Càng tu càng tội

Chào các bạn,

Tất cả chúng ta đều đồng ý rằng “càng học càng thấy mình dốt”—bể học thì mênh mông và càng học mình càng khám phá ra là cái mình biết cũng chỉ như vài hạt cát trên bãi biển. Tu luyện nội tâm cũng thế, nhưng chẳng mấy khi ta nghe nói “Càng tu càng tội.” Thực ra, tu cũng chỉ là học. Học càng nhiều càng thấy dốt, thì tu càng lâu càng thấy mình nhiều yếu đuối lầm lỗi.

Tại sao vậy?

Thưa, tại vì càng tu luyện cao thâm ta càng phát hiện ra những điểm yếu của mình mà trước đó ta không thấy.

Để thấy rõ vấn đề, chúng ta hãy quan sát một người cướp của giết người, bỗng nhiên một ngày chợt đổi dạ, bắt đầu con đường tu luyện chính mình:

• Đầu tên, hắn thấy cướp của giết người là xấu, cho nên cải tà qui chánh.

• Được một thời gian dài, hắn khám phá ra là nói dối là xấu, bèn cố bỏ nói dối.

• Thêm một thời gian, công lực cao hơn, hắn khám phá ra là hắn hay kiêu căng về mình, về dĩ vãng “anh hùng” và sự nhất tâm cải tà qui chính của mình, hắn bèn tập cho khiêm tốn.

• Thêm một thời gian, công lực cao hơn, hắn thấy rượu thường làm cho hắn suy nghĩ thiếu chính xác, bèn bỏ rượu.

• Thêm một thời gian, thấy thuốc lá làm phiền mình và người khác quá, bèn bỏ thuốc.

• Thời gian sau, công lực cao hơn, thấy mình hay hứa mà không thực hiện hết được, bèn bắt đầu hứa cẩn thận hơn và cố thực hiện mỗi lời hứa.

• Thời gian sau nữa, hắn cảm thấy nên vào tu viện đi tu thì mình mới thanh tịnh ra, bèn bỏ đời đi tu.

• Trong tu viện, một thời gian rất lâu, hắn mới nhận ra rằng hắn vẫn hàng ngày cạnh tranh với các tu sĩ khác về đạo học, bèn cố bỏ hơn thua.

• Vài năm sau hắn mong đợi được phong chức tu viện trưởng, và khám phá ra rằng mình thầm hằng mong người bạn của mình đừng được chức đó.

• Sau khi thành tu viện trưởng, hắn khuyến khích mọi tu sĩ của hắn giảng đạo hăng hái cho mọi người. Rồi một ngày hắn khám phá ra là hắn vẫn thường nghĩ rằng chỉ con đường đạo học của hắn là đúng và những người theo những đạo khác là lạc đường…

Cứ như thế, tu luyện càng cao thâm ta càng khám phá ra ta có rất nhiều khiếm khuyết và yếu kém, mà trước đó ta không thấy được.

Điều này rất phù hợp với các khái niệm vô minh và giác ngộ của Phật gia—khi vô minh ta không thấy được cái si mê của mình; thấy được một điều si mê là giác ngộ được một tí.

Người học võ cũng thế. Học trò mới học võ thì chỉ thấy mình mạnh. Nhưng đại sư phụ thì biết nơi nào là tử huyệt của mình, địch dùng loại đòn nào thì có thể hạ mình.

Và trong Thiên chúa giáo, ý niệm “tội tổ tông”—cái yếu kém bẩm sinh của con người—cũng là cái nhận biết sâu sắc của những người đã tu luyện đến mức thượng thừa.

Vậy thì chúng ta đã biết một công thức tu luyện nội tâm rồi đó. Ngày nào ta còn tiếp tục khám phá ra những điểm yếu của mình để khắc phục, ngày đó ta đang tu tập đúng hướng.

Ngày nào ta nói “Tôi tốt rồi, đạo đức rồi, manh mẽ rồi, ngộ rồi…”, ngày đó ta còn đang chết.

Chỉ có người học nghiêm chỉnh mới nắm được sự thực là càng học mình càng dốt. Chỉ có người tu tập nghiêm chỉnh mới thấy càng tu càng tội.

Và “tu” có nghĩa là làm cho tốt thêm. Làm cho con tim của mình sáng thêm, sạch thêm, yêu ái thêm, mạnh mẽ thêm, là tu. Ai trong chúng ta cũng tu cả.

Và “tu” cũng có nghĩa là thực hành.

Đọc sách đạo học hay tư duy tích cực mà không thực hành, thì kiến thức đọc đó không thể là kiến thức thật được, và ta cũng không thể làm cho con tim đang chết của ta sống lại được.

Chỉ kiến thức thật, đến từ thực hành và trực nghiệm, mới đủ sức hồi sinh một quả tim đang chết.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2009
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Càng tu càng tội”

  1. Cảm ơn anh Hoành, mặc dù ai cũng biết là càng học càng thấy dốt, nhưng bài viết của anh có một perspective rất hay đó là tu thân là một con đường không có điểm dừng, cho nên chúng ta cứ vừa practice mỗi ngày và không có gì phải lo lắng nếu như lại phát hiện ra mình đang còn khiếm khuyết ở điểm này điểm kia :). Điều quan trọng là mình đang đi đúng hướng, và cố gắng sống tốt hơn ngày hôm qua.

    Anh khỏe nhé 🙂

    E Hòa

    Thích

  2. Cảm ơn anh Hoành tận nhiều , khẳng định này ” tu luyện càng cao thâm ta càng khám phá ra ta có rất nhiều khiếm khuyết và yếu kém, mà trước đó ta không thấy được ” hoàn toàn chính xác ,không thể chối cãi được .
    “Và “tu” có nghĩa là làm cho tốt thêm. Làm cho con tim của mình sáng thêm, sạch thêm, yêu ái thêm, mạnh mẽ thêm, là tu. Ai trong chúng ta cũng tu cả.

    Và “tu” cũng có nghĩa là thực hành. ”
    Xin cám ơn anh đã cho TH và mọi người những bài hoc sáng giá ,từ đó có ý thức tu luyện bản thân đồng thời tự nhận thức ,đánh giá được bản thân mình là người như thế nào.
    Chúc anh cùng gia đình và ĐCN luôn vui , khoẻ, hạnh phúc!

    Thích

  3. Ta cứ lý luận theo một logic như thế_ càng học càng dốt ; càng tu càng tội_ giống như càng lớn càng nhỏ vậy. Thoạt nghe cảm thấy như nghịch lý nhưng ngẫm nghĩ thì có lý và thâm sâu, bởi nó cũng là quy luật của nhận thức mà con người chỉ nhận ra nó khi giác ngộ !
    Từ cái chưa biết đến cái biết là cả một quá trình nhận thức ( tu, học,.. ) từ thấp đến cao, cao mãi và không có điểm dừng. Vậy nên con người luôn muốn vươn tới đích mà không thể…tìm thấy ! Khi ta thuộc trái đất này ( tức còn sống) thì không ai không tránh khỏi tội lỗi ( Victor Hugo). Vấn đề là ta có nhận thấy tội hay không và tội nhiều hay ít, tội nặng hay nhẹ, để sửa mình (tu) , để hiểu biết (học); nhằm hoàn thiện mình. Cho nên Rabinranath Tagor từng nói ” ta đi tìm cái ta không thể nào có và ta có cái ta không thể nào tìm ” , cái không thể có là cái ta đang tìm ( Bến Giác) và cái ta có sẵn là tội lỗi…Chừng nào ta thấy hết tội thì mới thoát tục ( chết ) _ Ngộ rồi !…
    Xaxewind

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s