Chào các bạn,

Ăn uống là luôn là vấn đề thiết yếu trong đời sống con người. Cây, cỏ, hoa, lá là tạo vật của thiên nhiên. Nhưng liệu trong quá trình thưởng thức chúng, chúng ta có cảm nhận được vẻ đẹp đó không?

Mình giới thiệu với các bạn bài viết về Mindful Eating – Ăn uống có tâm (còn gọi là “ăn uống chánh nhiệm” trong thiền học) của thiền sư Thích Nhất Hanh. Hi vọng nhận được nhiều chia sẻ của các bạn về thói quen ăn uống và làm thế nào để có được cuộc sống khỏe mạnh qua cách mà chúng ta ăn mỗi ngày.

.

Ăn có tâm rất dễ chịu. Chúng ta ngồi thật đẹp. Chúng ta nhận biết được những người đang ngồi xung quanh mình. Chúng ta biết rằng đồ ăn đang để trên đĩa. Đây là một sự thực hành sâu sắc. Mỗi một miếng thức ăn là một đại sứ từ vũ trụ. Khi chúng ta gắp một miếng rau, chúng ta nhìn nó nửa giây. Chúng ta nhìn chăm chú để thực sự cảm nhận miếng thức ăn, miếng cà rốt hay là đậu đũa. Chúng ta nhận ra nó với nhận thức rằng “Tôi biết đây là miếng cà rốt. Đây là miếng đậu đũa”. Chỉ mất có vài phần giây thôi.

Khi chúng ta có tâm, chúng ta nhận ra chúng ta đang gắp cái gì. Khi chúng ta cho vào miệng, chúng ta biết chúng ta đang cho cái gì vào miệng. Khi chúng ta nhai, chúng ta biết chúng ta đang nhai cái gì. Điều đó rất đơn giản.

Một số trong chúng ta, khi nhìn vào miếng cà rốt, có thể thấy toàn bộ vũ trụ bên trong nó, có thể thấy ánh mặt trời trong nó, và có thể thấy cả trái đất bên trong nó. Điều đó đên từ toàn bộ vũ trụ cho dinh dưỡng của bạn.

Bạn có thể thích cười với nó trước khi đưa vào miệng. Khi bạn nhai, bạn nhận thức được rằng bạn đang nhai một miếng cà rốt. Đừng đưa bất cứ cái gì khác vào miệng, như các dự án của bạn, những nỗi lo của bạn, sự sợ hãi của bạn, chỉ đưa miếng cà rốt thôi.

Và khi bạn nhai, hãy chỉ nhai miếng cà rốt, không phải là các dự án hay các ý tưởng của bạn. Khi bạn có khả năng sống trong thời khắc hiện tại, ở đây và lúc này. Điều đó đơn giản, nhưng bạn cần phải rèn luyện cách chỉ thưởng thức miếng cà rốt mà thôi. Đây là một điều kì diệu.

Tôi thường dạy “thiền cam” cho học trò của mình. Chúng tôi dành thời gian ngồi với nhau, mỗi người thưởng thức một quả cam. Đặt quả cam lên lòng bàn tay, chúng ta nhìn nó và hít vào thở ra, vì thế mà trái cam trở thành một thực tiễn. Chúng ta không phải ở đây, hoàn toàn là hiện tại, trái cảm cũng không ở đây.

Có một số người ăn một trái cam nhưng không thực sự ăn nó. Họ ăn nỗi lo, sự hãi, tức giận, quá khứ, và tương lai của mình. Họ không thực sự đang ở hiện tại, với cả cơ thể và trí óc hòa quyện.
Khi bạn thực hành thở có tâm, bạn trở nên hoàn toàn ở hiện hữu. Nếu bạn ở đây, cuộc sống cũng ở đây. Trái cam là đại sứ của cuộc sống. Khi bạn nhìn vào trái cam, bạn nhận ra rằng nó chẳng là gì hơn việc quả lớn lên, chuyển màu vàng, rồi màu cam, acid trở thành đường. Cây cam mất thời gian để tạo nên kiệt tác này.

Nếu bạn thức sự ở đây, suy nghĩ về quả cam, thở và cười, trái cam trở thành một điều kì diệu. Điều đó đủ đem lại nhiều hạnh phúc cho bạn. Bạn gọt trái cam, ngửi nó, mất một giây, và đưa vào miệng có suy nghĩ, hoàn toàn cảm nhận được nước cam trong lưỡi. Đây là cách ăn một quả cam một cách có nhận thức. Tạo nên điều kì diệu của cuộc sống. Tạo nên niềm vui.

