Hàng nghìn người dân hoảng loạn vì tin đồn vỡ đập thủy điện – Dân có thể kiện đòi đền bù thiệt hại do thuỷ điện xả lũ trái quy trình

 

(LĐ) – Số 228 – Thứ năm 03/10/2013 06:40

“Vỡ đập thủy điện…, trôi nguyên cả làng ở huyện Phước Sơn, Nam Giang (Quảng Nam)!”. Tin đồn thất thiệt này được loan nhanh hơn tốc độ bão.

Hàng nghìn người dân hoảng loạn vì tin đồn vỡ đập thủy điệnThủy điện Đắk Mi 4 xả cả 5 cửa tràn với lưu lượng 2.000m3/s sáng 2.10.

Người dân tin ngay, bởi vùng hạ lưu Vu Gia, Thu Bồn đang bình yên nắng, nhưng từng cột nước đỏ ngầu, cuồn cuộn lao về xuôi. Lũ dâng nhanh đột ngột, lũ trên sông Vu Gia, Thu Bồn bỗng dưng dâng xấp xỉ báo động 1. Nguyên nhân thực chất là do Nhà máy thủy điện Đắk Mi 4 xả lũ cường độ lớn…

Trời tạnh mưa, dân chạy lũ

Trưa 2.10, hàng nghìn người dân các xã Đại Hồng, Đại Tân, Đại Quang… thuộc huyện Đại Lộc (Quảng Nam) bỏ nhà cửa, bồng bế nhau chạy loạn lên núi, vùng đất cao để tránh lũ quét khi được tung tin vỡ đập thủy điện A Vương, Đắk Mi 4.

Ông Nguyễn Thành Trung – ở xã Đại Hồng, huyện Đại Lộc – cho biết: “Mưa gần như đã tạnh hẳn hơn 1 ngày rồi, nhưng trưa nay bỗng dưng nước ở đâu từ thượng nguồn đổ về đột ngột, lũ dâng cao bất thường. Trong khi người dân đang hoang mang thì lại nhận được hung tin vỡ đập thủy điện A Vương và Đắk Mi 4 ở thượng nguồn, đã cuốn trôi cả một làng ở huyện Nam Giang. Dân hoảng quá, gọi nhau chạy loạn trốn lũ”.

Phó Chủ tịch UBND huyện Đại Lộc Phan Đức Tính chia sẻ: “Chính quyền cũng đau đầu vì tin đồn này. Cả trưa nay, chúng tôi tập trung cán bộ để xuống dân, lên loa phóng thanh, thông tin cho dân chúng toàn huyện”.

Thực tế, Nhà máy thủy điện Đắk Mi 4 có thông báo với chính quyền xin xả lũ cả 5 cửa với tần suất 1.800-2.000m3/s từ sáng 2.10. Dù khu vực Quảng Nam – Đà Nẵng mưa nhỏ, nhưng khu vực Kon Tum lại có mưa rất lớn nên lưu lượng về hơn 2.300m3/s, vì thế để đảm bảo an toàn đập, họ phải xả lũ.

Ông Tính cũng cho hay, vì trời yên biển lặng, nhưng nước lũ dâng đột ngột xấp xỉ báo động 1 trong tích tắc trên sông Vu Gia, với kinh nghiệm người dân vùng lũ, họ cảm nhận ngay sự bất thường. Vì thế, có cơ sở để dân tin ngay lời đồn thất thiệt trên.

Phát điện gây lũ

Phó GĐ Cty thủy điện A Vương – ông Lê Đình Bản – cũng cho biết, cả Cty thủy điện A Vương, Ban quan hệ cộng đồng đã giải thích cho dân hạ du của nhà máy là đập A Vương không bị vỡ. Chúng tôi cũng chưa xả lũ một mét khối nước nào. Có lẽ, thông tin vỡ đập thủy lợi ở Nghệ An, nhấn chìm TX.Hoàng Mai cộng với lưu lượng nước Đắk Mi 4 xả về đột ngột nên người dân hoang mang tột cùng đến vậy.

Chủ tịch UBND huyện Nam Giang – ông A Lăng Mai – cũng xác định không hề có trôi làng như tin đồn.

Tuy nhiên, trước đó – sáng 2.10, nhiều địa phương của huyện Phước Sơn – nơi thủy điện Đắk Mi 4 đóng chân – bị cô lập vì lũ. QL14E nối từ QL1A với đường Hồ Chí Minh bị ngập sâu tại xã Phước Hòa. Lũ từ thượng nguồn đổ về; trong khi đó, thủy điện Đắk Mi 4 phát hết công suất khiến thôn 2 của xã Phước Hòa và 2 thôn khác của xã Phước Hiệp bị ngập sâu. Vùng hạ du sông Thu Bồn, các xã Quế Ninh, Quế Lâm, Quế Trung thuộc huyện Nông Sơn cũng bị ngập lũ trong khi trời nắng tạnh.

Trước thực trạng này, UBND huyện Phước Sơn đã yêu cầu thủy điện Đắk Mi 4 dừng ngay việc phát điện để giảm gây ngập lụt nhà dân. Khoảng 9h ngày 2.10, Đắk Mi 4 ngừng phát điện. Nước về hạ du sông Thu Bồn giảm. Tuy nhiên, nhà máy thủy điện này lại mở đồng loạt 5 cửa xả lũ, đổ nước về sông Đắk Mi – thượng nguồn sông Vu Gia – với lưu lượng 2.000m3/s trong thời gian ngắn. Đây là lý do gây dâng lũ đột ngột ở hạ lưu sông Vu Gia khiến nhân dân Đại Lộc hỗn loạn.

Thanh Hải
 

Thủy điện xả lũ, dân hạ du lút ngập đầu

 

() – Số 229 – Thứ sáu 04/10/2013 06:43

Ngày 3.10, các thủy điện ở phía thượng nguồn Quảng Nam tiếp tục xả lũ khiến các huyện vùng hạ du liên tục hứng nước. Nhiều vùng bị chia cắt, cô lập, nhiều nhà dân ngập lút đến nóc, người dân lại một phen la trời vì “ông thủy điện”.

Thủy điện xả lũ, dân hạ du lút ngập đầuLũ nhấn chìm nhiều nhà dân thôn Tân An, xã Đại Lãnh. Ảnh: T.T.Thư

Đồng loạt trút nước về hạ du

Bắt đầu từ ngày 2.10, do lưu lượng nước thượng nguồn đổ về nhiều nên các hồ chứa thủy điện Quảng Nam bắt đầu xả lũ. Cụ thể, hồ chứa thủy điện A Vương, thủy điện Sông Bung 4A xả tràn từ 17h ngày 2.10 với lưu lượng lớn. Đặc biệt, thủy điện Đăk Mi 4 do lưu lượng nước về hồ lớn (2.300m3/s) nên từ 9h -12h sáng 2.10 đã xả tràn đến 2.700m3/s và kéo dài cả ngày, gây ngập lũ cho vùng hạ du huyện Phước Sơn và đặc biệt là huyện Đại Lộc.

Do mưa lớn liên tục nhiều ngày qua, vùng hạ du đang ngập lũ, nay các hồ thủy điện lại liên tục trút nước xuống, chẳng khác nào đổ thêm “dầu vào lửa”. Tại huyện Đại Lộc, đêm 2.10, toàn huyện đã sơ tán 416 hộ dân với 1.602 nhân khẩu. Đến 3 giờ sáng 3.10, mực nước lũ trên sông Vu Gia đạt dưới báo động 3 là 0,53m. Và đến khoảng 10 giờ 30 phút sáng 3.10, vẫn giữ mức tương đương. Lũ lụt đã gây ngập cục bộ tại nhiều địa phương, nhiều tuyến giao thông quan trọng bị chia cắt. Tại xã Đại Quang, trong đêm 2.10 rạng 3.10 có 70 nhà dân tại thôn Trường An phải chạy lũ trong đêm. Tại khu vực cầu Gò Quan Âm vẫn bị tắc nghẽn giao thông do nước còn ngập sâu.

Ông Lê Tấn Vinh (thôn Tân An, xã Đại Lãnh) cho biết: “Năm 2009, thủy điện A Vương xả lũ, trong chớp mắt, chỉ trong 30 phút nước đã lên ngập nhà. Nỗi ám ảnh còn đó, không chạy chỉ sợ không giữ được tính mạng”. Chị Nguyễn Thị Vân (thôn Tân An, xã Đại Lãnh) kể: Khoảng 1 giờ 30 phút ngày 2.10 thì nước lũ dâng, chỉ khoảng 30 phút sau đó nước đã cao hơn nửa mét, nhiều nhà ngập tới nóc. Theo Ban chỉ huy PCLB huyện Đại Lộc: “Bà con nhân dân mong muốn các nhà máy thủy điện cho biết thông tin chính xác thời gian dừng xả lũ. Qua đó, địa phương nắm bắt rõ nhằm có biện pháp ứng phó kịp thời, bà con chủ động”.

Hạ du “lãnh đủ”

Mấy năm gần đây, cứ tầm cuối tháng 8 đến đầu tháng 12 dương lịch là hàng chục nghìn hộ dân ở vùng hạ du lại nơm nớp lo cho sinh mạng và tài sản của mình trước tình trạng các nhà máy thủy điện “rủ nhau” xả lũ với lưu lượng rất lớn. Ngày 3.10, mặc dù trên địa bàn huyện Duy Xuyên và Quế Sơn trời nắng, nhưng nước “lũ thủy điện” lại thuộc hệ thống sông Thu Bồn qua địa phận huyện Duy Xuyên lên rất nhanh, gây chia cắt, cô lập nhiều khu dân cư.

Người dân sống ở xóm Vạn Buồng (thôn Phú Bông, xã Duy Trinh) cho biết, chỉ trong khoảng 1 tiếng đồng hồ, lũ đã ngập cao gần 1,5m nước. Nước lũ đã chia cắt 230 hộ dân thuộc thôn Lệ Bắc và thôn Đông Bình với 330 hộ dân biến thành “ốc đảo” bốn bề mênh mông sóng nước. Tại huyện Quế Sơn, nước lũ dâng lên khiến nhiều khu vực trũng thấp thuộc 3 xã vùng đông là Quế Xuân 1, Quế Phú, Quế Xuân 2 bị ngập lụt sâu, không kịp trở taỵ. Ông Phan Văn Hưng ở thôn Phù Sa (xã Quế Xuân 1) cho biết: “Hồi 4 giờ sáng 3.10, nước chưa lút gốc rạ, nhưng 2 tiếng sau đã ngập đến ngực, trong khi đó trời lại không mưa, nhất định là mấy ông thủy điện ở phía thượng nguồn xả lũ, khiến bà con hạ du trở tay không kịp. Cứ mỗi mùa mưa bão, bà con đã khổ lắm rồi, lại thêm “ông thủy điện” đồng loạt trút nước xuống đầu dân, cứ đà này kêu không thấu trời”.

Trương Tâm Thư

 

 

Dân có thể kiện đòi đền bù thiệt hại do thuỷ điện xả lũ trái quy trình

(LĐO) – Thứ sáu 04/10/2013 17:36

 

Hàng ngàn hộ dân ở huyện Đại Lộc, Quảng Nam đã phải hoảng loạn chạy tứ tán để tránh lũ vì tin đồn thất thiệt “vỡ đập thuỷ điện” ở thượng nguồn vào trưa 2.10. Thực tế, đập không vỡ, nhưng do thuỷđiện xả lũ với lưu lượng lớn, nước hạ du dâng nhanh đến 4 mét trong tích tắc, xấp xỉ báo động 3; trong khi đó, chính quyền không thông báo kịp thời đến dân. Khi người dân tin lời đồn, hoảng loạn bỏ chạy, chính quyền mới dùng loa phóng thanh… “đuổi theo”, loan tin trấn an.

