hanh-phuc-la-chia-se

Chữ Nhân

Chào các bạn,

Trong 5 đức hạnh thường trực của Khổng giáo (ngũ thường) thì “nhân” đứng đầu – nhân, lễ, nghĩa, trí, tín.

Nhân là người, đạo làm người, lòng yêu người (nhân từ).

Đạo làm người thì lấy hiếu thảo với cha mẹ và hòa thuận với mọi người làm gốc. “Quân tử chuyên tâm lo cái gốc tu thân thì đạo làm người, trị nước tự nhiên sẽ có. Hiếu thảo và hòa thuận là cái gốc của đạo làm người.” (Quân tử vụ bản, bản lập nhi đạo sinh. Hiếu đễ dã giả, kỳ vi nhân chi bản dữ. Luận Ngữ, 1.2)

Hiếu thảo là hiếu thảo với cha mẹ. Hòa thuận là hòa thuận với mọi người. Đó là cái gốc của đạo làm người.

Từ gốc này sinh ra khiêm cung trong ứng xử với người khác: “Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người quân tử hay sao?” (Nhân bất tri nhi bất uấn, bất diệc quân tử hồ? Luận Ngữ, 1.1)

Thành thật. “Người ưa dùng lời nói khéo léo, hay ho nhưng giả dối, làm ra vẻ mặt thành khẩn, thật thà thì ít có lòng nhân.” (Xảo ngôn linh sắc, tiển hĩ nhân. Luận Ngữ 1.3)

Đạo làm người này mang vào việc trị quốc thì cũng như thế: “Lãnh đạo quốc gia hùng mạnh thì phải luôn thận trọng, nỗ lực trong việc lãnh đạo; phải luôn thành thật, tuân thủ và gìn giữ chữ tín; phải tiết kiệm chi tiêu, đó là yêu mến nhân dân; làm cho dân biết cần phải theo mùa vụ, tránh lỡ việc canh tác và thu hoạch.” Tức là thành thật với dân, yêu dân nên cần kiệm để dân không phải sưu cao thuế nặng, và chỉ dân cách sinh hoạt mùa màng để dân sinh sống (Đạo thiên thừa chi quốc, kính sự nhi tín, tiết dụng nhi ái nhân, sử dân dĩ thời. Luận ngữ, 1.5)

Từ gốc nhân đạo này, nếu mang ra mà ứng xử với nhau thì gọi là có lòng nhân (lòng yêu người). Vậy lòng nhân, lòng yêu người, chính là hành xử đạo làm người: Hiếu thảo, hòa thuận, thành thật, đáng tin, khiêm cung.

Đây là lòng nhân từ, từ tâm trong Phật giáo. Bác ái (tình yêu lớn trong Thiên chúa giáo).

Chúc các bạn luôn có lòng nhân.

Mến,

Hoành

© copyright 2016
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s