Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ

Chào các bạn,

Đây là câu nói của Khổng Tử trong sách Đại Học. Có nghĩa là tu chính bản thân mình, rồi mới giữ gia đình chỉnh tề, rồi quản trị đất nước, rồi mới bình định thiên hạ.

Đây là đi từ cái nhỏ đến cái lớn, từ việc nhỏ đến việc lớn?

Nói vậy cũng đúng, và đại đa số người giải thích như thế.

Nhưng câu này có thể nhìn dưới một góc cạnh khác – nó đi từ gốc rễ đến cành ngọn, từ điều quan trọng nhất đến các điều ít quan trọng hơn.

Tu thân là gốc rễ. Ta là gốc rễ của mọi điều ta làm, mọi sự ta có. Nên tu thân là đầu tiên, là quan trọng nhất.

Gia đình là tổ ấm của ta, nơi ta nương tựa. Đó là nơi quan trọng nhất cho thân ta, nên ta cần chăm sóc gia đình cho chỉnh tề.

Đất nước là nơi cha ông ta đã gầy dựng và bảo vệ nghìn năm là nơi ta cần chăm sóc và bảo vệ.

Thiên hạ (thế giới) ít quan trọng nhất trong danh sách, muốn bình định thì bình định, không thì thôi, chẳng chết ai.

Cho nên tu thân là chính, chăm sóc gia đình là quan trọng, quản trị đất nước là tốt, bình định thiên hạ là cuối.

Chúc các bạn ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2015
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 18 thoughts on “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”

  1. Cảm ơn anh Hoành đã nhắc lại bài học quý giá này và giải thích rất thú vị, rất chuẩn ạ.
    Em rất ngưỡng mộ bản thân và gia đình anh chị Hoành – Phượng. Anh chị đã sống đúng như câu nói này của Khổng tử rồi đấy ạ. Và anh chị cũng trân trọng nhau như câu nói của các cụ mình “vợ chồng coi nhau như khách quý”. Hì hì…
    Em chúc anh chị luôn mạnh khỏe, mãi mãi hạnh phúc và mãi mãi là tấm gương sáng về mọi mặt cho thế hệ trẻ học tập ạ!

    Số lượt thích

  2. Chị chào Hoa Hồng,

    Rất cám ơn Hoa Hồng đã chia sẻ cùng anh chị. Thật lòng thì cả anh lẫn chị đều vẫn còn học hỏi từng ngày cùng các bạn và thường xuyên cố gắng, quyết tâm sống sao cho khỏi hổ thẹn với gia đình và những người thân. Quan trọng nhất là cho chính bản thân của anh chị với hy vọng làm gương cho các con cháu của mình. Làm sao mà học cho hết được những bài học quý giá của các tiền nhân em nhỉ.

    Cám ơn em đã chúc lành cho anh chị Hoa Hồng nhé. 🙂

    Nguyện xin bình an Thiên Chúa luôn ở cùng em và gia đình.

    Số lượt thích

  3. Em cảm ơn chị Phượng rất nhiều ạ!
    Đúng là các bài học quý giá của các tiền nhân để lại rất nhiều, chúng ta khó mà học hết được chị à. Nhưng với em, em chỉ cần tư duy và làm theo những bài học từ Đọt chuối non là em đã thấy quý giá lắm rồi chị.
    Em ví dụ về việc em đã từng ghen tỵ với người khác thôi là em biết em đã tốt lên rất nhiều rồi ạ. Chị biết không, trước và khi mới là độc giả của ĐCN thỉnh thoảng em cũng ghen tỵ với người khác, cũng có lúc em ghen tỵ cả với chị đấy ạ. Hì hì… Sao chị sướng thế! Chị đẹp, tài giỏi và hạnh phúc, chị lại có một người chồng biết chia sẻ, động viên và luôn tôn trọng chị. Bây giờ, tư duy em đã thay đổi nhiều đó chị, không những không ghen mà em còn mừng và mong mọi điều tốt đẹp nhất đến với tất cả mọi người chị ạ.
    Em cảm ơn anh chị rất nhiều từ các bài học quý giá qua cuộc sống, qua các bài viết,các thông tin và việc làm của anh chị, của Đọt chuối non cho mọi người và thế hệ trẻ ạ.
    Chúc Đọt chuối non mãi xanh tươi, luôn tràn đầy sức sống!

