Gây quỹ thiện nguyện cho các tổ chức phi lợi nhuận

Chào các bạn,

Hôm nay mình xin giới thiệu với các bạn chia sẻ của anh Tony Ponderis về kinh nghiệm gây quỹ (fund-raising) cho các tổ chức phi lợi nhuận ở Mỹ.

.

Mỹ, Canada và Anh có truyền thống làm từ thiện từ rất lâu. Việc gây quỹ cho các tổ chức từ thiện là nhằm thúc đẩy đời sống con người cũng như văn hóa vì thế được xã hội chấp nhận và cổ vũ. Trong khi đó ở nhiều nước khác trên thế giới, các chương trình gây quỹ gần như rất mới mẻ hoặc cũng mới được người dân biết đến.

Có một số khác biệt giữa các quốc gia này vớ Mỹ, Canada và Anh. Trước hết bạn trả lời một số câu hỏi sau:

1. Nước bạn có truyền thống hay thói quen gây quỹ không?

2. Nếu có, có bao nhiêu điều khoản thuế hoặc các hình thức khuyến khích khác để khuyến khích công tác thiện nguyện của cá nhân và tổ chức

3. Nước bạn có truyền thống bố mẹ cho phần lớn tài sản cho con cái của họ không?

4. Khi các nguồn hỗ trợ của chính phủ của các tổ chức phi lợi nhuận và NGO bị cắt, liệu các tổ chức ở nước bạn có tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế, hơn là phát triển các nguồn gây quỹ trong nước?

5. Về việc tìm kiếm các nguồn hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế, liệu chính phủ của nước bạn có ngăn cấm các nguồn hỗ trợ từ nước ngoài vào nước bạn không?

6. Chính phủ của bạn có ngăn cản các hoạt động từ thiện nhằm mục đích tư lợi cho chính quyền không?

7. Liệu các luật, lệ, của chính phủ và sự kiểm soát của nó với các hoạt động thiện nguyện phải thông qua một loạt các thủ tục hành chính rườm rà và có nhiều tham nhũng làm cho các tổ chức từ thiện khó hoạt động lúc ban đầu và cũng khó hoạt động tự do sau đó?

Nếu như bạn trả lời có trong hầu hết các câu hỏi này thì có nghĩa là bạn sẽ gặp khá nhiều trở ngại khi thực hiện công tác thiện nguyện, mà trước hết là xây dựng một thói quen thiện nguyện ở nước mình.

Để hỗ trợ các tổ chức phi lợi nhuận xây dựng tinh thần thiện nguyện và thói quen cho đi ở nước mình, bạn cần chỉ ra cho các nhà tài trợ tiềm năng thấy rằng các đóng góp của họ sẽ được sử dụng đúng như cách mà tổ chức hứa hẹn. Cởi mở, trung thực, và đáng tin cậy là các vấn đề mấu chốt nếu như bạn muốn xây dựng tìm tin từ các nhà tài trợ,. Bạn không chỉ chứng minh giá trị của tổ chức mà còn là sự hiệu quả và trung thực mà các chương trình và dịch vụ mà tổ chức của mình mang lại.

Nhiều người cho rằng gây quỹ như là một cái gì đó rất khó và mơ hồ, nhưng đây chỉ là một lời bào chữa cho các nỗ lực gây quỹ không thành công. Thực tế là các hoạt động gây quỹ thành công là kết quả của quá trình làm việc chăm chỉ bởi những người hết lòng vì công việc và sẵn sàng kĩ lưỡng cho công việc của mình.

Điều đầu tiên là bạn phải đánh giá khả năng gây quỹ của mình. Bạn phải chắc chắn rằng các tuyên bố sứ mệnh của mình sẽ nằm trong khả năng thực hiện được.

Các nguồn gây quỹ

1. Thành viên ban quản trị
2. Cá nhân
3. Doanh nghiệp
4. Các tổ chức tư nhân
5. Các tổ chức cộng đồng
6. Chính phủ

Ban quản trị

Tất cả các cuộc vận động gây quỹ bắt nguồn từ ban quản trị của tổ chức. Nói chung, nếu bạn đang lên kế hoạch gây quỹ và không kì vọng các đóng góp đáng kể từ thành viên ban quản trị, thì có lẽ là có vấn đề với kế hoạch vận động cũng như thành phần ban quản trị vì thông thường họ sẽ là những người đầu tiên đóng góp cũng như tích cực tham gia vào hoạt động gây quỹ nhất.

