Cầm Vàng Mà Lội Xuống Sông

Những lúc lắng lòng đối diện với mình, tôi thấy yêu lời tâm tư kia đến lạ. Mà nào phải là kia, mà chính là mình:

Cầm vàng mà lội xuống sông
Vàng thời không tiếc, tiếc công cầm vàng.

Lời ca đúng phẩm chất ca dao, tải nặng một cái tình, thăm thẳm. Như mở một nẻo chạy hút về phía cõi mình, cuối con đường hun hút ấy là vườn địa đàng đã vắng cõi trần, đã xanh cõi tâm.
dia dang
Nhà thơ bình dân nào đã lặng vào vô danh, lặng luôn cả cái sự, để qua một nhọc nhằn mất mát chỉ còn lại bền bỉ nhất một ánh nhìn, một chép miệng thở dài, một suy tư.

Thử hình dung, thử nổ lực ráp nối , gia dĩ cũng thỏa được cái mạch lạc của một sự đời.

Có mở đầu là một hành động: Lội
Có sự kiện diễn biến: Đánh rơi cái gì quí giá.
Có kết thúc: Nỗi niềm tiếc nuối.

Song cái mạch lạc đã lặng đi ở đúng cái chỗ cần lặng nhất. Mấy cái diễn biến luộm thuộm bờm xờm vốn thường thấy ở cái đời nhiêu sự thì tiếc nuối gì mà giữ, mà nên cắt bỏ cho nhẹ cái người, cho thanh thản lời ca.
Cắt bỏ khẳng khái.
Mà thái độ cũng khẳng khái: Vàng thời không tiếc.
Dừng ở đây, lời ca có phẩm chất của một triết lí.

Từ khi linh hồn kết cuộc chung thân với cái chữ người thì đã bỏ hai chân mà lội cõi nhân gian, cái tài, cái tình, cái danh cứ bắt con người ta phải lội. Lộ trình đời người ấy lắm lúc lại cứ phải đánh rơi.buong
Khi mệt mỏi mà rơi.
Khi bỏ cuộc mà rơi.
Khi yếu tài kém thế mà rơi.
Khi dập giàm giăng bẫy mà hỏng.
Mà mỗi cuộc đánh rơi là mỗi một trận bão lòng!
Lúc ấy giá mà học được thái độ chấp nhận mà nhủ mình: Không tiếc.

Giá mà được làm thằng say một đời trong truyện của Nam Cao để mà khẳng khái: “ Chết cả đi rồi có ai gọi là cụ lớn mả”.
Giá mà nuốt trôi được, tiêu hóa được cái lời của một học giả: “ Không ai ăn một ngày quá ba bữa và ngủ một đêm trên hai cái giường”.
Chấp nhận được thế đời nhẹ lắm, thanh thản lắm. Mà cũng chẳng còn cái vị cái mùi gì nữa.

Vậy thì cứ buông đi phần xác, cứ giữ lại phần hồn:
Tiếc công cầm vàng.
Là tiếc cái vun đắp, tiếc cái hoài bão, tiếc cái thâm tình.

Cũng tại cõi đời vốn không nhẹ như nhiều nhà tư tưởng nghĩ.
que1

Có cái qua đi rồi mà cứ níu lại phía sau.
Có cái đi dùng dằng chẳng đặng.
Nhất là những gì vốn thuộc về tâm hồn, thuộc về con tim.
Dòng xoáy nào cuốn trôi một bàn tay tình bạn.
Con sóng nào đánh bạt một tình yêu.
Ừ thì cho đến cái thân này còn có khi chẳng còn giữ nổi, hơi đâu mà tiếc cái vật vong thân, ai lại triết lí cuồng ngạo thế bao giờ. Lại cứ phải sụp xuống, chới với một bàn tay: Tiếc công cầm vàng.
co 1
Như người dân quê tôi những năm lửa đạn, cả quê di tản, từ khu định cư nhìn về chốn cũ chỉ thấy mờ mờ mịt mịt, thay cho những cánh cò chớp trắng là những cánh tàu bay với những chớp trắng là những cánh tàu bay với những chớp lửa đạn nhì nhằng, người dân thương hàng cau sau hè, cây thị trước ngõ, cánh đồng vụ tháng ba oằn oại ngoài đồng mà ngơ ngẩn vào ra.

Thương là thương cái giọt mồ hôi còn nằm lại.
Vàng thời không tiếc, tiếc công cầm vàng.

Như cái bận sau ngày giải phóng, tháng mười hai năm bảy lăm, ba tôi tổ chức lễ mừng Chúa giáng sinh tại gia, chính quyền bắt phạt vì tổ chức hội kín mà không xin phép, tội nghiệp mấy chú du kích vốn là học trò cũ, nhìn ba dẫy cỏ trước sân ủy ban như đứa học trò dốt bị kỉ luật mà không dám một tiếng chào thầy.
Ba chép miệng: Vàng thời không tiếc, tiếc công cầm vàng.
lội
Tôi thương lời ca tình nghĩa ấy, không màu mè câu chữ mà nặng oằn gan ruột.
Tôi cũng đồ chừng rằng để có được lời ca vừa khẳng khái vừa rất đổi ân tình đó thì cái ý tưởng ban đầu cũng đã trôi nổi qua bao nhiêu cuộc riêng tư, rồi cứ như một thứ vàng luyện qua bao lửa đời để chắc tuổi mười đến thế.
Rồi cũng tự nhủ mình đâu phải lúc nào cũng lạnh băng ráo hoảnh mới là bản lĩnh, thôi thì cứ yên tâm mà bận bịu một chút tình.

Dòng sông cuộc đời chảy dọc, có mất mát mới là đời.
Dừng có té sấp té ngửa vì thiệt hơn mới là bản lĩnh.
Và, cần nhất, bận bịu một chút với ngày qua để thực là người, để xứng là người.

NGUYỄN TẤN ÁI.

Một suy nghĩ 7 thoughts on “Cầm Vàng Mà Lội Xuống Sông”

  1. Chào anh Tấn Ái!
    Bài viết hay quá anh Tấn Ái à! (…Mà mỗi cuộc đánh rơi là mỗi một trận bão lòng! Lúc ấy giá mà học được thái độ chấp nhận mà nhủ mình Không tiếc) Đúng vậy, nhiều người đã tự trách mình như thế! (Là tiếc cái vun đắp, tiếc cái hoài bão, tiếc cái thâm tình.) Cảm ơn anh đã tháo gỡ, để tìm sự bình an mà tự trấn tĩnh mình. Ko biết Tâm hiểu vậy có đúng ko, nhưng Tâm thấy hay lắm! Cảm ơn anh Tấn Ái nhiều!

    Số lượt thích

  2. Minh Tâm, khi viết bài này anh cũng nỗi niềm lắm đó!
    Dòng xoáy nào cuốn trôi một bàn tay tình bạn
    Con sóng nào vừa đánh bạc một tình yêu!
    Cảm ơn Tâm đã tìm đến đúng nơi mà Ái tâm đắc!

    Số lượt thích

  3. Ái ạ, có bài nào của Ái mà không nỗi niềm…
    Đọc bài của Ái, nói thật lòng, nhiều khi cứ muốn gác tay lên trán mà ngẫm nghĩ đó!
    Ý tại ngôn ngoại. Đôi khi im lặng cũng là một cách đồng cảm. Viết một câu cũng dư, ngàn câu còn thiếu!
    Chỉ là suy nghĩ của riêng mình thôi.
    Ái vui nhiều nha 😛

    Số lượt thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s