    Đã thích bởi 1 người

  4. WOW !!! Chị phải nín thở sau khi đọc xong message của Hoa Hồng.

    Nói cách khác, chị bị xúc động sau khi đọc những chia sẻ khẳng khái trung thực của em. Hoa Hồng đích thực là một “true human being”. Chị hết sức cảm phục.

    Hoa Hồng biết không, phàm làm người, tâm lý ghen tỵ tranh đua là một sự kiện thường xuyên xãy ra trong đời sống ít có người tránh khỏi. Chủ yếu quan trọng là khi mình tĩnh thức nhận biết được chính bản thân mình và mình quyết lòng thay đổi “for the better” và thành tâm chúc phúc cho người chứ không tìm cách hại người để thỏa mãn lòng ghen tị của mình. Với chị, đây là sự trưởng thành lớn nhất, đẹp nhất của một con người. 🙂

    Qua bao trải nghiệm của chị xưa nay, chị có biết nhiều người (thân và không thân) cũng đã trưởng thành và đã thay đổi rất tốt đẹp nhưng thường là trong thầm lặng. Và cũng có những người chưa trưởng thành, chưa thay đổi. 🙂

    Chị chưa hề biết một ai có đủ “courage” khẳng khái công nhận công khai một cách trung thực như là em đối với chị hôm nay. Đây là đức tính mà chị quý mến và trân trọng nhất. Em là một “courageous human being”. Ai mà có được em làm bạn thì thật là may mắn.

    Chị biết ơn sự khẳng khái của em và rất cảm phục. Chị em mình kết thân em nhé.

    Cám ơn em chúc lành cho anh chị. Nguyện xin ân phúc của Thiên Chúa luôn ở cùng em và gia đình. XO

    Số lượt thích

  5. Chị ! Chị Phượng à!
    Em xúc động lắm khi đọc những lời chị viết ạ.
    Đợt này em có việc ở quê, đi lại triền miên nên em không vào ĐCN được. Hôm nay em mới biết chị nói với em, em cảm ơn chị rất nhiều ạ.
    Chị ạ, bạn bè đồng nghiệp đều nhận xét em sống thẳng thắn và rất thật đó chị, tự em cũng thấy mình sống rất trung thực. Hì hì… Nhưng đôi khi cứ nghĩ thế nào nói thế đó cũng không phải thuận lợi cho mình đâu chị. Em cũng đã một vài lần nhận hậu quả hơi buồn rồi nhưng là người chưa hiểu mình thôi chị. Em cũng điều chỉnh dần rồi ạ.
    Em cảm ơn chị rất nhiều ạ. Chị vừa động viên, vừa khích lệ em đó.
    Em thật vui, may mắn và hạnh phúc khi được là kết thân với chị ạ.
    Em xin chúc anh chị và gia đình luôn hạnh phúc, tràn ngập niềm vui và gặp mọi điều tốt lành ạ!

    Đã thích bởi 1 người

  6. Hi Hoa Hồng,

    Cám ơn em. Em à, chị sống đủ lâu để biết rằng “Trung Thực” là một đức tính cao quý của một người trong bất cứ một cộng đồng, xã hội nào trên trái đất này.

    Kinh nghiệm bản thân cũng cho chị thấy người mang đức tính trung thực luôn nhận được lòng quý mến, lòng tin cậy và hổ trợ của nhiều người cho dù là quen hay lạ.