Một điều kì diệu nữa là Sangha, một cộng đồng là trong đó mọi người đang thực hành giống nhau. Người phụ nữ ngồi kế bên tôi cũng đang thực hành tâm khi ăn sáng. Thật tuyệt vời làm sao! Cô đụng vào đồ ăn một cách có suy nghĩ. Cô thưởng thức mỗi miếng ăn của bữa sáng, giống như tôi. Chúng tôi là anh chị em trên con đường thực hành. Thời gian trôi đi chúng tôi nhìn nhau và cười. Đó là nụ cười của nhận thức. Nó chứng tỏ rằng chúng tôi vui, và chúng tôi đang sống. Đó không phải là một nụ cười ngoại giao. Đó là nụ cười từ nền tảng của khai sáng,của hạnh phúc.

Nụ cười đó có sức mạnh hàn gắn. Nó có thể hàn gắn bạn và bạn của bạn. Khi bạn cười như thế, người phụ nữ kế bên bạn sẽ cười trở lại. Trước đó, có thể nụ cười của cô ấy chưa hoàn toàn chín muồi. Chỉ 90 phần trăm thôi. Nếu bạn cho cô ấy một nụ cười có tâm, bạn sẽ trao cho cô ấy năng lượng để cười 100 phần trăm.

Khi cô ấy cười, sự hàn gắn bắt đầu diễn ra trong cô. Bạn rất quan trọng giúp cô ấy chuyển hóa và chữa lành. Đó là lí do vì sao sự hiện diện của người anh chị em trong thực hành rất quan trọng. Đây cũng là lí do vì sao chúng tôi không nói chuyện trong bữa sáng. Nếu chúng tôi nói chuyện về thời tiết hay tình hình chính trị ở Trung Đông, chúng tôi sẽ không bao giờ nói được cho đủ.

Chúng ta cần tĩnh lặng để thưởng thức sự hiện diện của chúng ta và sự hiện diện của người anh chị em Dharma. Sự tĩnh lặng này rất sống, mạnh mẽ, nuôi dưỡng và chuyển hóa. Nó không phải là sự trán áp hay buồn rầu. Cùng nhau chúng ta có thể tạo nên sự tĩnh lặng thông thái này.

Đôi khi nó được mô tả là “sự tĩnh lặng như sấm” vì nó quá mạnh mẽ.

Hoàng Khánh Hòa dịch.

.

Mindful Eating

Mindful eating is very pleasant. We sit beautifully. We are aware of the people that are sitting around us. We are aware of the food on our plates. This is a deep practice. Each morsel of food is an ambassador from the cosmos. When we pick up a piece of a vegetable, we look at it for half a second. We look mindfully to really recognize the piece of food, the piece of carrot or string bean. We should know that this is a piece of carrot or a string bean. We identify it with our mindfulness: “I know this is a piece of carrot. This is a piece of string bean.” It only takes a fraction of a second.

When we are mindful, we recognize what we are picking up. When we put it into our mouth, we know what we are putting into our mouth. When we chew it, we know what we are chewing. It’s very simple.

Some of us, while looking at a piece of carrot, can see the whole cosmos in it, can see the sunshine in it, can see the earth in it. It has come from the whole cosmos for our nourishment.

You may like to smile to it before you put it in your mouth. When you chew it, you are aware that you are chewing a piece of carrot. Don’t put anything else into your mouth, like your projects, your worries, your fear, just put the carrot in.

And when you chew, chew only the carrot, not your projects or your ideas. You are capable of living in the present moment, in the here and the now. It is simple, but you need some training to just enjoy the piece of carrot. This is a miracle.

I often teach “orange meditation” to my students. We spend time sitting together, each enjoying an orange. Placing the orange on the palm of our hand, we look at it while breathing in and out, so that the orange becomes a reality. If we are not here, totally present, the orange isn’t here either.

There are some people who eat an orange but don’t really eat it. They eat their sorrow, fear, anger, past, and future. They are not really present, with body and mind united.

When you practice mindful breathing, you become truly present. If you are here, life is also here. The orange is the ambassador of life. When you look at the orange, you discover that it is nothing less than fruit growing, turning yellow, becoming orange, the acid becoming sugar. The orange tree took time to create this masterpiece.

When you are truly here, contemplating the orange, breathing and smiling, the orange becomes a miracle. It is enough to bring you a lot of happiness. You peel the orange, smell it, take a section, and put it in your mouth mindfully, fully aware of the juice on your tongue. This is eating an orange in mindfulness. It makes the miracle of life possible. It makes joy possible.