Cá nhân

Các cá nhân là nguồn gây quỹ chính ở Mỹ. Phần lớn các chương trình vận động gây quỹ nhận từ 70-80% tiền ủng hộ từ cá nhân. Họ là những người làm từ thiện rộng rãi và dễ tính nhất. Không giống như các doanh nghiệp, các tổ chức, và các cơ quan chính phủ, các cá nhân có thể ra quyết định ngay lập tức. Anh Joe Smith có thể rút ví hay kí séc nhanh hơn là tổ chức Metropolis Community Foundation với một loạt các cuộc họp và qua các cấp lãnh đạo khác nhau để thông qua một chương trình đóng góp từ thiện nào đó.

Doanh nghiệp

Có 3 kiểu doanh nghiệp tham gia từ thiện, dựa trên ba yêu cầu khác nhau từ số tiền đóng góp:

1. Đó có phải là chương trình từ thiện tốt không?

Một đóng góp tốt là đóng góp mà doanh nghiệp đó không đòi hỏi hoặc đòi hỏi rất ít lợi ích. Các khoản đóng góp này của doanh nghiệp thường lấy từ quỹ vận động hoặc quỹ từ thiện. Đây là hình thức hiến tặng chính, theo đó doanh nghiệp góp phần thực hiện các cam kết và trách nhiệm đối với các yếu tố liên quan đến doanh nghiệp như là người lao động, các cổ đông, và khách hàng. Thông thường, một doanh nghiệp sẽ có nhiều hình thức đóng góp dưới dạng này, họ không mong chờ sự quảng cáo khuếch trương tên tuổi thông qua việc hiến tặng.

2. Liệu chương trình đó có làm tăng hình ảnh của doanh nghiệp?

Một món đóng góp mà tập trung vào nâng cao hình ảnh doanh nghiệp tức là doanh nghiệp hi vọng hình ảnh của mình trong mắt công chúng sẽ trở nên tích cực và biết đến rộng rãi hơn. Các doanh nghiệp tài trợ dưới dạng này thường ở dạng tài trợ cho một sự kiện hoặc chương trình nào đó mà gắn liền với tên của doanh nghiệp đó. Các doanh nghiệp cung cấp các sản phẩm hay dịch vụ cho công chúng thì thường yêu cầu các khoản tài trợ phải liên quan đến việc khuếch trương hình ảnh của doanh nghiệp.

3. Chương trình đó có tăng cường doanh thu cho doanh nghiệp không?

Một khoản đóng góp dựa trên tiềm năng tăng doanh thu thì giống như một hợp đồng kinh doanh hơn là một món quà từ thiện. Thông thường, các tổ chức phi lợi nhuận sẽ bán, quảng cáo, và khuếch trương sản phẩm của một doanh nghiệp, hoặc dịch vụ và nhận các khoản đóng góp trích từ doanh thu đó. Tuy vậy, kiểu đóng góp thế nay không chắc chắn, và doanh nghiệp có thể rút lui bất cứ lúc nào do đó dễ gây khó khăn cho tổ chức gây quỹ.

Các quỹ tư nhân

Các quỹ tư nhân là một nguồn quỹ quan trọng như là từ cá nhân hoặc gia đình. Họ thường hoạt động tự do hơn các quỹ cộng đồng và phản ứng nhanh hơn. Một số tuân theo các hướng dẫn chính thức, một số thì ủng hộ trên cơ sở quen biết.

Các quỹ cộng đồng

Các quỹ này thường hoạt động nhằm tăng chất lượng đời sống của cộng đồng và có hoạt động trải từ một thành phố đến một bang hay cả nước. Thông thường, họ cho tiền các tổ chức phi lợi nhuận từ lợi nhuận sinh ra trên khoản hiến tặng. Thi thoảng họ lấy lãi từ các khoản hiến tặng hoặc là đầu tư vào quỹ hiến tặng. Tuy vậy, việc xin tiền tài trợ từ các quỹ này thường mất thời gian.

