Tag Archives: Văn Hóa

Tại sao thế giới cần các cộng đồng dân tộc bản địa quản lý đất đai của chính họ?

English: One Earth: Why the World Needs Indigenous Communities to Steward Their Lands

Chỉ vào hình con quạ trong cuốn truyện tranh, tôi đọc “kaak” bằng tiếng Bengali, tiếng nói của vùng này. Trong khi những người khác đồng thanh lặp lại tiếng đó thì các em học sinh lớp một người dân tộc trả lời với cái nhìn trống rỗng. Các em chỉ biết con quạ là “koyo”. Các em sẽ vui vẻ lôi những viên bi thuỷ tinh ra đếm nhưng hỏi đếm được mấy viên, các em sẽ im lặng bởi trong ngôn ngữ mẹ đẻ của các em, một nghĩa là “mit”, hai là “bariah” – rất khác tiếng Bengali là “ek” và “du”.

Ảnh: Một bà mẹ đứng đầu gia đình người dân tộc ở tỉnh Sikkim, giàu có về đa dạng sinh học, ngọn đồi dưới chân núi Himalayan. Bà là một kho kiến thức về cây thuốc và cây thực phẩm truyền thống.

Đọc tiếp trên CVD

Phim Chúng tôi muốn sống

Poster phim

Wk – Chúng tôi muốn sống là một bộ phim sản xuất năm 1956. Đạo diễn Vĩnh Noãn và Manuel Conde, do Giám đốc Sản Xuất là Bùi Ngọc Giao thực hiện với Xảo Thuật của nghệ sĩ Totoy Torrente, và sự cộng tác của hệ thống quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Phim được trình chiếu miễn phí ở miền Nam vào khoảng năm 1956.

Đọc tiếp trên CVD

In my room – Trong phòng tôi

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Gary Usher, người đã viết lời bài hát dựa theo ý tưởng của Brian Wilson, kể: “Brian luôn nói căn phòng của anh ấy là cả thế giới của anh ấy”. Sự hài hòa phần ba trong đoạn đầu tiên mà Wilson hát với các em của anh ấy – Carl và Dennis – đã gợi nhớ lại những điểm thanh nhạc mà Brian dạy các em khi họ cùng chia sẻ phòng ngủ thời thơ ấu. Như Beatles đã làm với một số bản thành công, nhóm Beach Boys cũng thu âm bản nhạc này ở Đức. Continue reading In my room – Trong phòng tôi →

Lời ông dạy

Chào các bạn,

Mình ở Bù Đăng thuộc giáo xứ người Kinh, nên thỉnh thoảng cũng được những người hàng xóm quen biết mời đến dự đám cưới đám giỗ… Và mình nhớ một buổi chiều bố Hùng nhà ở gần chợ Bù Đăng đến gặp mình, xin cho cộng đoàn cũng như các em học sinh Lưu trú bảy giờ tối hôm sau đến gia đình bố Hùng, cùng với xóm giáo đọc kinh cầu nguyện cho ông nội Châu là bố của bố Hùng trong ngày giỗ bốn mươi chín ngày. Continue reading Lời ông dạy →

Georgia on my mind – Georgia trong tâm trí tôi

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Ca khúc được sáng tác bởi Hoagy Carmichael (nhạc) và Stuart Gorrell (lời) năm 1930 và thu âm năm đó với ban nhạc của Hoagy, và Hoagy là ca sĩ chính.  Bản ghi âm phát hành năm 1931 và lên đến top 10 ngay.

Đến 1960 Ray Charles thu âm bản này và phát hành trong đĩa nhạc The Genius Hits the Road làm bản nhạc này thêm nổi tiếng, đến mức ngày nay người ta thường nhầm rằng bài này là của Ray Charles.  Continue reading Georgia on my mind – Georgia trong tâm trí tôi →

Jolene

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Lúc Parton ghi âm bài hát Jolene năm 1974, chị chủ yếu được biết đến như người đồng hành trên truyền hình của Porter Wagoner, dù chị đã viết một bản nhạc thành công, ca khúc Coat of Many Colors.

Bài hát Jolene đã cho thấy cách chị có thể đặt dấu ấn của mình vào nhạc đồng quê truyền thống như thế nào, có thể mài nhẵn một đường mòn lâu đời ra sao, và có thể giắt lưng một câu chuyện kình địch lãng mạn như thế nào. Continue reading Jolene →

Biết tha

Chào các bạn,

Có thể nói anh em đồng bào sắc tộc thiểu số là những con người ít học, nhưng những việc làm cũng như cách cư xử của anh em đồng bào đối với những người sống chung quanh, không phân biệt người cùng hoặc không cùng sắc tộc, đã để lại những dấu ấn những bài học khó quên trong cuộc đời mình. Chẳng hạn lần mình ra nhà sách công giáo nằm trong khuôn viên nhà thờ chính tòa Tp. Buôn Ma Thuột, thật tình cờ mình gặp bố Thiên và bố Đê, hai bố ở Buôn Hằng chở nhau bằng xe máy ra mua bánh lễ về cho giáo xứ, bởi bố Thiên trong ban phụng vụ giáo xứ Buôn Hằng có bổn phận phải lo bánh lễ, hoa hương nến…, là những thứ liên quan đến phụng vụ. Continue reading Biết tha →

