Hạt Nắng Cho Em


.

Xin là hạt nắng ngu ngơ
Chiều xuân lịm ngọt đậu bờ môi em
Đông hanh vắt sợi qua rèm
Chải thơm xanh mái tóc mềm hong se
Chắt chiu từng hạt phấn hè
Điểm trang đôi má còn e ửng hồng
Thu nghiêng bảy sắc cầu vồng
Thả hồn tắm giếng mắt trong em nhìn

Đinh Đức Dược

Chân tình

    Thân quý tặng Cô Gánh Hàng Hoa

Rất dịu hoàng hoa gửi gió hương
Rất êm sáo trúc trổi nghê thường
Rất mơ diệu khúc lay tâm tưởng
Rất thật chân tình bạn mến thương

Đời dẫu về xưa hay về sau
Kim lan nghĩa kết chẳng phai màu
Gót sen thục nữ còn in dấu
Gánh hàng hoa chở núi sông sâu

Vivian Hoàng Nhất Phương
7:35pm Thứ Tư, 14.10.2009

Người ghi dấu tù nhân Côn Đảo

“Tôi sắp trả được món nợ với anh em rồi” – ông Bùi Văn Toản bùi ngùi nói khi thông báo về bản danh sách tù nhân Côn Đảo 1940-1945 vừa hoàn thành. Nhưng nghe giọng ông, biết là còn lâu ông mới cho phép mình nghỉ ngơi trong cuộc hành trình ngược về quá khứ đã chọn.

Hằng ngày, ông Toản dành hết thời gian cho việc sưu tầm, nghiên cứu về các cựu tù Côn Đảo – Ảnh: Gia Tiến

Trong khi người người nếu không chen chân trong cuộc đua chóng mặt về phía tương lai thì cũng tìm mọi cách để an trú trong hiện tại, ông Toản lại nhọc nhằn lặn lội đi ngược thời gian.

Bùi Văn Toản – tù nhân Côn Đảo, cặp danh từ ấy đã đi song song trong cuộc đời ông kể từ những chuyến tàu lưu đày chở những chàng trai, cô gái tuổi 20 nhắm thẳng hướng địa ngục trần gian đến ngày nay, khi nổi danh là một chuyên gia về nhà tù Côn Đảo.

“Đó là một mối duyên, là nhiệm vụ” – ông giải thích giản dị về lựa chọn của mình.

Mối duyên giữa địa ngục

Nhà tù Côn Đảo là một địa ngục trần gian, điều ấy ngày nay ai cũng đã biết, đã thấy qua những xà lim, hầm tối, chuồng cọp qua bao năm hòa bình vẫn còn nguyên sự thù nghịch với cuộc sống.

Người ta chỉ không biết những người tù đã tồn tại, đã sống, đã vượt qua địa ngục ấy như thế nào, bằng cách nào và Bùi Văn Toản bảo ông đã được giao nhiệm vụ làm một người kể chuyện.

Ấy vậy nhưng cũng có nhiều nơi hiểu lầm, ngỡ chúng tôi dựa vào chút quá khứ mà trục lợi khiến tôi rất buồn lòng. Nhưng rồi nghĩ đến những anh em đã nằm lại không còn chút tro bụi, giờ chỉ còn cái tên trong cuốn sách nên lại cắn răng đi, đi từ Nam chí Bắc. Sưu tầm được danh sách mấy ngàn, vài trăm người được thân nhân nhận ra, tìm về là may mắn lắm rồi

Đó là những ngày trại tù câu lưu (tù không được kết án) 6B sôi động với những đợt tuyệt thực, chống chào cờ, đòi chế độ cho tù chính trị.

Máu đổ hằng ngày, đi đu dây giữa sự sống và cái chết, những người tù đã chọn con đường sống thật đàng hoàng. Trại 6B làm báo, diễn văn nghệ, tổ chức các lớp học ngay giữa những cơn mưa dùi cui, ma trắc, vôi bột, lựu đạn cay, những đợt siết bóp lương thực.

