Chào các bạn,

Femicide (chủ ý giết phụ nữ) là hành vi cố ý giết phụ nữ hoặc trẻ em gái chỉ vì giới tính của họ. [1] [2]

Bản chất và Nguyên nhân

• Định nghĩa: Đây là hình thức cực đoan nhất của bạo lực giới, thường khác với tội giết người thông thường (homicide) ở động cơ gắn liền với định kiến, bất bình đẳng quyền lực và kỳ thị giới tính. [1] [3] [4]

• Thủ phạm: Trong phần lớn các trường hợp, nạn nhân bị sát hại bởi chính chồng, bạn tình hiện tại hoặc cũ, hoặc các thành viên nam trong gia đình. [5] [6]

• Nguyên nhân cốt lõi: Xuất phát từ tư tưởng trọng nam khinh nữ, ghen tuông độc hại, quyền kiểm soát của nam giới và các hủ tục như “giết vì danh dự” (honor killing). [1] [2]

 

Thực trạng Toàn cầu

• Quy mô nghiêm trọng: Cứ mỗi 10 phút trong năm 2024, một phụ nữ lại bị bạn đời hoặc người thân chủ ý giết. Đó là báo cáo mới nhất từ Văn phòng Liên Hợp Quốc về Chống Ma túy và Tội phạm (UNODC) cùng Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (UN Women) – được công bố đúng vào Ngày Quốc tế Loại bỏ Bạo lực đối với Phụ nữ. [1] [7]

• Vấn đề ghi nhận dữ liệu: Nhiều quốc gia vẫn sử dụng thuật ngữ trung tính về giới (như “giết người”) trong hệ thống pháp luật, khiến quy mô thực tế của vấn nạn này thường bị che khuất. [1] [4]

 

Tình hình ở Việt Nam

Ở Việt Nam, báo chí dịch thuật ngữ femicide sai – trung tính về giới, như “giết người”, “bạo lực hẹn hò”, “bạo lực gia đình” – trong khi đó femicide phải được dịch “chủ ý giết phụ nữ”, mới nói lên bản chất của femicide.

(Các bài báo sắp xếp theo thứ tự thời gian):

• Bị bạn trai cũ tạt axit khi có người tình mới (Vietnamnet, 23/12/2017)
• Vụ chồng giết vợ ở Kiên Giang: Nghi phạm gây án trước ngày ra tòa ly hôn (VOV, 05/04/2025)
• Chia tay bất thành, nam thanh niên tạt acid vào người tình (Góc nhìn pháp lý, 20/12/2025)
• Tử hình kẻ giết vợ, phi tang thi thể trên biển (VNExpress, 22/12/2025)
• Giết người tình vì ghen tuông ở Đồng Nai (Lao động, 29/12/2025)
• Từ vụ 3 án mạng ở Đồng Nai: Nhận diện bạo lực hẹn hò và ranh giới bảo vệ con của cha mẹ (Lao động, 05/09/2026)

…

Báo Nhân dân từng có bài viết Nhức nhối nạn “femicide” ở châu Âu [5], nhưng chẳng nói gì về Việt Nam. Vậy ở Việt Nam có nạn “femicide” để chúng ta phải “nhức nhối” hay không?

Nên nhớ, cứ 3 phụ nữ Việt Nam thì có gần 2 phụ nữ (chiếm 62,9%) từng chịu ít nhất một hình thức bạo lực thể xác, tình dục, tinh thần hoặc bạo lực kinh tế do chồng hoặc bạn trai gây ra trong suốt cuộc đời, Báo cáo điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam của Tổng cục Thống kê và UNFPA. [8]

Đừng chạy trốn vấn đề. Hãy gọi Chúa Quỷ bằng tên của Chúa Quỷ. Đó là cách đuổi Chúa Quỷ đi.

Hãy đối diện trực tiếp vấn đề femicide ở Việt Nam và viết lên rõ ràng vấn đề đó để mọi người cùng suy ngẫm và góp ý để giải quyết vấn đề.

Namo Amitabha Buddha. Deus diligit.

Phạm Thu Hương

Tham khảo:

[1] Five essential facts to know about femicide (UNWomen, 25/11/2025)

[2] Femicide, wikipedia

[3] Femicide: Đâu là điểm chung trong những vụ sát hại phụ nữ? (vietcetera, 4/1/2026)

[4] Femicide is the most severe manifestation of gender-based violence (eige.europa.eu, 2021-2025)

[5] Nhức nhối nạn “femicide” ở châu Âu (Nhân dân, 7/10/2019)

[6] 45.000 phụ nữ và trẻ em gái là nạn nhân của “femicide” chỉ trong 1 năm (Phụ nữ Việt Nam, 26/11/2022)

[7] One woman killed by someone close to them every 10 minutes: UN report (lemonde.fr, 25/11/2025)

[8] Báo cáo điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam