NLD – Có đến Cù Lao Chàm – xã đảo Tân Hiệp, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam – du khách mới hiểu vì sao một nơi bốn bề nước bọc, cách đất liền hàng chục cây số lại được nhiều người thân thương gọi là “hòn ngọc xanh”
“Cuộc chiến” dẹp rác thải
Nhìn khách nườm nượp kéo nhau từ tàu, ca-nô vào Cù Lao Chàm mang theo lỉnh kỉnh đồ đạc để lặn biển, ăn uống… mà chúng tôi không khỏi lo âu. Đằng sau bước chân của du khách thường là sự “trỗi dậy” của rác. Liệu những lượt khách nội, ngoại kia có dần dần “ni-lông hóa” hòn đảo? Rồi cách ứng xử của người dân với biển, với môi trường ở vùng xa tầm quản lý của cơ quan chức năng sẽ thế nào?
Đó là nỗi lo của biết bao người lỡ “phải lòng” hòn ngọc xinh đẹp Cù Lao Chàm. Tuy nhiên, chúng tôi nhanh chóng nhận ra mình đã lo xa nỗi lo của quá khứ. Cù Lao Chàm bây giờ thật sự xanh và sạch!
Cù Lao Chàm có nhiều bãi nổi tiếng nhưng chỉ bãi Hương và bãi Làng có cư dân sinh sống. Dân bãi Làng sống nhờ du lịch vì quanh năm suốt tháng, khách cứ nườm nượp kéo tới. Bãi Hương thì vắng khách, người dân sống bằng nghề chài lưới nên giữ được sự hồn hậu mộc mạc đến đáng mến.
Ông Trương Văn Thời, 57 tuổi, sinh ra và lớn lên trên bãi Làng hơn 50 năm nay, gắn bó gần cả cuộc đời với bãi Hương với nghề đánh cá. Con cái lớn, lập gia đình rồi vào Hội An sinh sống đã nhiều lần nài nỉ ông vào đất liền để phụng dưỡng. Nhưng với một người gần 50 năm bám biển, sóng nước và cá tôm đã gắn bó cùng ông như hơi thở. “Vào bờ, ở nhà con cháu cứ đi ra đi vào, mình chẳng biết làm gì càng thấy nhớ biển” – ông giải thích.
Dường như với những người đàn ông từng gắn bó với sóng nước như ông Thời, họ chỉ tự tin nhất khi ở cùng biển. Biển là nơi họ đã vùng vẫy một đời, đã dung dưỡng và nuôi lớn họ. Biển mỗi lần nổi cơn thịnh nộ, sóng to gió lớn làm bao người khiếp hãi nhưng với những người con của biển, họ chấp nhận như một lẽ tự nhiên.
Trên chiếc tàu lắc lư ra Cù Lao Chàm, ông Thời vẫn ung dung, tươi tỉnh, kể thao thao bất tuyệt chuyện của đảo. Giọng ông đầy tự hào. Tôi nghĩ ai may mắn là người con của “hòn ngọc xanh” này cũng đều tự hào như ông.
Ông Thời cho biết trong quá khứ, Cù Lao Chàm từng là niềm ngạc nhiên đối với du khách. Thế rồi, lượng người đến du lịch cứ ùn ùn, rác thải cũng tràn ngập theo. Chuyện gì đến cũng phải đến. Rác, túi ni-lông nổi lềnh bềnh trên biển, ưu thế cạnh tranh là một hòn đảo sinh thái xanh, sạch biến mất, khách cũng ngại đến Cù Lao Chàm. “Tụi tui mắc cỡ với khách lắm, mỗi lần thấy họ chỉ vô mấy đống rác nổi lềnh bềnh như diễu hành dọc bờ biển là đắng lòng” – ông Thời phân trần.
“May mà anh Sự (ông Nguyễn Sự, Bí thư Thành ủy Hội An – PV) thức tỉnh tụi tui kịp thời. Anh ấy làm ráo riết lắm, cho tiểu thương ký cam kết không dùng túi ni-lông bán đồ, vận động bà con dùng giỏ xách đi chợ” – ông Nguyễn Văn Ân, một người dân ở bãi Làng đi cùng tàu, góp chuyện.