Vốn là một sinh viên văn hay chữ tốt, Bùi Văn Toản thường xuyên lãnh phần biên tập, trình bày báo. Và những tờ báo từ trại 6B vẫn giữ được sự chỉn chu đến kỳ lạ kể cả khi nhìn với con mắt hôm nay.

Toản còn được giao giữ gìn báu vật của toàn trại là chiếc radio và mấy cục pin để thỉnh thoảng cả phòng tự thưởng một buổi cập nhật tin tức bên ngoài. Và một việc tối quan trọng khác nữa: lập danh sách toàn trại để khi có dịp thì truyền ra ngoài đấu tranh yêu cầu giao trả tự do.

Mối duyên ghi chép, sao lục đến từ đấy, nhiệm vụ lưu giữ thông tin của những người bạn tù cũng đến từ đấy.

Có khi một trang giấy pơluya vừa tỉ mẩn chép xong đã phải bỏ vào miệng nhai nuốt để tránh bị phát hiện. Có khi người bạn tù vừa rủ rỉ đọc tên thật, bí danh, quê quán vừa cùng nhau lặng đi nhớ những ngày thơ ấu thanh bình hôm trước, hôm sau đã bị tra tấn, đàn áp đến chết…

“Và cái duy nhất họ còn lại trên đời chính là chút thông tin trong mảnh giấy vụn. Tôi nghĩ đến cha mẹ, vợ con, anh em họ đang trông chờ nơi quê nhà mà thấm thía những việc người may mắn được sống như mình sẽ phải làm. Không chỉ là những cái nắm tay, những lời hứa trước phút lâm chung của anh em, mà là những công việc sẽ phải làm bằng hai, ba lần sức người, thay phần những người đã không về” – ông Toản giải thích về mối duyên của cuộc đời mình với số phận những tù nhân Côn Đảo.

Sau giải phóng, về với cuộc sống công chức không được bao năm, ông Toản xin nghỉ hưu non để thực hiện tâm nguyện của mình.

Trở đi trở lại Côn Đảo, tìm lại đồng đội, xác minh những câu chuyện, cuộc sống kỳ diệu của những người tù chính trị Côn Đảo đã được ông lần lượt tái hiện qua các tác phẩm Ác liệt Côn Đảo, Côn Đảo – 6.694 ngày đêm, Những tờ báo của tù nhân Côn Đảo, Huyền thoại Côn Đảo

Những câu chuyện thật được quay lại như một cuốn phim không thể thật hơn được nữa đã làm rơi nước mắt bao nhiêu người trong những cuộc họp mặt hội cựu tù, nhưng vẫn chưa làm yên lòng tác giả của nó. Món nợ vẫn còn.

Ông Bùi Văn Toản cầm cuốn sách Tù nhân Côn Đảo 1940-1945 vừa chuyển về từ nhà in chiều 26-3 – Ảnh: Gia Tiến

Đám giỗ, đám giỗ…

Một ngày đầu năm 2000, chúng tôi nhận được một lá thư yêu cầu đăng giúp một mẩu tin nhỏ với nội dung là lạ “Cung cấp miễn phí thông tin về ngày mất, địa điểm bia mộ của các tù nhân Côn Đảo. Liên hệ Bùi Văn Toản”.

Tìm đến và tôi được biết đằng sau thông báo chỉ vỏn vẹn hai dòng kia là những ngày tháng ông Toản gò lưng trong Trung tâm Lưu trữ quốc gia khu vực 2 dò tìm, trích lục, sao chụp, ghi chép, đối chiếu, dịch thuật hàng chồng hồ sơ của nhà tù Côn Đảo, tòa tiểu hình, tòa đại hình, tòa án binh, tòa hình sự…

Có tài liệu còn lưu rất đầy đủ từng bản cung, có tài liệu chỉ vài dòng nguệch ngoạc, có tập vừa động đến đã vụn nát từng mảnh, nhưng những kinh nghiệm vượt khó chi li học được trong tù và sự thôi thúc mãnh liệt đã giúp ông chắt lại được những thông tin dù nhỏ nhất.