Chính phủ

Chính quyền địa phương, bang hay liên bang cũng ủng hộ tiền cho các tổ chức phi lợi nhuận. Các cơ quan liên bang như là quỹ National endowment for the Humanities và National Institute of Health tặng tiền theo những mục đích cụ thể. Nói chung cấp độ càng thấp thì thời gian xem xét quyết định càng nhanh.

Một số hình thức khác

Thu phí thành viên

Theo cơ chế thu phí thành viên, một khách tham quan Metropolis Museum có thể tham gia và trở thành thành viên với khoản lệ phí đóng góp là 25$ hoặc 50$ và với tư cách thành viên, họ được nhận các tạp chí hàng tháng, miễn phí vào cửa, và chiết khấu tại các quầy hàng lưu niệm của bảo tàng, vé mời tham gia các chương trình đặc biệt, vv. Đây cũng là một cách đem lại lợi nhuận và thường do phòng marketing của bảo tàng phụ trách.

Chương trình tôn vinh

Các chương trình tôn vinh thành viên có đóng góp tích cực cũng là một cách để ghi nhận công của nhà tài trợ và tăng giá trị các món quà. Đây là một trong những công cụ hữu hiệu mà các nhà gây quỹ hay thực hiện. Các nhà tài trợ trao một số tiền nào đó sẽ được trở thành Bạn của tổ chức. Nếu họ tặng nhiêu hơn nữa thì trở thành Bạn đóng góp, Bạn ủng hộ, Bạn lâu dài. Các tên này thường được in ngay trên các báo cáo hàng năm. Và người ủng hộ nhiều nhất sẽ là nhà sáng lập hay nhà hảo tâm. Ngoài ra còn có các hoạt động để ghi nhận sự ủng hộ của các nhà tài trợ như là mời ăn tối, ăn trưa để các nhà hảo tâm và các tình nguyện viên giao lưu.

Ghi danh

Các chương trình ghi danh của nhà hảo tâm yêu cầu một mức đóng góp nào đó lớn như là xây dựng trường học, lớp học. Nhà hảo tâm không nhất thiết phải đóng góp hết số tiền để trang trải đủ chi phí xây dựng, nhưng cũng phải ở mức độ nào đó đáng ghi nhận.

Hoàng Khánh Hòa, theo http://www.raise-funds.com

Eshun ra đi

Khi Thiền cô Eshun đã quá 60 và sắp sửa rời khỏi thế giới này, cô bảo vài vị sư sắp một đống củi giữa sân.

Ngồi ngay ngắn giữa đài hỏa táng, cô bảo họ đốt lửa chung quanh.

“Cô ơi!” một vị sư la lớn, “nóng không cô?”

“Chuyện đó chỉ có mấy người ngu như cậu mới quan tâm,” Eshun trả lời.

Ngọn lửa bốc cao, và ni cô qua đời.

Bình:

• Làm chủ sự ra đi của mình được xem như là một sức mạnh của Phật giáo. Ta không làm chủ được được sinh, nhưng ít ra cũng làm chủ được tử.

Điều này khác với văn minh tây phương cấm tự tử—sự sống là do thượng đế ban cho con người và chỉ thượng đế mới có quyền lấy đi. Đa số các quốc gia Tây phương có luật cấm tự tử–người tự tử thất bại sẽ bị đưa ra tòa và phạt. Tuy nhiên, một số quốc gia ngày nay đã bãi bỏ luật cấm tự tử. Rất nhiều nơi luật cấm tự tử vẫn còn đó, nhưng người ta không còn dùng tới.

Một vấn đề nóng bỏng hơn hiện đang gây nhiều tranh cãi ở Âu Mỹ là luật cấm (hoặc cho phép) việc giúp người khác tự tử (assisted suicide, như các sư giúp Eshun ra đi trong chuyện này).

• Eshun là ni cô xinh đẹp trong bài “Nếu yêu, hãy yêu công khai” trước đây.