Ông Ân cho biết từ tháng 5-2009, cuộc vận động “Nói không với túi ni-lông” được thực hiện ráo riết trên đảo. Hàng quán bán đồ cho du khách đều dùng túi giấy dễ phân hủy, gói trái cây thì bằng túi tự làm bằng giấy báo… Chỉ tay ra mấy con thuyền neo dọc bến tàu, ông hào hứng: “Mấy chiếc thuyền gỗ trông đẹp đẹp vậy nhưng toàn là thuyền gom rác vào đất liền xử lý đó nghen. Kể từ khi có chúng, Tân Hiệp sạch hẳn, không khí trong lành ra”.
Hồn hậu, mến khách
Bãi Hương cũng có trường cho học sinh mẫu giáo và từ lớp 1 đến lớp 3. Tuy nhiên, ngôi trường nhỏ xinh xinh này chỉ có 3 cô giáo, trong đó lớp 1 vỏn vẹn… 2 học sinh. Lớp học trên đảo không thể sánh với đất liền, thư viện không, sách báo thì thuộc dạng xa xỉ. Trẻ nào học lên lớp 4 và 5 thì vào bãi Làng, nơi có trường cấp 1-2 duy nhất ở Cù Lao Chàm; học cao hơn thì vào đất liền.
Bù lại, học sinh ở đây có quá nhiều bài học thực tế sinh động. Những tiết ngoại khóa, các cô dẫn cả trường – không quá 20 em – đi quanh đảo giảng giải từng điều về biển cả. Có lúc, cô trò xúm vào một mẻ lưới mới kéo từ biển lên, sôi nổi bàn tán.
Tối đến, gió biển lồng lộng, thanh niên rủ nhau ra ngồi ở gốc đá dưới tán cây bàng trò chuyện. Xa xa, những dải đèn từ tàu thuyền đánh cá trên biển và từ phố Hội cứ nhấp nhô li ti như những chú đom đóm lập lờ giữa ngàn trùng biển khơi.
Cuộc sống của người dân đảo, nhất là trẻ con, hồn hậu như cây cỏ, như những chú còng gió mà tụi nhóc bãi Hương vẫn réo nhau đuổi bắt mỗi chiều tan học. Chuỗi cười trong veo của nhóm trẻ em dăm bảy tuổi rộn vang cả xóm chài nhỏ xíu xứ Cù Lao Chàm.
Internet chưa phổ biến đến đây nên trẻ em không hề biết game online là gì. Trò chơi “thường trực” của các em là trốn tìm, nu na nu nống, đá banh… Vậy mà tiếng cười, nét mặt cứ rộn rã tươi vui. Tôi chợt nghĩ trẻ con đôi khi cần phải sống trong môi trường “sạch” thế này.
Những em học cấp 3 phải rời đảo vào Hội An, màu da rám nắng của biển gửi lại qua những ngày đèn sách trên đất liền, vóc dáng cũng dần dà thư sinh. Thế nhưng, mỗi dịp nghỉ hè, lễ, Tết về đảo, các em lại hăm hở đi chèo thuyền quăng lưới, chất biển vẫn ngồn ngộn trong từng đường gân thớ thịt.
Sáng tinh mơ, bãi Hương thức dậy trước cả những chú gà trống trên đảo. Tàu thuyền lần lượt tỏa đi đánh bắt. Tiếng phát thanh viên Đài Truyền thanh Hội An trên loa phóng thanh trầm ấm vang lên khắp đảo. Biển khơi vẫn thế, vẫn những đợt sóng vỗ ì oạp vào vách đá. Những tia nắng của ngày mới hắt lên những tia sáng báo hiệu một ngày trời yên, thuyền sẽ dong về mang theo đầy cá tôm.
