Tin vui của em đến vào những ngày đầu tháng 5 vừa qua khiến lòng tôi ấm áp rộn ràng. Từ lâu tôi đã định viết về em, một gương mặt trẻ đã nổi lên tỏa sáng trong mắt tôi và bè bạn. Lần này những dự đoán và hi vọng của tôi về em quả không sai. Những gì em đã nung nấu và thực hiện bằng quyết tâm khiến tôi ngưỡng mộ. Và trong cuộc đời dạy học  của mình, một trong những điều thú vị nhất mà tôi trân trọng, ấy là có cơ hội gặp gỡ những người trẻ năng động và tích cực như em.

Em chính  là cô giáo trẻ đất Tam Kỳ với 12 tuổi nghề, 37 tuổi đời, tên Lê Thị Thùy Trâm. Tôi gặp Trâm chỉ một lần vào tháng 7-2008 trong đợt tập huấn Báo Cáo Viên ngành Giáo Dục tại Cửa Lò, Nghệ An. Đó cũng là lần đầu em tham dự lớp tập huấn của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo về ”Đổi Mới Phương Pháp”. Chỉ sau ngày học và thảo luận đầu tiên, em tìm đến trao đổi cùng tôi. Có lẽ là do những tranh luận phản biện rất sôi nổi của lớp học về đổi mới PPDH phải bắt đầu từ người thầy và  về sự cần thiết phải hợp tác, giúp đỡ nhau, và tích cực chia sẻ những kinh nghiệm, tài nguyên dạy học chúng ta có được. Những người dạy học như chúng ta đều tâm niệm câu nói của Ralph Waldo Emerson: “Tri thức hiện hữu để được chuyển giao.” (Knowledge exists to be imparted). Vâng, nỗ lực của bản thân, của mỗi chúng ta để đạt đến thành công thực đáng quý, đáng tự hào, nhưng thành quả ấy sẽ quý giá hơn bội phần nếu nó được nhân rộng ra cho nhiều người hưởng thụ, sử dụng,  và khi ấy lợi ích giáo dục sẽ to lớn hơn rất nhiều. Rosemarie Rossetti cũng khuyên ta nên chia sẻ những thành quả của mình với người khác vì bằng cách đó ta sẽ có được sự thừa nhận và ủng hộ của nhiều người và chính ta cũng sẽ được lợi ích từ những gì người khác sẻ chia.

Thực vui là  em cũng toàn tâm toàn ý với  cách tư duy  ấy. Em nói với tôi về những gì em đã ấp ủ, đã làm ra trong năm học 2007-2008 : Bộ Đồ Dùng Dạy Học môn Tiếng Anh cho bậc Trung học Cơ sở. Bộ Đồ Dùng Dạy Học của em khiến tôi ngạc nhiên một cách thích thú. Chẳng phải vì nó được đánh giá cao nhất trong kỳ thi Đồ Dùng Dạy Học của thành phố Tam Kỳ tỉnh Quảng Nam năm học 2007-2008, mà vì  tính ứng dụng từ công nghệ thông tin và giá trị kinh tế thiết thực rất cao của nó đối với giáo viên đứng lớp Tiếng Anh cấp hai. Làm công tác chuyên môn trong lĩnh vực đào tạo giáo viên, tôi may mắn có nhiều dịp gặp gỡ, lắng nghe các thầy cô giáo trẻ, các cựu sinh viên của mình, tâm sự về những khó khăn trong nghề nghiệp.

Bản thân tôi cũng trăn trở rất nhiều khi nghe những nỗi niềm của các em từ những trường học ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc… về những vấn đề chưa giải quyết được trong thực tế của môi trường dạy học và cơ sở vật chất quá thiếu thốn. Các bạn trẻ nói về việc thiếu tài nguyên và đồ dùng dạy học. Làm sao để có tranh dạy học cho mọi tiết học, cho từng bài lên lớp với một lớp học đông có khi đến 50 em, khi mình vẽ chưa đẹp, mà lại không có đủ tiền cho 1 bộ tranh quá đắt. Thế nên tôi thực sự cảm động và vui mừng khi em đề nghị trao cho tôi Đồ Dùng Dạy Học của em gồm đủ số tranh cho bộ sách giáo khoa Tiếng Anh từ lớp 6 đến lớp 9 để phổ biến với cả lớp tập huấn.

