Tag Archives: Văn Hóa

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Xinh Mun

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Việt/Kinh, mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Xinh Mun của tộc Xinh Mun hôm nay.

Người Xinh Mun hay còn gọi người Puộc, người Pụa, là một dân tộc ít người, sinh sống ở Việt Nam và Lào. Ngôn ngữ của người Xinh Mun là tiếng Puộc, thuộc ngữ chi Khơ Mú trong ngữ tộc Môn-Khmer.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Xinh Mun ở Việt Nam có dân số 23.278 người, có mặt tại 22 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Xinh Mun cư trú tập trung tại tỉnh Sơn La (21.288 người, chiếm 91,5% tổng số người Xinh Mun tại Việt Nam), Điện Biên (1.926 người), Đồng Nai (10 người), Nam Định (10 người), Hà Nội (10 người). Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Xinh Mun

Bầy chó choai

Chào các bạn,

Chiều Chúa nhật mình đến thăm gia đình mẹ Páo, trong khi nói chuyện mình biết thêm một chuyện cũng khá thú vị. Gia đình mẹ Páo ở phía sau nhà mình, cách nhau bởi khu vườn nhỏ trồng mì của mẹ Páo. Bố Páo đi với ông bà gần hai năm, để lại sáu người con ba trai và ba gái. Trong sáu người con, hai người con trai lớn đã nghỉ học đi làm và em Trinh – người con gái thứ ba năm nay đang học lớp Chín trường cấp II trong Buôn Làng.

Mình vào gian nhà bếp thấy có mẹ Páo, em Trinh và em Lượm – con trai út đang học lớp Một, mấy mẹ con ngồi quây quần bên cối giã lá mì để ngâm chua. Continue reading Bầy chó choai

Chàng trai Mơ Nâm đặc biệt

MƠ NÂM – THUNG LŨNG KỲ BÍ – KỲ 2:

27/05/2015 10:46 GMT+7

TT A Đruế là một công dân Mơ Nâm đặc biệt: mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống cô đơn như cây chuối giữa rừng. 

A Đruế trên đường đi công tác - Ảnh: T.B.D.
A Đruế trên đường đi công tác – Ảnh: T.B.D.

Rồi một ngày nọ, cán bộ huyện vào làng vận động bà con di chuyển ra nơi ở mới, A Đruế đứng lên… cãi.

Chàng thanh niên này đã gây ấn tượng đặc biệt với bí thư huyện ủy. Thế rồi A Đruế được cử đại diện cho làng ra tỉnh đi học, về làm cán bộ. Continue reading Chàng trai Mơ Nâm đặc biệt

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Việt/Kinh

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Thổ, đặc biệt hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Việt/Kinh của người Việt/Kinh ở Việt Nam và trên nhiều quốc gia trên thế giới.

Người Việt hay người Kinh là một dân tộc hình thành tại khu vực địa lý mà ngày nay là miền Bắc Việt Nam và miền Nam Trung Hoa. Đây là một dân tộc chính, chiếm khoảng 86,2% dân số Việt Nam và được gọi chính thức là dân tộc Kinh để phân biệt với những dân tộc thiểu số khác tại Việt Nam. Ngôn ngữ chính sử dụng là tiếng Việt theo nhóm Việt-Mường. Người Kinh sinh sống trên toàn thể nước Việt Nam và một số nước khác nhưng đông nhất vẫn là các vùng đồng bằng và thành thị ở Việt nam. Còn nếu tính theo tổng số người Việt ở các nước ngoài thì người Việt định cư ở quốc gia Hoa Kỳ là đông nhất. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Việt/Kinh

Gia đình ít có người đến thăm

Chào các bạn,

Trong Buôn Làng tuy không ai nói ra nhưng qua quan sát, mình cảm nhận có một số gia đình trong Buôn Làng Sêđăng ít có người đến thăm chơi lui tới, điển hình như gia đình bố mẹ Drao.

Gia đình bố mẹ Drao ở cách nhà mình khoảng năm mươi mét nhưng nhà mình ở phái trong còn gia đình bố mẹ Drao ở ngoài đường chính. Năm nay bố Drao bảy mươi lăm tuổi, mẹ Drao sáu mươi chín tuổi. Gia đình bố mẹ Drao có sáu người con, đã lập gia đình ra riêng năm người. Hiện tại bố mẹ Drao ở với em Cher, người con gái út hai mươi mốt tuổi chưa có gia đình và người cháu ngoại là em Kypa, nữ học sinh Lưu trú lớp Mười hai của mình. Continue reading Gia đình ít có người đến thăm

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Thổ

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Thái, mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Thổ của Dân tộc Thổ hôm nay.