Các hồ sơ hầu hết bằng tiếng Pháp, tiếng Anh và ghi tên người không dấu, ông còn cẩn thận ghi lại đặc điểm nhân dạng, nếu may mắn có ảnh để tránh nhầm lẫn.

Mẩu thông tin được đăng báo. Nhà ông Toản không lúc nào ngớt khách. Những bà mẹ tay xách giỏ lác đựng đòn bánh tét và một mảnh thư nát, tấm giấy căn cước ố vàng đến tìm, dò tên chồng, tên con. Những phụ nữ, anh thanh niên ngơ ngác và đầy hi vọng mang theo một lời trăng trối của mẹ, của bà là phải cố tìm thông tin về cha.

Một bà mẹ ở Bến Tre đã khóc hết nước mắt khi ông Toản tìm ra thông tin và cả tấm ảnh của chồng bà. Lần đầu tiên con bà biết mặt cha và gia đình được thắp nén nhang lên bàn thờ không phải vào ngày giỗ chung 27-7.

Được làm người khách quý nhất dự đám giỗ hôm ấy, vai ông Toản thấm không biết bao nhiêu nước mắt của những người trong gia đình, những giọt nước mắt đã đọng lại từ bao năm.

Thêm một đám giỗ nữa, một đám nữa… Tất cả đã khiến ông Toản vượt qua những khó khăn trong cuộc sống riêng, ngày ngày cầm mẩu bánh mì “định cư” luôn trong thư viện để tìm, tìm nhiều hơn nữa thông tin, giải mã những con số tù vô tri vô giác.

Cứ như thế hơn mười năm. Cuốn Côn Đảo – danh sách hi sinh và từ trần xuất bản năm 2009 cung cấp thông tin về 3.276 người tù đã mất tại Côn Đảo trong giai đoạn 1930-1975.

Hai tập Tù nhân Côn Đảo 1940-1945 chuẩn bị xuất bản sẽ cung cấp thông tin về hơn 5.000 người tù nữa. Mỗi người chỉ có nửa trang tập hợp thông tin thiết yếu nhất như họ tên, quê quán, ngày bị bắt, ngày ra tòa, phần ghi tội danh vắn tắt “vận động lật đổ chính quyền, tập hợp lực lượng bất hợp pháp”, “phản nghịch”, “chống lại công cuộc bảo vệ quốc gia” và những bản án “tử hình, khổ sai, biệt xứ, cấm cố trong hầm” cũng đủ làm tim người đọc đập mạnh, đủ làm dịu đi nỗi khắc khoải của mất mát trong lòng những thân nhân.

Có những địa danh như Mỹ Tho, Cần Thơ, Long Xuyên, Châu Đốc xuất hiện dày đặc trong cùng một thời điểm, vẽ nên rất rõ nét một phong trào yêu nước tại địa phương.

Mười năm ấy, ông Toản đã xử lý một lượng tài liệu cao khoảng vài trăm mét, đã học thêm phần mềm Access để xử lý số liệu, đã trở lại giảng đường và khai thác những đề tài về Côn Đảo để làm luận văn thạc sĩ và đang chuẩn bị bảo vệ luận án tiến sĩ sử học.

Thế nhưng cực nhất với ông lại là việc xuất bản và đưa những cuốn tài liệu rất quý ấy đến tay những người cần nó.

“Những cuốn sách dày cả ngàn trang, chứa tin tức về mấy ngàn người tù Côn Đảo khi xưa đương nhiên chẳng thể mang ra nhà sách bày bán, chẳng thể có doanh thu. Hội cựu tù chúng tôi phải đi vận động kinh phí để in ấn, rồi lại gom góp kinh phí để… đi tặng”.

