Lang Thang Chuyện Rượu

Chớ nhìn đến rượu khi nó đỏ hồng wine-glasses-love
Lúc nó chiếu sao trong li
Và tuôn chảy dễ dàng.
Rốt lại, nó cắn như rắn,
Và chít như rắn lục.
Sa- lô-môn ( Salomon), ông vua nổi tiếng thông minh của tuyển dân Y-sơ- ra- en, ( Israel) đã để lại lời khuyên như thế.

Ở phương diện tri thức chính thống, rượu bị lên án.
Với tri thức bình dân, rượu bị mắng mỏ:

Giàu đâu đến kẻ ngủ trưa
Sang đâu đến kẻ say sưa tối ngày.

Song cũng trong giới bình dân đã từng có lời thách thức cũng rất nghênh ngang thi sĩ:

Còn trời, còn nước, còn non
Còn cô bán rượu, anh còn say sưa.

say

Mà chính thống thì xưa mấy khi anh hùng, tài tử, kì nữ, văn nhân mà lại không gá nghĩa với rượu.
Lọc riêng làng văn mà kể thì cũng đã bao giai thoại, giai phẩm về rượu đủ để nhâm nhi suốt một chiều.
Ngay giữa lâu đài Đường thi đạo mạo thì thi đề RƯỢU cũng đã khá giàu có.
Lí Bạch đại tửu gia uống rượu đề thơ ngợi Dương Qúi Phi, ngạo Cao lực sĩ, đã để lại “Tương Tiến Tửu”, “ Nguyệt Hạ Độc Chước”… Đỗ Phủ với “Túy Thì Ca”, Đỗ Mục với “ Khiển Hoài”, Vương Hàn với “Lương Châu Từ”…

Có lẽ phải kể đến Lưu Vũ Tích với “ Ấm Tửu Khán Mẫu Đơn”tuy ít người biết đến song cũng đủ nồng độ để chếnh choáng ngàn năm:

Kim nhật hoa tiền ẩm
Cam tâm túy sổ bôi
Đãn sầu hoa hữu ngữ
Bất vị lão nhân khai
ruou tho

(Hôm nay uống rượu bên hoa
Vui lòng ta say mấy chén
Chỉ e rằng hoa sẽ nói:
“ Không nở cho người già đâu đấy nhé”)

Xuân Diệu, theo chỗ tôi biết, trộm vía ông, là người sành ăn kém rượu, song lại có lời thơ như dịch tứ thơ say của người xưa:

Ta thấy em xinh khẽ lắc đầu
Bởi vì ta có được em đâu
Tay kia sẽ ấp nhiều tay khác
Môi ấy vì ai sẽ đậm màu.

Rượu Bau Da
Thơ hay, tiếc là thiếu men.
Làng thơ cổ điển Việt Nam cũng đọng lại vài danh tửu.
Hồ Xuân Hương, đáng mặt bà chúa với cái khí rượu đáng hổ mặt nam nhi lắm:

Bầu giốc giang sơn say chấp rượu.

Tú Xương nổi tiếng phong nguyệt tình hoài ấy thế mà cốt cách tửu thi chừng kém lắm. Cả túi thơ của vị tú tài ấy không có lấy một tứ rượu cho đáng mặt trượng phu.

Nguyễn Khuyến thâm sâu với rượu, thật đáng ngưỡng mộ.

Trăm chén hình tặng ảnh
Nghìn năm ta là ai ?

Thi nhân hiện đại phong Tản Đà làm thống soái của làng thi tửu, song vị đô đốc này có lẽ bất phùng thời nên cái khí vị kẻ say đã nhiều phần kém đi cốt cách, đã luộm thuộm đi nhiều:

Đất say đất cũng lăn quay
Trời say mặt cũng đỏ gay ai cười.

So với cái kiểu “ Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu”( say lăn chiến địa cười khà) của người xưa thì thật kém thế quá!
Và sau Tản Đà, có lẽ rượu với làng thơ đã có phần nhạt nhẽo, nhiều bị say ít biết say! Rượu rơi vào cái thế luông tuồng, cái thế hạ phong, không đáng kể.

Riêng có một người trụ được, tuy thuộc hàng “kẻ tân”, song đủ cái nội lực để góp mặt với “cựu trào”, ấy là Nguyễn Tuân, tác giả của “ Vang Bóng Một Thời”
Trước hết, ông Nguyễn là người biết rượu khi kể lại thú nhấm sang trọng của người xưa, truyện Hương cuội;
Chiều ba mươi tết, cụ cử, cụ tú, cụ kép cùng thưởng tiệc rượu Thạch lan hương, người bõ già kính cẩn chắp tay đứng sau lưng chủ, có vẽ cũng chừng thèm say lắm.
Rồi mỗi một chén rượu ngừng là một lời thơ trong trẻo cất lên, cứ thế cho tàn hết một buổi chiều.
rượu và sách
Người kể Hương Cuội cũng là người giỏi rượu và hay rượu. Vũ Bằng kể rằng Tuân quái khách có khi “ngưu ẩm”, cũng có khi khệnh khạng một mình, một chiều bên hồ Tây và một li Mai quế lộ.

Người viết bài này không thích kiểu say của Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương, càng không thích kiểu rượu của Nguyên Hồng.
Và có lời bàn:
Rượu là thế, nhiều phần dở, nhiều phần phiền nhiễu, nhưng có lẽ không tại rượu mà tại người đời kém rượu. Không đủ nội lực thì đừng lạm dự, kẻo “tu tận hoan” rồi lại “tù tận mạng”

Rủi ro sao mình lại rơi đúng vào hàng kém rượu, đọc một đôi câu rượu hay mà tiếc khéo nòi rượu chính thống rồi đến ngày tuyệt tự.
Suy cho cùng, mình chỉ uống rượu theo thú thanh nhàn như của người xưa, cảm nhận một nét đẹp văn hóa thời nay nâng ly rượu vang của văn hóa Pháp, hoặc nhâm nhi rượu Bầu Đá nét văn hóa đặc trưng của miền đất võ Tây Sơn, Bình Định.
Tôi sinh đúng quê xứ biết chiềuruoudaohong, biết quí cái nhã thú cầm chén nâng chung:

Đất Quảng Nam chưa mưa đà thấm
Rượu Hồng Đào chưa nhấm đã say.

Vậy nên cũng nặng lòng với tửu thú, và băn khoăn hoài với cái tư thế của người biết rượu.
May ra cuối đời sẽ tu luyện được cái đẹp của người biết cầm chén.

Mà khéo cũng vừa chiều theo ý mấy bà vợ khó tính, khỏi phải chiều chiều ca cẩm: Chè với rượu..

Nguyễn Tấn Ái

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s