Chúng tôi ghé nhà ông Võ Sâm, 69 tuổi, một trong những ngư dân sống lâu đời nhất trên bãi Hương. Nghề đi biển bao năm ông đã truyền cho anh con trai út Võ Trung. Trò chuyện với chúng tôi, anh Trung cứ trăn trở mãi về chuyện làm đá lạnh để cung cấp cho ngư dân chủ động ướp cá, nâng cao giá trị hải sản đánh bắt. “Cần khoảng 100 triệu đồng mới mở được xưởng đá. Đi biển nhiều năm, cứ gom góp hoài mà chưa đủ số tiền đó. Năm ni trời yên, trúng cá thì tui sẽ mở xưởng đá cho bà con” – anh ao ước…
“Hawaii của Việt Nam”
Ở Cù Lao Chàm, nước ngọt từ các khe suối chảy suốt ngày đêm. Vì thế, trên đảo trồng được lúa. Du khách rất thích thú điều này, cứ đòi xách giày xăm xăm lội ruộng. Đã là đảo thì diện tích đất sỏi đá chiếm phần nhiều. Thế nhưng, nỗ lực biến “sỏi đá thành cơm” của bà con Cù Lao Chàm đã có hiệu quả. Trên đảo cây trái, hoa lá sum suê. Đến Cù Lao Chàm, du khách không chỉ hăm hở lặn biển ngắm san hô mà lên đảo xem người dân địa phương làm ruộng cũng thú vị chẳng kém.
Dân Cù Lao Chàm chẳng bao giờ sợ thiếu đồ ăn. Cá tôm đầy biển, chỉ cần dong thuyền, chèo thúng ra một chốc là có ngay bữa cơm ngon lành.
Trọng tâm của cụm đảo Cù Lao Chàm là Hòn Lao với bãi Làng và bãi Hương có cư dân cùng các bãi chuyên dành cho khách tham quan, khám phá như bãi Chồng, bãi Xếp cát vàng. Biển xanh và những hàng dừa soi bóng thơ mộng ở đây đã khiến nhiều du khách không khỏi so sánh Cù Lao Chàm là “Hawaii của Việt Nam”
.
Đọt Chuối Non 
Hi MC và chị Hường, em đồng ý trong lúc chờ chính phủ chính quyền ra tay cấm sản xuất túi nilon thì người dân hoàn toàn có power thực hiện việc đó. Nếu ta từ chối và không dùng thì nhà sản xuất sẽ phải ngừng.
Ở nhiều nước khi đi siêu thị nếu chọn túi nilon sẽ phải trả thêm 10cent, tính ra cũng đã là vài nghìn VNĐ rồi. Ở Việt Nam các siêu thị cũng hoàn toàn có thể chủ động thực hiện như vậy như Thu Hương đề cập.
@bạn Phạm Thanh Huyền: theo mình biết Hải Phòng đang có dự án 3R: Reduce-Reuse-Recyle (giảm thiểu-tái sử dụng-tái chế) cho JICA Nhật Bản hỗ trợ thực hiện. Bạn hoàn toàn có thể tham gia ủng hộ giúp Hải Phòng xanh sạch hơn bắt đầu bằng cách cắt giảm sử dụng túi nilon khi đi chợ nhé 🙂
LikeLike
Hi chị MC và chị Hường,
1. Em thấy các siêu thị lớn như BigC, Metro, Lotte, Coopmart đã khuyến khích dùng túi tái chế, bên cạnh túi nilong từ khá lâu rồi ạ. Big C đã thực hiện điều này từ năm 2008.
Khi thanh toán hàng ở các siêu thị này, khách hàng luôn có 2 lựa chọn: hoặc là dùng túi nilong, hoặc là dùng túi tái chế. Em thấy đây là những việc làm rất tích cực, vì có sự phối hợp giữa doanh nghiệp và khách hàng. Và khách hàng là người được lựa chọn, nên ý thức tự giác của người tiêu dùng ngày một nâng cao.
Em có kèm theo bản tin trên báo Thời báo kinh tế Sài Gòn năm 2012.
2. Em cũng kèm theo thông tin của Thủ tướng, vào tháng 4/2013, yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành quy định cấm sản xuất các loại túi nilon khó phân hủy.
Theo đó, đến 2020, sẽ giảm 65% khối lượng túi nilon khó phân hủy sử dụng tại các siêu thị, trung tâm thương mại so với năm 2010.