Dân tộc Thổ có các tên gọi khác như Kẹo, Mọn, Cuối, Họ, Đan Lai, Ly Hà, Tày Pọng, Con Kha, Xá Lá Vàng v.v. Tiếng Thổ thuộc nhóm ngôn ngữ Việt-Mường.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Thổ ở Việt Nam có dân số 74.458 người, có mặt tại 60 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Thổ cư trú tập trung tại các tỉnh: Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Thổ

Những điều rất ngộ

Chào các bạn,

Các em nữ học sinh Lưu trú cấp III của mình có nhiều điều rất ngộ, chẳng hạn đang ở nhà Lưu trú học yên lành các em lại thích có lý do gì đó để đến xin về nhà trong Buôn Làng chơi một chút, nhưng đến lúc mình cho về hoặc phải về gia đình trong những dịp nhà trường cho nghỉ học dài ngày, thế nào cũng có một số em đến xin ở lại với tổ trực, hoặc có những buổi chiều sau giờ lao động của nhà Lưu trú, một số em thích đến xin theo bạn ra ngoài, trong khi bạn mua một ít dụng cụ đồ dùng cá nhân thì em đi chơi. Continue reading Những điều rất ngộ

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Thái

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Tày, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Thái của Dân tộc Thái.

Người Thái còn được gọi là Tày Khao (Thái Trắng), Tày Đăm (Thái Đen), Tày Mười, Tày Thanh (Man Thanh), Hàng Tổng (Tày Mường), Pu Thay, Thổ Đà Bắc. Họ đã có mặt ở miền Tây Bắc Việt Nam trên 1200 năm, là con cháu người Thái di cư từ vùng đất thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Hoa bây giờ.

Theo David Wyatt, trong cuốn “Thailand: A short history (Thái quốc: Lịch sử tóm lại)“, người Thái xuất xứ từ phía nam Trung Hoa, có cùng nguồn gốc với các nhóm dân ít người bây giờ như Choang, Tày, Nùng. Dưới sức ép của người Hán và người Việt ở phía Đông và Bắc, người Thái dần di cư về phía nam và tây nam. Người Thái di cư đến Việt Nam trong thời gian từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 13. Trung tâm của họ khi đó là Điện Biên Phủ (Mường Thanh). Từ đây, họ tỏa đi khắp nơi ở Đông Nam Á bây giờ như Lào, Thái Lan, bang Shan ở Miến Điện và một số vùng ở đông bắc Ấn Độ cũng như Nam-Vân Nam. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Thái

Nói chuyện trong giờ học

Chào các bạn,

Gần đến thi học kỳ II của năm học Nk 2014 – 2015 nhưng một số em học sinh Lưu trú của mình không biết lo, vẫn rất thích nói chuyện trong những giờ học bài ôn bài. Nhìn chung trong ba khối: Khối Mười, khối Mười một và khối Mười hai, các em học sinh khối Mười một học yếu nhất nhưng đạt kỷ lục về nói chuyện trong các giờ học bài ôn bài, làm cho mình có cảm tưởng các em không biết phải học gì ôn gì, chỉ còn việc duy nhất để làm cho hết giờ là ngồi nói chuyện. Continue reading Nói chuyện trong giờ học

Cây đẹp trong vườn thơ

(Cảm nhận về tập TÂM THÀNH LỄ BẠC của nhà giáo Nguyễn Phúc Vĩnh Ba)

Tuổi của mình thôi làm học trò đã mấy chục năm, cũng chẳng hề dạy một tiết văn nào trong nhà trường suốt hơn ba mươi năm dạy học nhưng câu kể nghèo dí dỏm của Nguyễn Công Trứ qua bài Hàn nho phong vị phú hoặc lời lẽ hùng hồn tha thiết của Trần Quốc Tuấn trong Hịch Tướng Sĩ, Bình Ngô Đại cáo của Nguyễn Trãi cứ văng vẳng trong đầu để rồi khi gặp lúc cảnh tình tương hợp lại nhảy ra ngoài miệng.

Kể cũng lạ! Mà sự lạ này chẳng chi riêng mình gặp. Hầu hết lứa học trò ngày nào giờ đã U60, 70, 80 đều như vậy. Continue reading Cây đẹp trong vườn thơ

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Tày

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Tà Ôi, mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Tày hôm nay.