• “Cô ơi, nóng không cô?” Đây là câu nói đáng được ghi vào sách kỷ lục thế giới về độ ngu! “Nóng gì em, mát như máy lạnh đây!”

• Sự điềm tĩnh của một người đi vào cõi chết. Đó là mức tĩnh lặng cuối cùng chúng ta có thể đạt được.

Sao nhiều người chúng ta sợ chết thế nhỉ? Có gì mà phải sợ? Ai cũng phải đi một lần, không lúc này thì lúc kia thôi.

Nhưng nếu vì lý do gì đó ta tìm cái chết để chạy trốn cuộc đời thì cũng là một cái hèn, phải không? Nhất là khi làm sai, bị đưa ra tòa, chẳng hạn. Có gan làm thì có gan vào tù trả nợ. Việc gì phải chạy trốn bằng cái chết?

Cho nên, điểm quan trọng không nằm trong sống hay chết, mà nằm trong can đảm và tĩnh lặng của ta khi chọn đường nào.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

Eshun’s Departure

When Eshun, the Zen nun, was past sixty and about to leave this world, she asked some monks to pile up wood in the yard.

Seating herself firmly in the center of the funeral pyre, she had it set fire around the edges.

“O nun!” shouted one monk, “is it hot in there?”

“Such a matter would concern only a stupid person like yourself,” answered Eshun.

The flames arose, and she passed away.

# 23

Teamwork – Thăm lại

Chào các bạn,

Chúng ta đã nói đến teamwork trước đây. Hôm nay, nhân dịp vừa nói về tự ái vặt, chúng ta viếng thăm lại vấn đề teamwork là vấn đề liên hệ trực tiếp đến tự ái vặt. Đây là vấn đề cực kỳ quan trọng cho đất nước. Mọi người Việt Nam chúng ta đều nói câu, “Một người Việt thì hơn 3 người Nhật, nhưng 3 người Việt thì thua 3 người Nhật.” So với các nước tiền tiến, teamwork của ta dở đến mức sốc.

Ta phải hỏi tại sao đã mấy ngàn năm văn hiến, chúng ta vẫn lẹt đẹt dưới đáy thế giới. Câu trả lời rất giản dị–Vì chúng ta không biết làm việc cùng nhau để đưa nhau lên.

Nếu chúng ta có học đến 100 lớp quản trị về làm việc nhóm, ta cũng chẳng giải guyết được gì cả, vì vấn đề teamwork nằm trong cách sống và suy nghĩ hàng ngày của ta, chứ không phải là một vấn đề kỹ thuật. Teamwork không là kỹ năng, mà là thái độ. Một team căn bản nhất ta thường thấy là team vợ chồng. Vợ chồng sống chung với nhau là thái độ, kỹ năng là chuyện nhỏ. Thái độ đúng sinh ra kỹ năng đúng.

Và vấn đề teamwork của Việt Nam sẽ không giải quyết được, cho đến khi ta học loại bỏ những hư danh hão huyền mà ta gọi là sĩ diện, hay cái tôi. Giản dị thế thôi.

Quan sát một team người Việt thông thường, ta thấy có đến hàng nghìn vấn đề chứ đừng nói là hàng trăm. Không thể kể hết được. Cho nên kể vấn đề ra để tìm cách giải quyết cũng vô ích. Các vấn đề đó xảy ra thường xuyên, hàng ngày, dưới vô lượng hình thức, từ thái độ tiêu cực của chúng ta. Chỉ có cách sống tích cực mới chấm dứt được vấn đề.

Đây là một vài ví dụ trong trăm ngàn thí dụ về lý do trong đầu của một nhóm viên để chàng/nàng có thể phàn nàn:

. Team leader không nghe theo lời mình.
. Team leader không hỏi ‎ kiến mình trước khi quyết định.
. Team leader nghe theo ý kiến người khác trong team.
. Team leader hay team mate chỉnh mình.
. Team leader nói năng không lễ độ với mình.
. Team leader kiêu căng.
. Họp trước cả nhóm thì chàng/nàng không nói gì; về nhà kêu điện thoại nói chuyện lẻ để đàm tiếu sau lưng.
. Không đồng ý ‎ với quyết định của leader hoặc của cả nhóm.
. Team leader hay team mate nói một câu gì đó, chàng/nàng liền diễn giải theo cách của mình (dù là câu nói của người kia rất rõ).
. Team leader ngồi mát ăn bát vàng.
. Mình làm gần chết nhưng chẳng có công cán gì cả.
. Hướng mình hay hơn, nên vận động mọi người âm thầm để nhóm đi theo hướng mình.
. Trong nhóm này mình không phát huy được gì hết.
. Làm âm thầm không cho ai biết mình đang làm gì, vậy tự do hơn.
. Không thích copy (cc) team leader các email mình gởi đi.
. Thích tranh cãi.

Và còn cả trăm vấn đề khác nữa. Nếu các bạn cho rằng ta nên nghiên cứu danh sách trên, nghiên cứu mỗi vấn đề, và tìm ra giải pháp cho từng vấn đề một, thì các bạn chưa hiểu gì về vấn đề teamwork của Viêt Nam.

Chúng ta không có một hai vấn đề kỹ thuật để giải quyết. Chúng ta có vấn đề thái độ khi làm việc chung với nhau, và vấn đề căn bản đó đẻ ra vô lượng vô biên vấn đề kỹ thuật, không thể giải qu‎yết được nếu ta không giải quyết vấn đề thái độ.

Vấn đề teamwork rất đơn giản: Mỗi người trong team làm việc của mình. Và không suy đoán lăng nhăng hay tự ái lăng nhăng. Leader làm quyết định. Và cái tôi không có chỗ đứng trong nhóm.

Làm việc trong một team người Mỹ chẳng hạn, rất giản dị. Ví dụ: Một leader mời môt người khác vào team để giúp mình trong một công việc nào đó, nếu người kia đồng ý thì câu trả lời thường là: “OK, I’ll work with you. Tell me what to do. When I cannot do it, I will let you know.” (Được rồi, tôi sẽ làm việc với anh. Cứ bảo tôi việc gì phải làm. Việc gì làm không được, tôi sẽ cho anh biết”).

Và đó là quy luật căn bản nhất và hầu như là duy nhất cho team. Mọi phương cách làm việc là trách nhiệm của leader. Và hầu như chẳng mấy khi ta nghe các việc tự ái vặt xảy ra. Vấn đề nhóm ở Mỹ thường là communication, khi người nói ‎thì nói ý này nhưng người nghe thì nghe ý khác. Hàng trăm vấn đề tự ái vặt và cái tôi của người Việt hầu như cực kỳ ít xảy ra trong một nhóm người Mỹ.

Trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài ta cũng thấy những chuyện cãi nhau như con nít và rất tức cười hàng ngày.

Nếu chúng ta không thấy các điều này, và không học làm việc nhóm như là một đội bóng chỉ biết đá bóng và chuyền bóng vào gôn, mà không có thời giờ đế suy đoán, tự ái, và gây gổ lăng nhăng, thì ta còn ở dưới đáy thế giới nhiều niên đại nữa.

Các bạn sinh viên du học có lẽ hiểu và thấm rất rõ từng chữ mình viết trong bài này. Mong các bạn quan tâm đặc biệt đến việc tạo ra một cách mạng trong tư duy và thái độ làm việc nhóm của người Việt ta, bằng cách thực hành khả năng làm việc nhóm superb các bạn học được ở nước ngoài để mọi người cùng thấy và học theo. Ta không thể ngồi nói 100 năm nữa mà vấn đề biến mất.

Mình nhắc lại điều căn bản này: Trong một team của Việt Nam bạn có thể thấy hàng trăm vấn đề khó chịu. 99.99% các vấn đề này không có thật mà chỉ đẻ ra từ tư duy của bạn. Bạn có thể thông thái đủ để thấy căn nguyên của 99.99% vấn đề đó không? Và đủ can đảm để xóa sổ hết 99.99% đó trong tư duy của bạn không. Đó sẽ là cuộc cách mạnh ảnh hưởng cực kỳ lớn đến tương lai đất nước, đến nỗi bạn cũng không mường tượng được nó lớn đến mực nào.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com