Đứng sau lời nói

Chào các bạn,

Khi viết bài chúng ta thường có khuynh hướng mang các câu nói của các danh nhân vào bài mình viết—Einstein nói, Edison nói, Không tử nói… Nếu câu trích dẫn có liên hệ đến một điểm ta đang trình bày, hy vọng là câu trích dẫn đó sẽ làm mạnh bài viết của ta hơn.

Cùng một câu nói, nếu sau đó có tên Eisntein, thì câu nói đó sẽ được chú ‎ ý và tin tưởng hơn là chẳng có tên ai cả, hay là tên của John Doe vô danh nào đó. Tên và uy tín của một người đứng sau lời nói cho lời nói đó thêm sức mạnh và tính thuyết phục.

Vậy bạn có bao giờ nghĩ là tên bạn nên đứng sau tất cả mọi câu nói của bạn không?

Lỗi lầm của rất nhiều người ngày nay là chẳng để tên mình đứng sau lời mình nói, nhưng mà lại dùng một nick chẳng ai biết mình là ai.

Nếu bạn tin người bịt mặt đứng nói chuyện với bạn trong phòng, thì đầu óc bạn chắc là chẳng được thông suốt mấy. Người đứng đắn chẳng ai bịt mặt.

Nick trên Internet cũng chỉ là một khăn bịt mặt không hơn không kém. Nick có cái lợi là cho phép những người thiếu tự tin, sợ nói trước đám đông, có được can đảm nói chuyện. Nhưng nếu chỉ có can đảm sau nick, thì thực ra điều đó có giúp ta thêm can đảm ngoài đời thực không? Hay chỉ là sống một cách ảo tưởng trong thế giới ảo, và tạo nên bệnh đa nhân cách (multiple personality).

Hơn thế nữa, thông thường ta thấy đa số người đứng sau các nick như là dùng mặt nạ để có những tác phong rất thiếu văn hóa—thô lỗ bất lịch sự khi tranh luận, tác phong vừa thiếu lễ độ vừa thiếu thông minh, nói chuyện không cần lý luận hợp lý hay tôn trọng người đối diện… và chuyển tiếp rác đi khắp nơi mà không suy nghĩ là mình đang làm bẩn thế giới. Các tác phong này ít xảy ra khi người ta ngồi uống cà phê và tranh luận quanh một chiếc bàn, nhưng nó là chuyện hàng ngày trên Internet.

Thực ra, nếu chúng ta biết sử dụng Internet như là một “thế giới thật” thì chúng ta sẽ gặt hái rất nhiều lợi ích từ Internet.

Nếu ta dùng tên thật, và nói chuyện tử tế, thông minh, lý luận tốt, tác phong tốt… thì Intertnet là cơ hội để ta thực tập nói chuyện với đám đông một cách hiệu lực, huấn luyện ‎ lý luận vững chắc—vì viết một câu là có thể bị phản biện từ mấy mươi người, thêm nhiều bạn bè khắp nơi, đồng thời tạo ra tiếng tốt cho mình khắp thế giới, nơi nào có người đọc mình. Cách đây khoảng 15 năm, cơ hội như vậy không thể có.

Cho nên chúng ta cần thông thái để dùng Internet cách có lợi nhất cho mình và cho xã hội. Internet cũng như một chiếc loa làng— ta có thể dùng nó để la to “Tôi vừa thiếu văn hóa vừa dốt”, hay ta có thể dùng nó để hát hò kể chuyện cho dân làng yêu ta. Đó là sự lựa chọn của chính ta. Chiếc loa vô tội vạ.

Rất tiếc là nhiều bạn sinh viên trẻ ngày nay có tác phong vừa dốt vừa thiếu văn hóa trên Internet, vì sự chiến thắng của “văn hóa nick” trong bao nhiêu năm nay. Nếu chúng ta không cảnh tỉnh mọi người về tình trạnh này và khuyến khích mọi người dùng Intenet như là “thế giới thật”, thì chúng ta sẽ tạo nên một lớp “trí thức” mới vừa dốt vừa thô lỗ, chỉ thêm hại cho đất nước. Thà là có các bác nông dân ít đến trường.

Đó là chưa kể những nguồn thông tin dối trá và bẩn thỉu thả rác trên Internet thường xuyên. Đa số các nguồn thông tin này do các nicks vô danh đưa đi, các tổ chức buôn bán tình dục, các tổ chức chuyên lừa bịp, hoặc các tổ chức “chính chị” thiếu đạo đức. Rác rến của họ được quần chúng tiếp tay chuyển tiếp và nhân rộng lên nghìn lần. Nếu nhìn lượng rác được chuyển đi hàng ngày, chúng ta có căn cứ để hỏi rằng hình như Internet cho phép quần chúng thấy nhiều hơn và hiểu ít hơn?

Nếu các bạn còn dùng từ “thế giới ảo” để nói về Internet thì các bạn còn đi lạc rất xa. Internet rất thật. Và cái lợi hay cái hại từ Internet cho mỗi cá nhân cũng như xã hội đều rất thật. Chúng ta hãy dạy bảo nhau cách sử dụng Internet để làm đẹp cho chính mình và cho xã hội.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Đứng sau lời nói”

  1. Vấn đề anh Hoành nói có lí. Theo em quan sát, những ai quan tâm đến việc tạo dựng hình ảnh đều dùng tên thật, nick cố định, ảnh thật và thông tin thật. Những người như vậy được tôn trọng và tin tưởng hơn. Còn những nick vô danh để ném đá giấu tay thì thường bị phớt lờ và coi thường. Tuy vậy, có nhiều trường hợp các thông tin nhạy cảm hoặc không qua kênh chính thống lại được những nick đó đưa tin và được chấp nhận rộng rãi. Có lẽ đó là do tâm lý con người khi mất tin tưởng vào các thông tin “chính thống” và nhà cầm quyền.