Em Hương,
……
Siêu thị khuyến khích sử dụng túi thân thiện môi trường
Văn Nam
Thứ Hai, 26/3/2012, 20:57 (GMT+7)
Người mua sắm sử dụng túi thân thiện môi trường của Coopmart – Ảnh: Văn Nam
(TBKTSG Online) – Tất cả 23 siêu thị của CoopMart, 5 siêu thị của Big C và 2 siêu thị của Lotte tại TPHCM sẽ đồng loạt thực hiện các chương trình ưu đãi dành cho người mua sắm mang theo túi thân thiện môi trường nhằm hạn chế việc sử dụng túi ni lông.
Theo Quỹ tái chế chất thải TPHCM, chương trình “Tháng sử dụng túi thân thiện môi trường” tại tất cả các siêu thị của CoopMart, Big C và Lotte sẽ diễn ra vào các ngày thứ Năm của tháng 4 tới (5, 12, 19, 26-4).
Cụ thể tại Big C, khách hàng sẽ được giảm 1% trên tổng hóa đơn mua hàng khi mang theo túi Lohas (dành cho thẻ ưu đãi Big C), còn Lotte sẽ tặng 1 túi sử dụng nhiều lần Lotte cho khách hàng mua hóa đơn trên 100.000 đồng.
Đặc biệt tại CoopMart, khách hàng mua sắm trong khu tự chọn có mang theo túi thân thiện môi trường của CoopMart sẽ được tặng 1 vé may mắn tham gia chương trình trúng thưởng 1 chiếc xe Honda Lead (giải đặc biệt), 30 giải phiếu quà tặng mỗi tuần trị giá 500.000 đồng/giải.
Quỹ tái chế chất thải TPHCM cho biết, “Tháng sử dụng túi thân thiện môi trường” nhằm vận động các siêu thị giảm bớtviệc sử dụng túi ni lông, chuyển từ túi ni lông sang các loại túi thân thiện môi trường”.
Theo Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến 2050, TPHCM hướng đến mục tiêu đến năm 2015 sẽ giảm 40% lượng túi ni lông sử dụng tại các siêu thị và trung tâm thương mại so với năm 2010.
Trao đổi với Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online chiều ngày 26-3, bà Dương Thị Quỳnh Trang, Giám đốc đối ngoại của hệ thống siêu thị Big C cho biết, từ khi áp dụng việc bán túi Lohas (túi sử dụng nhiều lần) từ 2008 đến nay, hiện đã có một lượng lớn khách hàng của Big C có thói quen mang theo túi Lohas khi mua sắm, giảm đáng kể lượng túi ni lông.
Theo bà Trang, hiện Big C đang tiếp tục làm việc với các nhà cung cấp túi tự hủy để thay thế cho túi ni lông trong thời gian tới. Tuy nhiên, khó khăn lớn vẫn là chưa có qui chuẩn chung về túi tự hủy để nhà sản xuất túi và các siêu thị áp dụng.
…
Việt Nam cấm sản xuất túi ni lông khó phân hủy
Cập nhật: 10:36 | 15/04/2013
VietNamNet – Để hạn chế việc sử dụng túi nilon, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành quy định cấm sản xuất các loại túi nilon khó phân hủy có bề dày một lớp màng nhỏ hơn 30 micromet.
Theo Đề án tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường do sử dụng túi nilon khó phân hủy trong sinh hoạt đến năm 2020 mà Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt, khối lượng túi nilon sử dụng tại các siêu thị, trung tâm thương mại sẽ giảm tới 65% so với năm 2010.
Hạn chế sử dụng túi nilon tại siêu thị và các chợ dân sinh. Ảnh minh họa.
Tại Đề án này, túi nilon khó phân hủy ở các siêu thị, trung tâm thương mại, chợ dân sinh sẽ được hạn chế sử dụng trong từng giai đoạn.
Cụ thể, từ nay đến năm 2015, những túi nilon khó phân hủy được sử dụng tại siêu thị, trung tâm thương mại sẽ giảm tới 40%, với chợ dân sinh thì con số túi nilon khó phân hủy chỉ giảm được 20%.