Đơn vị này cho giấy, đơn vị kia cho công in, bản quyền tác giả thì… không tính, ông Toản cùng bạn bè thân thiết lặng lẽ gom góp lộ phí, ôm đồm những bản danh sách nay đã có hình vóc như một cuốn đại từ điển lên xe máy, xe đò đi đến từng tỉnh, vào từng tỉnh ủy, ủy ban trao tặng với mong muốn duy nhất: thân nhân những người cựu tù trong tỉnh có dịp được mở cuốn sách tìm tên người nhà và những người chưa có chế độ chính sách sẽ được Nhà nước lo đầy đủ.

Trở thành khách mời danh dự của hàng trăm đám giỗ, được nghe thêm hàng ngàn câu chuyện về những người bạn đồng cảnh tù ngục là phần thưởng lớn nhất với ông Toản đến ngày này.

Ông mới vui mừng gọi điện báo tin: theo chỉ đạo của Ban Bí thư, Bộ Lao động – thương binh và xã hội sẽ tổ chức họp bàn việc lập bia tưởng niệm những người tù chính trị hi sinh tại Côn Đảo vào tuần sau.

Chỉ đống sách mới đưa từ nhà in về, ông trầm giọng: “Bia đá thật cần để anh em chúng tôi không bị lãng quên, mong bộ tiến hành làm sớm. Phần tôi, tôi chỉ có thể lập bia giấy cho anh em mà thôi…”.

PHẠM VŨ
Phóng viên Tuổi Trẻ

7 cách vượt qua nỗi sợ thất bại

Sợ thất bại có lẽ là yếu tố mạnh nhất kìm hãm mọi người bên dưới khả năng của họ. Trong một thế giới đầy những bất ổn, một nền kinh tế phức tạp, và vô số điều không may có thể xảy ra với bất cứ ai, thật dễ thấy tại sao phần lớn mọi người có xu hướng chọn cái gì đó an toàn.

Nhưng bản thân việc tránh rủi ro vẫn có rủi ro. Nếu bạn không bao giờ dám thất bại, mức trần thành công của bạn sẽ rất thấp. Phần lớn mọi người đánh giá thấp giá trị và khả năng hổi phục từ thất bại của mình, khiến họ bỏ qua những cơ hội giá trị. Trong suốt lịch sử, khả năng thất bại nặng nề và thất bại thường xuyên là một dấu hiệu của những thành công vĩ đại

Các chiến lược sau đây sẽ giúp bạn đánh giá rủi ro và phần thưởng một cách đúng đắn nhờ đó có thể vượt qua nỗi sợ thất bại.

1. Xem xét tốn kém của những cơ hội bị bỏ lỡ – Rủi ro lớn nhất mà mọi người cân nhắc sai là những lợi ích họ đánh mất khi tránh những cơ hội “rủi ro cao/phần thưởng lớn”. Trong hướng dẫn của mình về lập kế hoạch cho sự nghiệp, Marc Andreesen – nhà sáng lập của Netscape đã so sánh một sự nghiệp được quản lý tốt với một quỹ đầu tư đa dạng. Một sự nghiệp lý tưởng gồm rất nhiều cơ hội việc làm (một số rủi ro, một số an toàn). Những cơ hội này cùng nhau tạo nên một sự nghiệp tương đối an toàn với khả năng thăng tiến cao. Chấp nhận những cơ hội rủi ro cao là cần thiết vì chúng đem lại phần thưởng lớn nhất:

Vấn đề là nếu không chấp nhận rủi ro, bạn không thể khai thác bất kì cơ hội nào. Bạn có thể sống một cuộc sống hạnh phúc một chút và tĩnh lặng, nhưng bạn không thể tạo ra cái gì đó mới, và bạn không thể tạo nên dấu ấn của mình trên thế giới này.

2. Nghiên cứu các khả năng – Điều chưa biết là nguồn gốc chính tạo ra nỗi sợ hãi. Khi bạn không biết đang phải đối mặt với điều gì, những hậu quả có thể xảy ra dường như tổi tệ hơn so với bản thân chúng. Hãy vượt qua nỗi sợ bằng cách thấu hiểu nó. Nghiên cứu tất cả các khả năng có thể (cả tốt và xấu) để bạn thực sự hiểu được sự rủi ro của thất bại và lợi ích của thành công. Phân tích các kết quả này sẽ giúp bạn nhìn rõ nỗi sợ thất bại và có được quyết định hợp lí.