    Ngoài ra em cùng quan điểm với anh, Internet là thế giới rất thật. Báo chí VN gọi Internet là “ảo” vì phần lớn họ không hiểu biết. Internet có tác động cực kỳ mạnh đến nhiều quyết định của mình. Ví dụ đọc báo thấy ABC thì cũng tin và làm. Hoặc là kiếm được công việc như ý, tìm được hoạt động tình nguyện, … hay tìm được ĐCN và ngày nào cũng ngóng để đọc và phát hiện ra nó có tác động tích cực đến suy nghĩ và cuộc sống của mình. Với em, rất nhiều thứ đến từ Internet: Học bổng, nhà, công việc tốt, một số bạn bè hợp cạ, … nên em tin Internet rất thật và mình cần phải ý thức về hình ảnh của mình trên Internet.

    Thích

  2. Bài này hay lắm anh Hoành,

    Trong xã hội cổ điển, một kẻ đi ngang qua ngỏ ta biết rõ anh ta là ai, con ai, ở đâu, làm gì… Thậm chí có thể kể vanh vách quá khứ 3 đời của anh ta mà chẳng cần đọc cái CV nào cả. Con người lúc ấy có 1 vai trò ổn định trong một khung cảnh hẹp….

    Sang xã hội hiện đại, mỗi ngày ta đóng bao nhiêu vai diễn, lúc là người đi đường, lúc là nhân viên của hãng này, văn phòng nọ, lúc lại là thực khách của một quán ăn, rồi làm cha, làm chồng cho một gia đình…. Các vai trò liên tục bị gián đoạn trong một khung cảnh quá rộng lớn. Lớn đến nổi chính phủ khắp nơi phải tốn những kho dữ liệu đồ sộ để ghi dấu lại sự hiện hữu của các cá nhân và hành vi của họ.

    Mỗi khi ta giới thiệu với ai đó về chính mình qua câu: tôi là… ta chỉ giới thiệu vắn tắt một phần rất nhỏ về chính mình. Có bao giờ ta tự hỏi chính mình: tôi là ai? Và ráng tìm câu trả lời cho nó.

    Tôi là ai? Tôi là Ai vậy?
    Trả lời được câu hỏi ấy mỗi ngày rồi xâu chuỗi các thông tin đáp án theo một trật tự nào đó để thấy rằng tôi chưa là gì cả hoặc tôi đã là thế này hay sao? Bởi dường như có nhiều người đang sống hoặc có nhiều lúc chính bản thân ta chỉ chạy theo các đòi hỏi trước mắt mà hành động. Và khi xâu chuỗi lại, các hành động ấy đang phản bội chính ta.

    KHông chỉ internet mới là ảo hay thực, chính sự hiện hữu của ta cũng là ảo hay thực nếu ta chỉ biết chạy theo các đòi hỏi trước mắt mà không tìm cho mình 1 ước mơ để gắn bó với nó.

    Những ai từng tạo cho mình một nick ảo để quậy phá thiên hạ rồi sung sướng hể hả với trò đùa của mình… Hãy thử nhìn lại chính mình và tự trả lời cho mình câu hỏi: tôi là ai? So sánh với trước khi bạn dùng nick ảo và sau khi dùng nick ảo… bạn sẽ thấy nạn nhân cuối cùng và thảm hại nhất của trò đùa lại là chính mình đấy…

    Cũng có đôi lúc ta không thuận tiện khi trình bày một ý kiến, quan điểm. Do vậy ta dùng nick ảo để nói lên điều mình thực sự tin vào đó. Tôi ủng hộ việc dùng nick ảo trong tình huống này. Vì cái ảo ấy chỉ để che mắt thiên hạ nhưng không che mắt chính mình.

    Thích

  3. Hi Thiện và Việt,

    Hầu như mọi người chúng ta đều chấp nhận là nick cũng phục vụ được mốt số nhiệm vụ hạn hẹp của nó, nếu người ta dùng nick một cách nghiêm chỉnh và thông minh.

    Thời email mới ra đời, gọi là electronic mail, chưa có Internet, không có free email, cho nên mọi email đều là một căn cước của đương sự. Lạm dụng nick không có. Rồi các email list ra đời, lúc đó mình thành lập Vietnamese American Education Foundation (VAEF) và VNForum–forum này cho mọi người tham dự tự do, đa số là chuyên gia về VN, không có nhiều abuse lắm.

    Đến 2000, mình lập VNBIZ, lúc đó đã có nhiều free email (yahoo, juno…) và một thời gian ngắn sau là gmail. VNBIZ đòi hỏi mọi người phải khai danh tánh và địa chỉ nơi làm việc cùng số phone. Thành ra mọi người đều rất nghiêm chỉnh. Không cho dùng nick nặc danh.

    Ngày nay nhìn quanh các forums, thấy tác phong và mức độ “tranh luận” của mọi người sau các nicks thấy thật kinh sợ và nản lòng. Và mức độ rác rến trên Internet thì kinh khiếp, hầu như 10 messages đến mailbox mình thì may ra có 1 message đáng đọc.

    Chúng ta phải quan tâm đến độ sạch của dòng thông tin Internet, nếu không thì Internet của chúng ta sẽ như một xa lộ lớn toàn là rác hàng đống trên đó, chẳng làm gì được cả.

    Đã thích bởi 1 người

  4. Ngọc Hoa rất đồng ý với anh Hoành, Thiện và Việt. Núp sau nick name để phát ngôn lung tung chắc chắn không phải là người đứng đắn. Tiếc thay, tình trạng này không chỉ xảy ra ở lớp trẻ mà ở cả người có tuổi.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s