Để hạn chế việc sử dụng túi nilon, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành quy định cấm sản xuất các loại túi nilon khó phân hủy có bề dày một lớp màng nhỏ hơn 30 micromet (30µm), tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu gom, tái chế.
Bên cạnh đó, nhằm tái chế khối lượng chất thải túi nilon, Thủ tướng Chính phủ cũng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường phải thu gom và tái chế 25 % khối lượng chất thải túi nilon khó phân hủy phát sinh trong sinh hoạt.
Để có thể thực hiện được Đề án này, các Bộ ngành liên quan, Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố phải tiến hành những biện pháp phân loại chất thải tại nguồn, thu gom, tái chế chất thải túi nylon khó phân hủy; khuyến khích sử dụng sản phẩm tái chế từ chất thải túi nilon khó phân hủy, đặc biệt trong đầu tư xây dựng các công trình công cộng.
Mặt khác, trong quá trình nghiên cứu khoa học, những sản phẩm bao gói, túi xách thân thiện với môi trường sẽ được tăng cường sản xuất và sử dụng, phát triển hạ tầng, dịch vụ thu gom, tái chế chất thải túi nilon khó phân hủy đồng thời sử dụng công nghệ tiên tiến tái chế chất thải túi nilon khó phân hủy trở thành các sản phẩm hữu ích.
Song song với đó, các ban ngành, đoàn thể, hội cần phải tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng, doanh nghiệp về tác hại của chất thải túi nilon khó phân hủy và khuyến khích sử dụng các sản phẩm thay thế thân thiện với môi trường đối với từng hộ gia đình, ở các khu dân cư, chợ, siêu thị, trung tâm thương mại.
Đề án cũng sẽ đưa nội dung giáo dục về tác hại của chất thải túi nilon khó phân hủy đối với môi trường vào chương trình giảng dạy ở các cấp học theo các hình thức, nội dung phù hợp.
Theo Vietnamplus
LikeLike
Hi MC,
Mình nghĩ là không thể “nhân điển hình thực hiện cả nước” bất kì một việc tốt gì trong thời gian ngắn, bắt đầu từ chính mình để thành lập thói quen khi đi mua hàng ở Coopmart, hoặc bất cứ đâu luôn đem theo túi của mình để giảm nhu cầu dùng bao nilong, và khuyến khích gia đình bạn bè mình để ý đến dùng những vật liệu có thể tái chế hơn là bao nilong. Mọi việc đều bắt đầu từ việc nhỏ như vậy mà.
Chúc bạn có sức ảnh hưởng tốt đến mọi người xung quanh 🙂
LikeLike
Hy vọng các Sở Tài nguyên-Môi trường chỉ đạo nhân điển hình thực hiện cả nước thì tốt biết bao. Hiện nay tại các siêu thị Coopmart vẫn dùng bao nilong.
LikeLike
Hi chị Huyền,
Em cũng mong như vậy.
Chúc Hải Phòng quê chị xanh, sạch, đẹp. 🙂
Em Hương,
LikeLike
Đọc bài viết này mình muốn Hải Phòng quê mình cũng làm được những điều tương tự.
LikeLike
Từ năm 2002 mình đến Cù Lao Chàm cho đến hôm nay chưa có dịp trở lại.
Đọc bài viết này mình muốn sớm có dịp trở lại Cù Lao Chàm để được tận hưởng bầu khí trong lành với môi trường xanh sạch đẹp cũng như được gặp gỡ những người dân chân chất hiền hòa mến khách.
Matta Xuân Lành
LikeLike
Khi mình đến Cù lao Chàm năm 2011, mình có đi chợ (vì mình ở homestay với người địa phương) thì mình thấy các cô, các bà bán hàng bán thức ăn cho mình đều gói trong giấy báo.
Các giấy báo này được gấp và bấm 1 bên mép (dùng cái bấm vở – stapler – để tạo thành 1 cái túi) như hình dưới đây:
Điều này thật hay. Mình nghĩ các chợ đều làm được như vậy thì rất hay và tốt.
LikeLike