Đừng tước mất cơ hội của trẻ”

Rèn tính tự lập
Rèn tính tự lập

Hồi đó, khi còn là một du học sinh, tôi đi giúp việc mùa hè tại một gia đình Mỹ. Công việc là chăm lo cho hai cháu trai vì mẹ chúng đang bệnh. Jimmy, cậu bé 2 tuổi, luôn tự thay quần áo, đặc biệt là giành phần gài nút áo và cột dây giày. Cháu nhất định không cho tôi phụ dù cháu cột dây giày rất lâu.

Lắm lúc tôi mất kiên nhẫn và giành làm thay cháu. Một lần, ông ngoại các cháu bắt gặp và trao đổi riêng với tôi: “Cô Oanh không có bất cứ nhiệm vụ nào ngoài chơi và ăn ngủ với cháu. Do đó không có lý do gì để vội vã. Hai cô cháu có thể xuống phòng ăn trễ cả giờ cũng được. Khi giành việc của Jimmy, cô đã làm mất cơ hội tập khéo tay và hơn nữa là ý thức tự lập của cháu”.

Sau này, tôi thăm một người cháu Việt kiều Mỹ. Chú nhóc một tuổi rưỡi trong nhà làm tôi sợ hú vía vì chú vừa chạy vừa có thể té bất cứ lúc nào. Một lần tôi chạy theo lấy tay “hứng” sẵn. Không ngờ cháu tôi la lên: “Cô đừng làm vậy! Nó chạy trên tấm thảm dày, xung quanh toàn là ghế nệm, có té cũng chẳng sao. Có đau một chút nó sẽ tự rút ra bài học và sau này biết cách tự tránh các rủi ro”. Lần này, tôi lại tước khỏi cháu cơ hội trải nghiệm sự đau đớn hay rủi ro để lớn lên nó tự bảo vệ mình.

Tôi vô cùng xấu hổ, vì dù biết nguyên tắc phải để cho trẻ tự lực tôi chỉ hiểu trên lý thuyết… Và nghiệm thật kỹ chắc tôi đã vi phạm cả ngàn lần trong việc tước quyền được lớn lên của trẻ. Vì trong bối cảnh VN, chuyện làm thay trẻ xảy ra như cơm bữa. Người lớn sợ mất thời giờ, sợ trẻ làm dơ nên đút ăn cho tới khi trẻ lớn. Điều quan trọng không phải là sự khéo tay mà là ý thức tự lực rất cần thiết cho sự hình thành nhân cách của trẻ. Có hai điều cha mẹ làm thay xem như vĩnh viễn làm trẻ mất nhân cách riêng của mình, đó là suy nghĩ và quyết định giùm.

Giờ đây, giáo dục chủ động, giáo dục kỹ năng sống được phát động… nhưng đang gặp chướng ngại vật lớn: làm sao dạy chủ động khi nhiều thầy cô là sản phẩm của một nền giáo dục bao cấp, thầy như cái máy phát và trò như cái máy thu?

Ngay từ trong gia đình cha mẹ nên tập cho trẻ tự làm và tự quyết định những gì mà độ tuổi cho phép. Một cặp vợ chồng Mỹ chia sẻ: “Chúng tôi để cho con ở tuổi mẫu giáo tự làm nhiều thứ. Một hôm nó đòi mặc cho bằng được cái áo và chiếc váy khác màu, đối chọi nhau. Chúng tôi không cản. Vô trường các bạn học cười và nó tự rút kinh nghiệm. Dĩ nhiên cái gì con đòi mà gây nguy hiểm thì chúng tôi đặt giới hạn, ví dụ như khi băng qua đường một mình”.

Th.S. Nguyễn Thị Oanh
Nguồn: Tuổi Trẻ

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s