3. Hãy xem xét cả những tình huống xấu nhất – Một trong những câu hỏi có tác động mạnh nhất do Tim Ferris trong chương trình 4 hour workweek đưa ra là: Nếu bạn theo đuổi những giấc mơ của mình và ngã, hoàn cảnh tồi tệ nhất, bạn cần bao lâu để hồi phục? Câu trả lời có thể là ít hơn bạn mong đợi. Tìm một công việc khác ít hơn bạn mong đợi? Nỗi sợ vài tháng khó khăn có đủ mạnh để giữ bạn ở lại trong hoàn cảnh bình thường mãi không?

4. Hãy hiểu lợi ích của thất bại – Như Emerson đã nói, cuộc sống là một chuỗi những thử nghiệm, thử càng nhiều bạn sẽ làm càng tốt hơn. Mỗi thất bại là một khó khăn trong thử nghiệm và là một cơ hội để phát triển. Thậm chí kể cả khi thất bại tiêu tốn của bạn rất nhiều tiền bạc thì lợi ích giáo dục thu được có thể vượt xa những gì đã mất. Thay vì làm việc cho một công ty lớn, làm việc cho một công ty mới hoạt động có thể bị xem là mạo hiểm nhưng theo Paul Graham, “Những nhà quản lí ở các công ty lớn thích thuê những người đã bắt đầu với những công ty nhỏ và thất bại hơn là những người dùng cùng khoảng thời gian đó để làm việc cho những công ty lớn.” Phải chang kinh nghiệm ở các công ty lớn không an toàn hay không đáng giá như bạn nghĩ?

5. Tạo một kế hoạch đối phó với những điều bất lợi – Một cách khác để vượt qua nỗi lo sợ thất bại là giảm thiểu những điều bất lợi. Hãy hạn chế rủi ro của bạn bằng cách tạo ra kế hoạch xử lí những điều bất ngờ. Thậm chí ngay cả khi lựa chọn ban đầu thất bại, bạn vẫn có thể duy trì tình trạng cũ với một kế hoạch dự trữ tốt. Dám thất bại không có nghĩa là bạn phải mạo hiểm đánh mất tất cả. Nếu bạn quản lí rủi ro một cách thông minh, bạn có thể nắm bắt lợi ích từ những cơ hội rủi ro cao trong khi tự mình rời khỏi mạng lưới an toàn.

6. Hãy hành động – Cách tốt nhất để giảm sợ hãi và xây dựng tính tự tin là hành động. Ngay khi bạn hành động, bạn sẽ tích lũy kinh nghiệm và tri thức. Lần thực hiện đẩu tiên, mọi thứ đều là điều khó nhất. Điều đó giống với việc nhảy từ mỏm đá xuống một cái hồ – sau khi nhảy một lần, bạn sẽ thấy nước thật an toàn và những lần sau thật dễ dàng. Hãy bắt đầu với những bước nhỏ và xây dựng lòng tự tin của bạn cho đến khi bạn có thể kiểm soát cảm giác sợ thất bại.

7. Hãy đốt thuyền – Khi những đội quân Hy Lạp cổ vượt biển để tiến hành trận chiến, điều đầu tiên họ làm sau khi vào bờ là đốt các chiến thuyền, làm họ bị mắc kẹt. Với việc không còn đường quay trở về quê hương ngoài chiến thắng, quyết tâm của quân sĩ được nâng cao. Khi thành công và thất bại là những lựa chọn duy nhất, bạn không có lựa chọn nào ngoài việc phải đi tiếp.
Nếu bạn có một mục tiêu, nhưng sợ cam kết phải thực hiện, hãy tự buộc mình phải hành động bằng cách đốt cháy những con thuyền. Hãy đăng kí trước một kì thi trước nếu bạn muốn quay trở lại trường học. Hãy đặt hạn cuối cùng cho việc chuyển đến một thành phố mới trong khi chưa kí hợp đồng thuê nhà. Nỗi sợ thất bại sẽ biến mất khi bạn nhận ra nó không thể cứu giúp mình.