Thực đẹp biết bao sự đáp ứng tích cực ấy xuất phát từ nhiệt tâm và tư duy tích cực của em. Những thành quả của em tôi muốn nêu lên để chia sẻ với mọi người về em như một trong những bông hoa đẹp của ngành giáo dục, một tấm gương tích cực không ngại khó để vượt khó. Còn nhớ trong một email của em gửi cho tôi như một lời giải thích cho động lực và nguồn cảm hứng cho những đồ dùng dạy học em đã làm ra. Em muốn sự bình đẳng về  cơ hội học hành trong các lớp Tiếng Anh của mình. Những học sinh nghèo hiếu học luôn có chút thiệt thòi, vì không có điều kiện tiếp xúc với các đĩa CD Rom dạy Tiếng Anh qua máy vi tính. Em muốn mỗi tiết dạy của mình trên Power Point có tác dụng kích thích hứng thú học tập và nâng cao chất lương dạy và học Tiếng Anh cho tất cả đối tượng học sinh.

Thực tế minh chứng cho tính ứng dụng rất cao của bộ đồ dùng dạy học em tạo ra. Như mọi thành viên của lớp học, tôi đã mang sản phẩm của em về giới thiệu  với giáo viên của địa phương mình. Sản phẩm ấy đã được đón nhận hết sức nồng nhiệt khi được giới thiệu qua Power Point trên màn hình và  máy chiếu, và giáo viên thấy được ý đồ của tác giả  về cách sử dụng trong điều kiện không có máy vi tính. Không ít lần trong năm học này, tôi đã nghe những lời cám ơn tác giả  về  tác dụng của bộ Đồ Dùng Dạy Học ấy từ  các thầy cô giáo dạy vùng sâu, vùng xa.  Do điều kiện dạy học ở những nơi đó còn hạn chế,  khó khăn; ngay cả thầy cô  không có máy vi tính, nên tổ Giáo viên góp chung tiền để đem bộ tranh ấy đi photocopy phóng lớn. Theo lời các bạn nói thì giá thành vừa rẻ, mà chất lượng tranh lại đẹp hơn nhiều lần so với photo từ sách giáo khoa. Bộ tranh ấy khi đưa vào dạy trên lớp, đã gây được sự thích thú và hiệu quả rất cao của giáo cụ trực quan.

Các bạn không biết rằng chất lượng tranh đẹp có được là từ nhiều giờ em miệt mài trên máy vi tính để chỉnh sửa cho từng  tranh một với phần mềm Photoshop. Đó là nhờ sức trẻ nhạy bén với việc ứng dụng công nghệ thông tin. Ý thức được yêu cầu phải nâng cao trình độ của bản thân nên chỉ một năm sau khi tốt nghiệp Cao Đẳng Sư Phạm, trường Đại học Sư Phạm Đà Nẵng,  em vừa đi dạy ở Tam Kỳ, chăm sóc 2 con nhỏ, vừa tiếp tục học chương trình Đại học. Tốt nghiệp đại học, em lại trải qua một năm theo học ngoài giờ một khóa đào tạo về Kỹ thuật Máy Tính, dù khi đó cuộc sống còn bộn bề khó khăn (2001- 2002), nhưng em may mắn có được sự  động viên của ông xã làm việc trong một ngành khác.

Có lẽ chúng ta gặp nhau ở một điểm:  lạc quan, và tích cực trong cách nghĩ, cách làm. Chúng ta tin rằng việc đổi mới phương pháp dạy học phải bắt đầu từ sự đổi mới trong tư duy của người thầy. Muốn dạy học Tiếng Anh giao tiếp tích cực, lấy người học làm trung tâm, người giáo viên chúng ta không thể không tích cực vận động, đổi mới cách dạy, không thể chỉ truyền đạt kiến thức ngôn ngữ, ngữ âm, ngữ pháp và từ vựng mà coi nhẹ các kỹ năng ngôn ngữ  phục vụ  giao tiếp tích cực.

