhất Mọi Thời Đại:

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s