The other miracle is the Sangha, the community in which everyone is practicing in the same way. The woman sitting next to me is also practicing mindfulness while eating her breakfast. How wonderful! She is touching the food with mindfulness. She is enjoying every morsel of her breakfast, like me. We are brother and sister on the path of practice. From time to time we look at each other and smile. It is the smile of awareness. It proves that we are happy, that we are alive. It is not a diplomatic smile. It is a smile born from the ground of enlightenment, of happiness.

That smile has the power to heal. It can heal you and your friend. When you smile like that, the woman next to you will smile back. Before that, maybe her smile was not completely ripe. It was ninety percent ripe. If you offer her your mindful smile, you will give her the energy to smile one hundred percent.

When she is smiling, healing begins to take place in her. You are very important for her transformation and healing. That is why the presence of brothers and sisters in the practice is so important. This is also why we don’t talk during breakfast. If we talk about the weather or the political situation in the Middle East, we can never say enough.

We need the silence to enjoy our own presence and the presence of our Dharma brothers and sisters. This kind of silence is very alive, powerful, nourishing, and transforming. It is not oppressive or sad. Together we can create this kind of noble silence.

Sometimes it is described as “thundering silence” because it is so powerful.

By Thich Nhat Hanh,
Unified Buddhist Church

Hirsch cho rằng “đọc thơ là một cuộc phiêu lưu trong sự cách tân, một hành động mang tính sáng tạo, một sự khởi đầu mãi mãi, một cuộc tái sinh của niềm ngạc nhiên”. Stevens gọi người đọc là “học giả của một ngọn nến”. Chăm không đọc Glơng Anak với con mắt soi mói của nhà nghiên cứu cân đong đo đếm câu chữ. Đã có kẻ làm như thế và tuyên tất cả sai bét, riêng mỗi ta đúng. Ngay lối nói ngạo mạn này đã sai lạc tinh thần thông điệp Glơng Anak rồi.

Nếu nhà bác có khả năng giảng giải lang yah, tầm chương trích cú Glơng Anak ở câu, đoạn nào bất kì mà tâm bác chưa tận diệt ppalai tung tian mọi căm thù sâu kín, là nhà bác còn chưa hiểu Glơng Anak. Khi tâm hồn bạn còn trì nặng nỗi oán trách nhỏ bé, suy nghĩ nhỏ bé, hay bạn còn nuôi ý định âm u triệt tiêu ai đó, không biết cảm thông và tha thứ, là bạn chưa hiểu tinh thần Glơng Anak. Khi bạn chưa mở lòng với con người hèn yếu xung quanh, với mọi sinh thể trên thế gian mỏng manh này, là bạn chưa thể sẵn sàng đón nhận thông điệp Glơng Anak.

Inrasara

Xả là buông bỏ, một trong những đức hạnh quan yếu của đạo Phật. Xả, tâm thức ta vững như bàn đá. Xả, ta độc lập với vui buồn, sân hận.

Câu chuyện: Rija Nưgar vừa qua, vài bạn văn Chăm đề cập đến tính ích kỷ của Chăm. Không là ích kỷ sao, khi bí quyết xây tháp đã tiệt mất kỹ thuật cao cường? Không là ích kỷ sao, khi lớp học ngày xưa chỉ có mỗi thầy với một hay vài trò, như thể bí truyền? Hay lối viết giấu chữ ppadơp akhar, sách không cho ai mượn, v.v…, không gọi là tâm ích kỷ thì còn kêu là gì? Anh bạn viện dẫn tục ngữ:

Sunuw đơ bauh habei – Gru si brei đa ka abih.
Bùa bé chỉ bằng củ khoai – Thầy muốn cho ai, e là mất hết.

Kiến thức bé xíu thôi, nếu thầy cho hết thì cái bụng trống trơn, còn chi để ra oai thể hiện uy quyền. Một bạn phản đối quyết liệt lối hiểu này. Rằng Chăm rất nghệ sĩ tính, nghĩa là hào hoa, chịu chơi. Anh muốn dịch câu trên theo kiểu khác, qua dị bản khác, mang ý nghĩa khác:

Sunuw đơ bauh habei – Gru si brei đa ka o hacih.
Bùa bé chỉ bằng củ khoai – Thầy muốn cho sợ [ai] chưa sạch.