Đổi mới PPDH không có nghĩa chúng ta đợi đến khi có đủ máy tính, máy chiếu và có thể dùng được Power Point. Chúng ta càng không thể để cái khó bó cái khôn, không đổ thừa cho hoàn cảnh khó khăn, hay chờ đợi một ngày nào đó cơ sở vật chất và phương tiện dạy học tốt lên, mới thực hiện yêu cầu đổi mới. Chúng ta không ngồi đó phàn nàn, hay than thở với nhau rằng chất lượng dạy và học Tiếng Anh của nước ta nhìn chung còn kém hiệu quả vì lý do này lý do khác. Mặt khác, chúng ta cũng không thể phủ nhận giá trị và hiệu quả rất cao của những tiết dạy qua máy tính và máy chiếu với phần mềm Power Point. Các bạn trẻ muốn đổi mới cũng không thể tách rời việc tự học tự  nâng cao trình độ của bản thân gắn với các ứng dụng về công nghệ thông tin.

Về mặt ứng dụng này, cũng có  nhiều lời tán thưởng của các thầy cô sử dụng sản phẩm của em dạy trên máy tính. Và chắc chắn em chưa biết điều này: Tháng 3/2009 vừa rồi, tổng kết hội thi Giáo Viên Giỏi cấp Tỉnh của Daklak, 100% tiết dạy dự thi Giáo Viên Giỏi môn Tiếng Anh, 42 tiết dạy dùng Power Point đều có sử dụng Đồ Dùng Dạy Học của em, trong đó có nhiều tiết dạy rất thành công. Một kết quả thực đáng vui mừng phấn khởi phải không em?

Những ngày cao điểm trong tháng 5, rất bận rộn với mùa thi của học trò, lòng tôi rộn ràng niềm vui khi nhận một lúc nhiều tin vui em báo. Bộ đồ dùng dạy học cho năm học 2008-2009 của em: KIẾN TRÚC KHO DỮ LIỆU NGHE NHÌN DẠY TIẾNG ANH KHỐI THCS TRÊN PHẦN MỀM POWER POINT đoạt giải nhất của ngành Giáo Dục thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, mà em đã kịp gửi vào để sẻ chia với các đồng nghiệp Daklak cho đợt tập huấn hè sắp tới. Đồng thời, em đã vinh dự đạt danh hiệu cao nhất của Hội thi  Giáo viên giỏi môn Tiếng Anh cấp thành phố. Con trai em cũng được chọn dự thi Olympic môn Tin học lớp 10, và ngôi trường THCS Lý Tự Trọng Tam Kỳ nơi em công tác được tặng huân chương lao động hạng 3.

Còn điều này nữa, tôi lại quên không nói một phát hiện tuyệt vời em mới chia sẻ với tôi lời đáp cho câu hỏi canh cánh bên lòng các thầy cô dạy trên máy vi tính: Làm thế  nào để thoát khỏi sự lệ thuộc vào chiếc máy vi tính hay laptop khi mình phải trình chiếu PP (không timing tự động). Giáo viên cứ phải ngồi cạnh chiếc máy, rất hạn chế trong việc đi lại quan sát và điều khiển lớp. Em đã suy nghĩ mãi, thậm chí đã nhờ một kỹ thuật viên bậc cao cố vấn để tìm cách khắc phục hạn chế này, nhưng không thành công. Lần dự thi GVG tháng 4 vừa qua, em đã nhờ được một bạn phương xa mách nước và dù tiết kiệm cũng đã  nhờ mua bằng được cây bút điện tử bé tí  có thể dùng thay chuột máy tính dù em đứng ở bất cứ nơi nào trong lớp. Tôi lại có thêm một điều hay được em chia sẻ và trao đổi với  đồng nghiệp và các giáo viên dạy trên PP.

Thùy Trâm ơi, tôi chỉ muốn nói với em một lời ngưỡng mộ và cảm ơn từ đáy lòng tôi. Em, một cô giáo trẻ đã luôn tích cực, yêu nghề, không ngừng cố gắng học hỏi trau dồi bản thân, sáng tạo trong nghề nghiệp vì mình, vì học trò. Những thành công của em đáng giá nhiều lần khi được nhân rộng vượt ra khỏi phạm vi của một ngôi trường hay một địa phương. Cám ơn em, bông hoa đẹp của ngành giáo dục, cô giáo Lê Thị Thùy Trâm.

Huỳnh Huệ