7 Ways to Overcome the Fear of Failure

by Editor, Pick The Brain

The fear of failure is perhaps the strongest force holding people below their potential. In a world full of uncertainty, a delicate economy, and countless misfortunes that could happen to anyone, it’s easy to see why most people are inclined to play it safe.
But playing it safe has risk as well. If you never dare to fail your success will have a low ceiling. Most people underestimate their merit and ability to recover from failure, leading them to pass up valuable opportunities. The ability to fail big and fail often has been a mark of the spectacularly successful throughout history.
The following strategies will help you put risk and reward in perspective so you can overcome the fear of failure.

1. Consider the cost of missed opportunities – The biggest risk that people fail to consider is the benefit they lose by avoiding high risk/high reward opportunities. In his guide to career planning, Netscape founder Marc Andreesen compares a well managed career to a diversified portfolio. The ideal career contains a wide range of job opportunities (some risky, some safe) that combine to form a relatively safe career with a high potential for growth. Taking high risk opportunities is essential because they offer the greatest reward:

The issue is that without taking risk, you can’t exploit any opportunities. You can live a quiet and reasonably happy life, but you are unlikely to create something new, and you are unlikely to make your mark on the world.

2. Research the alternatives – The unknown is a major source of fear. When you don’t know what you’re dealing with, potential consequences seem far worse than they actually are. Take the power out fear by understanding it. Research all the potential outcomes (both good and bad) so you genuinely understand the risk of failure and benefits of success. Analyzing these outcomes will help you see through the fear of failure and make a logical decision.

3. Put the worst-case scenario in perspective – One of the most powerful questions posed by Tim Ferriss in the 4-Hour Workweek is: If you chase your dreams and fall flat on your face, worst-case scenario, how long will it take you to recover? The answer is probably less than you expect. How hard would it really be to find another job? Chances are you could recover completely in a few months. Is the fear of a few rough months strong enough to keep you in a mediocre situation indefinitely?

4. Understand the benefits of failure
– As Emerson said, life is a series of experiments, the more you make the better. Each failure is a trial in an experiment and an opportunity for growth. Even if a failure costs you financially, the educational benefits can far outweigh the loss. Working for a startup instead of a big company is considered risky, but according Paul Graham, “Managers at big companies prefer to hire someone who’d tried to start a startup and failed over someone who’d spent the same time working at a big company.” Maybe that experience at a big company isn’t as safe or as valuable as you think?

5. Make a contingency plan – Another way to overcome the fear of failure is to reduce the downside. Hedge your risk by creating a contingency plan. Even if your first option fails, you can maintain the status quo with a solid backup plan. Daring to fail doesn’t mean you have to risk losing it all. If you manage risk intelligently, you can capture the benefits of high risk opportunities while leaving yourself a safety net.

6. Take action – The best way to reduce fear and build confidence is taking action. As soon as you do, you’ll begin accumulating experience and knowledge. Everything is hardest the first time. It’s like jumping off a cliff into a lake — after you do it once, you see that the water is safe and each time afterwards is easy. Start off with small steps and build up your confidence until the fear of failure is manageable.

7. Burn the boats – When ancient Greek armies traveled across the sea to do battle, the first thing they would do after landing was to burn the boats, leaving them stranded. With no way to make it home besides victory, the resolve of the soldiers was strengthened. When success and failure are the only options, you have no choice but to follow through.

If you have a goal, but are afraid to commit, force yourself into action by burning the boats. Register for an exam in advance if you want to go back to school. Set a deadline to move to a new city without signing a lease. Fear of failure disappears when you realize it can’t save you.