Dân có thể kiện đòi đền bù thiệt hại do thuỷ điện xả lũ trái quy trình

 

Tuy nhiên, ngay chiều và tối 2.10, lũ đã đổ về gây ngập lụt thật sự ở hạ du sông Thu Bồn, Vu Gia, người dân huyện Đại Lộc đã phải sơ tán 416 hộ dân với 1.602 nhân khẩu trong đêm 2.10. Tại xã Đại Quang trong đêm 2.10 – rạng sáng ngày 3.10 có 70 nhà dân tại thôn Trường An phải chạy lũ.

Lũ thuỷ điện đã gây ngập cục bộ tại nhiều địa phương, nhiều tuyến giao thông quan trọng bị chia cắt trong tiết trời tạnh mưa. Chưa kể những thiệt hại vật chất nhãn tiền, lũ thuỷ điện rõ ràng đã làm tổn thương tinh thần, đánh mất sự bình an của người dân là không thể tính hết được bằng tiền.

Điều đáng nói là trong khi quy trình xả lũ liên hồ (trên hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ban hành từ năm 2010 nhưng đến nay, khi hữu sự thì việc vận hành lại lúng túng, lộ diện những bất cập, sai phạm. Cụ thể ngày 2.10, trên cùng hệ thống sông Vu Gia, trong lúc thuỷ điện Đắk Mi 4 xả lũ với lưu lượng lớn 1.800m3/s – 2.744m3/s (sau đó giảm xuống còn dưới 1.000m3/s) thì thuỷ điện Sông Bung 4A cũng xả tràn với lưu lượng 500-1.000m3/s, thuỷ điện A Vương cũng xả lưu lượng 50- 150m3/s. Rõ ràng, nhiều hồ thuỷ điện xả cùng lúc, hạ du sẽ bị ngập lụt là điều không tránh khỏi.

Mặc dù quy chế vận hành liên hồ có quy định phải vận hành theo nguyên tắc và thứ tự ưu tiên là đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các công trình thuỷ điện trước tiên, sau đấy mới đến “góp phần giảm lũ cho hạ du đồng thời đảm bảo hiệu quả phát điện”. Tuy nhiên, cũng quy định việc xả lũ chỉ được bằng lưu lượng nước về. Thực tế ngày 2.10, lưu lượng nước về thuỷ điện Đắk Mi4 xấp xỉ 2.000m3/s, nhưng nhà máy thuỷ điện này lại xả đến 2.744m3/s.

Chưa hết, trong quy chế vận hành liên hồ đã ấn định thời gian thông báo xả lũ ít nhất phải trước 2 giờ đồng hồ; nhưng, Đắk Mi 4 đã bất tuân. Theo BCH PCLB TP.Đà Nẵng, Đắk Mi 4 xả lũ lúc 9h sáng 2.10, song đến 8h40 thì Đà Nẵng mới nhận được bản fax thông báo – nghĩa là địa phương hạ du chỉ có được 20 phút. Thời gian này sẽ không triển khai được bất cứ hoạt động ứng phó kịp thời nào.

Ngoài ra, thông báo xả lũ này còn “chơi chữ” bởi ghi là “nhà máy dự kiến điều tiết nước về các cửa tràn với lưu lượng 500-1.000m3/s”. Đây là bản thông báo vô trách nhiệm, không trung thực, gây hậu quả nặng nề, làm tổn thương, bất an hàng triệu dân vùng hạ du.

Theo Luật Tài nguyên nước, những thiệt hại vật chất và tổn thương về tinh thần do thuỷ điện gây ra, người dân vùng hạ du Quảng Nam có quyền kiện, đòi chủ công trình thuỷ điện Đắk Mi 4 bồi thường thiệt hại.

Thanh Hải

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s