Nghĩa là, thầy muốn ban phát lắm, nhưng sợ đầu óc trò không mang vác nổi, hay tâm trò chưa tẩy sạch tham sân si, sẽ dùng chính cái bùa này làm điều bậy bạ. Ý này tôi đã một lần đề cập trong một bài viết. Ông Thành Tín được Nưbi ban cho bài thuốc trừ rắn độc, ông không truyền cho ai, ngay cả với con. Ví ông giấu kín bí quyết để trục lợi thì miễn bàn, đằng này, ông sẵn sàng bỏ buổi cày lặn lội qua chục cây số để chữa trị vô vị lợi cho người bị nạn. Không phải ông không tin người, nhưng biết sao bây giờ? Đã xảy ra bao nhiêu chuyện đau lòng nơi cõi nhân gian này, ai biết được?

Đúng sai không bàn, sự thể ở đây chứng tỏ ông không mang tâm ích kỉ.

Chăm ít cho sách mượn, có lí do chính đáng của nó: văn hóa Chăm chưa trải qua kỹ thuật in ấn, có được một bản chép tay là chuyện thiên nan vạn nan. Nơi đó không ít vị ppalơm tapuk mượn rồi giấu đi. Nên, nếu bác thích thì hãy qua nhà tớ mà chép. Không hợp tình sao?

Các vị đạo sư Bà-la-môn như Vivekananda, Chandra có bao giờ giấu bí quyết đâu! Họ nói tất đấy chớ. Nói và bỏ đi. Buông bỏ, chối bỏ, cắt đứt, thả đi, phóng thích, ra đi, từ bỏ, rời khỏi, triệt tiêu, xua đuổi, dứt bỏ, nhổ bật, bứt rời… là huyền nghĩa của XẢ. Thầy không truyền dạy cho bạn, e là bạn chưa chuẩn bị tâm và trí để đón nhận. Trí chưa thông, bạn bị tẩu hỏa nhập ma như chơi. Tâm chưa sạch, bạn dùng tri thức hay bùa phép lừa người, hại đời. Có thể lắm chứ! Hãy nghĩ đến truyện cổ: Đi tìm học bán vợ, cũng đủ biết Chăm đã quý mến tri thức như thế nào, người học phải trải nghiệm thử thách ra sao.

Xả có nghĩa là buông bỏ những gì mình có, mà không tính toán, không kể số.

Năm 1992, vào Sài Gòn, tôi vô cùng kinh ngạc khi hỏi mượn của một ông anh Ariya Glơng Anak, anh đã nói rất ngây thơ rằng: Sara có gì để trao đổi không? Tôi nói không phải tôi không có nó, chỉ vì vội vào nên quên mang theo. Tôi còn có cả đống bản chép tay ở phòng trọ, anh cần gì cứ sang lấy. Khi tâm hồn ta giàu sang thực sự, ta mới dám cho, dám buông bỏ. Giàu – ta luôn giữ bàn tay mở. Để cho mọi thứ đi vào và đi ra bàn tay ta. Bàn tay ta luôn mới mẻ, mới mẻ để phong phú hơn. Còn thái độ nắm chặt một dúm, thì một dúm đó cứ còn lại mãi thế, không giàu lên được.

Xả là tự do là sáng tạo. Tự do chắc chắn không đồng hành với vô trách nhiệm.

Tự do khỏi Chúa, Phật, khỏi tất cả ý thức hệ tôn giáo và chính trị, khỏi mọi vướng bận truyền thống và định kiến. Càng tự do ta càng trách nhiệm. Khi sai lầm hay phạm tội, ta không còn đổ lỗi cho hoàn cảnh, đổ tội cho thầy, quy trách nhiệm cho truyền thống giáo dục, ta hết còn bởi-tại-vì Chúa, Phật, Allah hay bất kì đảng phái hoặc cơ chế chính trị nào ta tự nguyện quy thuộc vào.

Buông bỏ để giải thoát khỏi vướng bận cũ, những triền phược nô lệ, để dấn mình vào chân trời mới đầy tự do và sáng tạo. Nghĩa là dám đối mặt với cái không biết, kiếm tìm thách thức mới, qua đó làm phong phú tâm hồn và cuộc sống mình. Gauguin từ bỏ cuộc sống hạnh phúc gia đình trong yên ngoài ấm, rời bỏ thành phố văn minh để lên tàu thẳng hướng hòn đảo Tahiti còn hoang sơ, quyết mở hướng đi mới cho nền hội họa phương Tây đang bế tắc và tù túng giữa bao nhiêu trào lưu, trường phái.

Sự buông bỏ có thể dẫn đến thất bại, thậm chí tại họa; nhưng chính nó làm nên sự thay đổi. Từ đó, nó thổi luồng gió đại dương vào lục địa đã quá già cỗi.

Inrasara