    Chuyện ai đó không chấp nhận đức tính trung thực của em là chuyện của họ. Còn chuyện em sống an vui thoải mái và không bao giờ cho phép họ làm buồn lòng em thì đó là chuyện của chính em. Em không cần thiết phải điều chỉnh em để làm vui lòng ai khác.

    Cám ơn em luôn chúc lành cho anh chị.

    Xin Thiên Chúa gìn giữ em và gia đình luôn được an vui. XO

    Số lượt thích

  7. Em chào chị Phượng!
    Em cũng nghĩ như chị: trung thực là đức tính cao quý nhất, đáng trân trọng nhất của mỗi con người và người trung thực luôn nhận được sự tin cậy, quý mến của mọi người. Hầu hết mọi người sống trung thực chị nhỉ.
    Câu chuyện điều chỉnh dần của em là về việc nghĩ thế nào nói thế vậy, chứ không phải là trung thực chị ạ. Hì hì… Tại em viết không rõ ý.
    Em cảm ơn chị rất nhiều ạ.
    Em luôn cảm ơn Đọt chuối non đã cho em những điều tươi đẹp mới trong cuộc sống !

    Đã thích bởi 1 người

  8. Đồng ý với ah tu thân là quan trọng nhất, bản thân là phải ko ngừng rèn luyện về thể chất và trí tụê.nhưng tề gia ở đây e nghĩ mình phải là chỗ dựa vững chắc cho gia đình, quán xuyến và là trụ cột mới đúng chứ nhỉ.

    Số lượt thích

  9. Sự thật là ngược lại.

    Tu thân là tự chữa lấy mình, rất khó, vì trước tiên phải biết mình là ai, có những điểm yếu, mạnh nào? tự ái nhiều ít, đặt đúng chỗ hay không? v.v…Rồi mới biết cần thay đổi chỗ nào. Ta thường chủ quan, phải thận trọng sửa đổi rất khó khăn.

    Tề gia luôn khó hơn. Điều khiển được gia đình phức tạp hơn, vì còn phải hiểu vợ con mỗi người mỗi khác, tâm lý lúc vui buồn, thất vọng, tuyệt vọng, và đôi khi có mặc cảm khó chữa ra sao. Người tu thân chỉ biết sửa chữa được chính bản thân mình chưa chắc đã tề gia được.

    Trị quốc còn phức tạp gấp bao nhiêu lần. Phải đủ tài đức mới trị được nước. Vì trong nước còn bao nhiêu gia đình, kẻ giàu người nghèo, tâm lý khác nhau, thời kinh tế lên xuống, dân chúng phản ứng khác nhau.

    Và sau cùng mục đích của Đức Khổng Tử muốn đi đến là đem đạo đức tài năng mình đem lại hòa bình cho thiên hạ.

    Những nước Tây Phương tự trị quốc gia của họ rất giỏi, nên giàu có, nhưng họ không có tình nhân loại, nên không bình được thiên hạ. Bình thiên hạ cần phải hiểu biết những dân tộc khác, văn hóa khác nhau, có những nhu cầu khác nhau. Không thể đem quân đi đánh cướp giựt giả nhân giả nghĩa mà bình được thiên hạ.

    Đức Khổng Tử được thiên hạ trên thế giới công nhận là người đại tài, vì những ý nghĩa rất sâu rộng.

    Chúc Các Cháu thành công trong đời sống.
    (Bác là một Cụ già VN, 70, đã sống bên Âu Châu và đang ở Mỹ)

    Số lượt thích

  10. Chào Bác Hùng,

    Tu thân mà đến nơi đến chốn thì thành Phật. Phật mà không tề gia được, không trị quốc được, không bình thiên hạ được sao?

    Chắc là không Phật tử nào đồng ý.

    Cây luôn mọc từ gốc trước, ngọn sau: Thứ tự trước sau: Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ.

    Nếu bác đã tu thân đến mức Bồ tát thì có lẽ biết rõ tu thân là gốc.

    Mến,
    Hoành

    Số lượt thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s