Chào anh chị em,

Khi nói đến kiến thức chúng ta thường nghĩ ngay đến kiến thức nghề nghiệp chuyên môn, như y học, luật học, hi-tech, sư phạm… Nhưng các vị thầy lớn của thế giới – như Phật Thích Ca, Chúa Giêsu, Khổng tử, Lão Tử…- dù dùng nhiều từ ngữ khác nhau, đều nói kiến thức là (1) bạn biết chính mình, (2) biết đồng loại của mình, và (3) biết pháp (Dharma – chân lý vận hành của vũ trụ, hay cách sống đạo đức.)

Nhưng làm sao để thực hiện ba điều đó?

(1) Biết mình: bạn khiêm tốn, không tham sân si, không có cái tôi (no ego, hay non-self, hay non-attaching to self).

(2) Biết đồng loại: Yêu thương tất cả mọi người (mọi sinh linh, theo nhà Phật) vì mọi người đều là con Trời, con Chúa, con Phật, và là anh chị em ta. Trời thương tất cả mọi người – tốt xấu, thiện ác, công chính bất chính – như nhau. Trời rọi nắng trên mọi người và làm mưa trên mọi người.

(3) Biết chân lý vận hành của vũ trụ và từ đó biết sống đạo đức hợp với chân lý của vũ trụ:

Nhà Phật nói đời là Khổ và ta đi con đường diệt Khổ (Trong Tứ Diệu Đế: Khổ, Tập, Diệt, Đạo). Nhà Phật chủ trương ta tự “độ” mình (đưa mình qua bờ bên kia, cứu mình) để độ mọi người khác – đó là con đường Bồ-tát.

Nhà Chúa nói: Con người kiêu căng, muốn được bằng Chúa, nên không nghe lời Chúa, mà lại nghe lời dụ dỗ của con rắn, ăn trái cấm của Cây Kiến Thức (the Tree of Knowledge) nên bị Chúa đuổi ra khôi Vườn Địa Đàng (Garden of Eden), sống khổ sở và xa cách Chúa. Chúa Giêsu xuống thế gian dạy mọi người Hai Điều Răn Lớn (Two Great Commanmants) để nối kết lại với Chúa Trời: “Ngươi phải ​yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi.₃₈ Đó là điều răn quan trọng nhất và điều răn thứ nhất.₃₉ Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: ​ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.” Matthew 22:37-40.

Nói tóm lại, điểm chính trong ba điểm biết mình, biết người, và biết chân lý vận hành vũ trụ chính là yêu người, giúp người, cứu người, từ đó ta biết mình và biết vũ trụ. Chúng ta không thể nói yêu Chúa, yêu Phật, mà không yêu người – yêu Chúa, yêu Phật cũng là để yêu người.

Vậy kiến thức thật đến từ đâu ?

Đến từ yêu người, các bạn. Điều này biết rồi thì thấy thật là dễ hiểu và rất logic. Nhưng nếu chưa hiểu thì chẳng dễ hiểu chút nào, vì đa số người của thế giới dù có nói yêu người thì cũng chỉ có nghĩa là yêu phe đảng , yêu đối đãi, và chỉ là yêu cái tôi và những tư duy của cái tôi mà thôi. Yêu người thực sự cần được Chúa Phật và chư Bồ-tát, chư thánh hỗ trợ – chúng ta cần đứng vững trên một nền tâm linh vững chắc để có thể yêu người thực sự

Cho nên các bạn, hãy yêu người, với sự hỗ trợ của Chúa Phật, Allah, Ông/Bà Trời, vì không có nền tảng tâm linh vững chắc thì chúng ta cũng chẳng yêu người được.

Và yêu người là cốt lõi kiến thức đầu tiên và cuối cùng.

Với yêu thương.

Hoành

o0o

What is knowledge?

Dear Brothers and Sisters ,

When we speak of knowledge, we often immediately think of professional expertise—such as medicine, law, high-tech, or pedagogy. However, the world’s great teachers—such as the Buddha, Jesus, Confucius, and Laozi—though using different terminology, all defined knowledge as: (1) knowing oneself, (2) knowing one’s fellow human beings, and (3) knowing the Dharma (the Truth governing the universe, and the way of ethical living according to that Truth).

But how do we put these three things into practice?

(1) Knowing oneself: being humble, free from greed, hatred, and delusion, and devoid of ego (or the concept of a separate self/attachment to the self).

(2) Knowing one’s fellow beings: Loving everyone , because all are children of the Divine—whether of Heaven, God, or Buddtha—and all are our brothers and sisters. The Divine loves everyone equally—good or bad, righteous or unrighteous—the Devine shining the sun and sending rain upon all human beings alike.

(3) Understanding the truths governing the universe and living a moral life in harmony with them:

Buddhism teaches that life is suffering and that we must follow the path to the cessation of suffering (as outlined in the Four Noble Truths: Suffering, the Cause of Suffering, the Cessation of Suffering, and the Path leading to that Cessation). Buddhism advocates for self-liberation—ferrying oneself to the “other shore” in order to ferry others; this is the Bodhisattva path.

Christianity teaches that humanity, in its arrogance, desired to be equal to God; instead of heeding God’s word, humans listened to the serpent’s temptation and ate the fruit of the Tree of Knowledge [well, human piecemeal knowledge], resulting in their expulsion from the Garden of Eden into a life of misery, separated from God. Jesus Christ came to earth to teach the Two Great Commandments, which restore the connection with God: “You shall love the Lord your God with all your heart, with all your soul, and with all your mind. This is the first and greatest commandment. And the second is like it: You shall love your neighbor as yourself” (Matthew 22:37-40).

In summary, the essence of knowing oneself, knowing others, and understanding the truths governing the universe lies in loving, helping, and saving others… and through this, we come to know ourselves and the universe. We cannot claim to love God or Buddha without loving our fellow human beings; indeed, loving God or Buddha is, in essence, a way of loving other human beings.

So, where does true knowledge come from?

It comes from loving others. Once understood, this concept is perfectly logical and easy to grasp. Yet, without that understanding, it is far from simple; for most people in the world, “loving others” often amounts to nothing more than loving their own faction, engaging in conditional affection, or merely loving the ego and its own constructs. True love for others requires the support of God, Buddha, Bodhisattvas, and the saints—we must stand upon a solid spiritual foundation to be capable of true love.

Therefore, my friends, let us love others with the support of God, Buddha, Allah, or the Divine; without a firm spiritual foundation, we simply cannot truly love one another.

Loving others is the core of knowledge—from the beginning till the end.

With compassion,

Hoành

o0o

© copyright 2026
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com