Not fade away – Không phai mờ

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Được ghi âm tại hạt Clovis, bang New Mexico, Mỹ vào tháng 5 năm 1957, Not fade away ban đầu là mặt B của một ca khúc thành công của Holly, bản Oh, Boy! Nhóm nhạc rock and roll Crickets không xa lạ với tiếng trống của Bo Diddley – họ đã phủ “Bo Diddley” nhiều rồi – nhưng với Not fade away, họ đã tạo ra nhịp điệu riêng của họ, nhờ tay trống Jerry Allison, người đã đánh nhịp trên hộp bìa cứng. Allison, người bạn thân nhất của Holly, cũng tuyên bố đã viết hầu hết các lời bài hát, dù tên anh không bao giờ xuất hiện ở phần người sáng tác. Năm 1964, bài hát trở thành bản phát hành đầu tiên của ban nhạc Anh Rolling Stones ở Mỹ.  Rolling Stones thành lập năm 1962 và vẫn tiếp tục hoạt động ngày nay, 2017, 55 năm tuổi. Continue reading Not fade away – Không phai mờ →

Cách sống tôi

Lời nói cuối đường:

Cách sống tôi

Giờ đây, điểm cuối gần kề;
Và tôi đối mặt bức màn cuối
Bạn ơi, tôi nói rõ đây
Tôi kể đời tôi, mà tôi biết chắc.

Tôi đã sống một đời tròn đầy.
Tôi đã đi mọi con đường, mỗi con đường
Và hơn, hơn thế nhiều,
Tôi đã sống cách sống tôi. Continue reading Cách sống tôi →

Mẹ và đồng hồ

Chào các bạn,

Một năm sống với các em học sinh Lưu trú Bù Đăng, mình quan sát và nhận thấy trong số các em nữ học sinh Lưu trú, em Ninh học sinh lớp Sáu có nhiều áo quần mới và đẹp hơn những em khác. Em Ninh ăn mặc đẹp không phải do gia đình có điều kiện hơn gia đình những em khác trong nhà Lưu trú, nhưng bởi do bản chất thích làm dáng của em Ninh. Continue reading Mẹ và đồng hồ →

Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” thời LM Alexandre de Rhodes (phần 1)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói “xuống thuyền, trên trời, ra đời, Đàng Trong/Ngoài …” (phần 1)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Phần này bàn về các cách dùng xuống thuyền, lên đất, ra đời từ nhận xét của linh mục/LM de Rhodes trong cuốn từ điển Việt Bồ La (1651).

Đọc tiếp trên CVD

I fall to pieces – Em rã ra từng mảnh

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Patsy Cline đã miễn cưỡng thu âm bản ballad I fall to pieces mà ca sĩ Brenda Lee đã từ chối, cho đến khi nhà sản xuất Bradley khuyến khích cô. Trong bảy tháng thai ngén thu âm, Cline đã giắt thắt lưng kết quả đầu tiên, nhưng điều kỳ diệu đã xảy ra khi cô hạ giọng thấp hơn trong lần thử thu âm thứ hai.

Patsy Cline được xem là giọng ca nổi tiếng nhất và có ảnh hưởng lớn nhất trong thế kỷ 20, và có lẽ là giọng ca hay nhất trong lịch sử country music của Mỹ từ đầu cho đến ngày nay. Continue reading I fall to pieces – Em rã ra từng mảnh →

Da đen nhưng tâm hồn không đen

Chào các bạn,

Trong hai ngày mình cùng đồng hành với các mẹ giáo xứ Bù Đăng về giáo phận Banmêthuột sinh hoạt tại khuôn viên nhà thờ giáo họ Giuse, để cùng nhau mừng lễ thánh Mônica bổn mạng các bà mẹ công giáo. Lần về giáo phận tham gia sinh hoạt năm nay các mẹ về rất đông, con số đăng ký chính thức lên đến sáu ngàn tám trăm mẹ, một con số kỷ lục từ trước đến nay. Continue reading Da đen nhưng tâm hồn không đen →

Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Linh mục Alexandre de Rhodes và cuốn Phép Giảng Tám Ngày

Nguyễn Cung Thông[1]

>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách nói tôi, ta, tao, tớ, qua, min… (phần 2)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng chớ (gì), kín … (phần 3)
>> Tiếng Việt thời LM de Rhodes – Cách dùng đỗ trạng nguyên, trên/dưới… (phần 4)

Phần này bàn về cách dùng đỗ như “đỗ trạng nguyên”, xuống thuyền/lên đất, trên và dưới vào thời LM Alexandre de Rhodes sang An Nam truyền đạo, cụ thể là qua tự điển Việt Bồ La và các tài liệu chữ Nôm hay tiếng Việt cùng thời đại. Với cách nhìn rộng ra hơn, từ trục không gian đến thời gian, ta có cơ sở giải thích các cách dùng đặc biệt này trong tiếng Việt.

Đọc tiếp trên CVD