Người Tày là một trong 54 dân tộc ở Việt Nam, nhóm địa phương: Pa dí, Thổ, Ngạn, Phén, Thu Lao, thuộc hệ ngôn ngữ Thái-Kadai sinh sống chủ yếu ở vùng miền núi thấp phía Bắc Việt Nam. Người Tày trước đây hay được gọi là người Thổ (tuy nhiên tên gọi này hiện nay được dùng để chỉ một dân tộc khác, xem bài người Thổ). Người Tày có dân số đông thứ 2 ở Việt Nam sau dân tộc Kinh, và có quan hệ gần gũi với người Nùng và với người Choang/Tráng ở Trung Hoa.

Tại Trung Hoa, người Nùng cùng với người Tày được xếp chung vào dân tộc Choang/Tráng. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Tày

Yêu cả cái bụng tốt và cái bụng xấu

Chào các bạn,

Mình cùng đi với mẹ Thủy đến nhà bố mẹ Lôi ở thôn Hai, trên đường rẽ vào thôn Hai lúc ngang qua cửa nhà bếp gia đình mẹ Rôkin, từ ngoài đường nhìn vào thấy một người phụ nữ ngồi trên bệ cửa nhà bếp, bế một em bé nhỏ xíu mình nghĩ vợ em A Chương mới sanh, mình nói mẹ Thủy ghé vào một chút. Mình vào đứng ở cửa nhà bếp nhìn đúng vợ em A Chương đang bế em bé còn đỏ, em bé nhắm tít mắt ngủ chỉ mặc phong phanh một cái áo trắng bình thường, không áo ấm, không mũ len, không vớ tay vớ chân cũng không được cuốn trong khăn bông như mình thấy ở các em bé mới sanh khác. Continue reading Yêu cả cái bụng tốt và cái bụng xấu

Lớp “tuyên truyền viên” của bà Hai

22/05/2015 09:07 GMT+7

TTMười năm qua, lớp học nép mình bên lũy tre làng của bà Hai đã đào tạo không biết bao nhiêu tuyên truyền viên về phòng chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường cho địa phương…     

Bà Hai uốn nắn từng nét vẽ cho các em - Ảnh: Minh Tâm
Bà Hai uốn nắn từng nét vẽ cho các em – Ảnh: Minh Tâm

Ở xã Đại Thành, thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang có bà Hai (Nguyễn Thị Lệ Huyền, 65 tuổi) đã tự nguyện đứng ra dạy miễn phí cho các em học sinh nghèo vùng quê những kiến thức cơ bản về phòng chống dịch bệnh, dinh dưỡng, vẽ tranh, ca hát, diễn kịch… Continue reading Lớp “tuyên truyền viên” của bà Hai

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Tà Ôi

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Si La, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Tà Ôi của Dân tộc Tà Ôi.

Tộc Tà Ôi là một dân tộc thiểu số định cư tại Việt Nam và Lào. Tộc Tà Ôi còn có nhiều tên gọi khác nhau như: Tôi Ôi, Pa Cô, Ba Hi hay Pa Hi. Ngôn ngữ của họ là tiếng Tà Ôi, thuộc nhóm ngôn ngữ Ka Tu trong ngữ tộc Môn-Khmer.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Tà Ôi ở Việt Nam có dân số 43.886 người, có mặt tại 39 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Họ cư trú tập trung tại các tỉnh: Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Tà Ôi

Hoa trái ngọt ngào

Chào các bạn,

Sáng thứ Sáu tuần rồi Buôn Làng mình có đám tang em Hát, hôm đó mình ở ngoài Lưu trú không đến viếng em Hát được nên chiều Chúa nhật mình đi với mẹ Hreng đến thăm gia đình em Hát.

Em Hát năm nay mười chín tuổi là con gái thứ hai trong gia đình sáu anh chị em, bố mẹ em Hát đã đi với ông bà bảy năm nay, sáu anh chị em ở với bà ngoại bên thôn Hai. Sau khi bố mẹ em Hát đi với ông bà  được hai tháng, các em được một số người ở Tp. Buôn Ma Thuột đến thăm, biết hoàn cảnh của sáu anh em đã giúp đỡ và giới thiệu sáu anh em vào ở trong mái ấm tại Tp. Buôn Ma Thuột, là cơ sở của nhà nước nuôi các em mồ côi. Continue reading Hoa trái ngọt ngào