Chào các bạn,
Rất nhiều chuyện trong đời ta không làm được vì ta không đủ khả năng, như là không đánh được đàn vì chưa học bao giờ. Đó không phải là thiếu tự tin. Đó chỉ là không đủ khả năng.
Thiếu tự tin là không dám làm điều mình có thể làm, như là không dám đi học đàn vì cứ nghĩ là mình lớn rồi học không được nữa. Continue reading Tự tin
Chào các bạn,
Mình có việc cần đi Buôn Ma Thuột và máy in trong nhà cũng đang bị hư, vì vậy sẵn đi Buôn Ma Thuột lo công việc mình đem luôn máy in đi sửa dù trời đang mưa. Đi đường xa mình không muốn đi một mình, các em học sinh Lưu trú lại phải đến trường học, mình gọi điện về Buôn Làng rủ em Thanh cùng đi với mình. Mình biết em Thanh đi được bởi tuần rồi nhà em Thanh đã gặt lúa xong, công việc của em Thanh và mẹ Thanh hiện tại là đi chăn năm con bò. Hôm nào em Thanh không đi chăn bò được thì mẹ Thanh đi, bởi vậy sau khi em Thanh nhận lời mình hẹn em Thanh sáu giờ sáng ra nhà Lưu trú cùng đi với mình. Continue reading Không mắc cỡ khi hỏi
Chào các bạn,
Ngày trước mình cứ nghe mọi người nói 3 yếu tố để thắng trận của Tôn tử là “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”. Thiên thời thì được giải thích là hợp ý Trời, hợp thời của Trời. Thiên thời còn có nghĩa là hợp thời tiết, khí hậu, mưa nắng. Địa lợi là địa hình mặt đất, có lợi cho phe ta và không lợi cho phe địch. Nhân hòa là lòng người hòa thuận, binh sĩ hòa thuận với mình.
Những năm về sau này, đọc sách Tôn Tử, thì mới biết là 3 điều này không đúng trong Tôn Tử Binh Pháp. Continue reading Kế sách chiến đấu
Chào các bạn,
Mình được biết trong Buôn Làng có hai người đàn ông gần bảy mươi tuổi, không có gia đình, bị bệnh phong đã ổn định. Cách đây một năm đã chết một người do tuổi già, hiện chỉ còn một người ở thôn Năm. Ông tên Gơi nhưng anh em Buôn Làng không gọi ông với cái tên bố mẹ đã đặt, nhưng gọi ông bằng chính tên của căn bệnh ông đã mang trong mình suốt cuộc đời ông, vì vậy anh em Buôn Làng không mấy ai còn nhớ đến tên thật của ông.
Ông Gơi không có gia đình, bố mẹ cũng không còn. Ông Gơi sống một mình trong một căn nhà nhỏ, những sinh hoạt thường ngày như nấu ăn giặt giũ dọn dẹp cũng như làm ăn kiếm sống, ông Gơi đều tự làm. Continue reading Đừng đốt
Chào các bạn,
Mình thường nói với các bạn, luật thì đa số là xác định tác phong nền, thấp hơn tác phong nền là bị phạt. Ví dụ: cấm ăn trộm, cấm ăn cướp, cấm phá rối an ninh trật tự công cộng. Tức là, tác phong nền là không ăn trộm, không ăn cắp, không phá rối trật tự công cộng. Xuống thấp hơn tác phong nền là phạm luật cấm, và sẽ bị phạt.
Tác phong trần thì không làm luật được, mà là tâm linh và lý tưởng. Ví dụ, yêu người. Ta không thể làm luật bắt mọi người yêu người, nhưng ta có tâm linh và lý tưởng dạy ta yêu người. Tác phong yêu người có thể lên rất cao, ta có thể yêu người vô giới hạn. Tác phong trần thường có thể lên rất cao, tùy theo sức mạnh của lý tưởng của ta như thế. Continue reading Quản lý nền và trần
Chào các bạn,
Sau dùng cơm trưa em Ngọc học sinh Lưu trú lớp Mười đến xin mình về gia đình, mình hỏi lý do em Ngọc nói:
– “Đầu tuần mình đến nhà Lưu trú bà ngoại ở nhà bị đau, hôm nay mình học được nửa tuần muốn xin Yăh về Buôn Làng thăm bà ngoại xem bà ngoại đã bớt đau chưa, bà ngoại mình nhiều tuổi rồi nếu phải đau lâu rất tội.”
– “Bà ngoại đau Yăh cho em Ngọc về thăm, nhưng sáng mai em Ngọc phải đến trường học không được nghỉ học ở nhà.” Continue reading Giúp gia đình
Chào các bạn,
Các cuốn sách cổ, đặc biệt là các sách tâm linh – như các Kinh thánh của Do Thái giáo, Kitô giáo, Hồi giáo, các kinh lớn của Phật giáo như Kinh Pháp Cú, Bát Nhã Tâm Kinh, Kinh Kim Cang, Kinh Pháp Hoa, Kinh Hoa Nghiêm — đều được coi là sách thánh, tức sacred books.
Sở dĩ gọi là sách thánh là vì các sách này chứa đựng những chân lý sâu xa đến mức bạn có thể đọc một cuốn kinh thường xuyên cả đời và lâu lâu lại có một chân lý mới, một hiểu biết mới, từ trong kinh nhảy ra cho bạn. Và bạn sẽ vỗ trán mà nói: Wow, sao mình đọc câu này cả nghìn lần rồi, mà bây giờ mới thấy! Continue reading Kinh sách
Chào các bạn,
Ở với anh em Buôn Làng thỉnh thoảng có những chuyện thật mắc cười chẳng hạn: Cuối tuần qua mình ở nhà Lưu trú về Buôn Làng vừa chạy xe vào nhà, mẹ Thoại ở thôn Hai đến mời mình tối Chúa nhật đến nhà mẹ Thoại dùng cơm tối. Mình cảm ơn và hỏi nhà mẹ Thoại có chuyện gì vui mà làm cơm mời Yăh vậy?
– “Cũng có chuyện vui Chúa ban. Nhưng ngày mai Yăh đến nhà là biết, Yăh đến mấy giờ cũng được vì ăn cơm với người trong nhà, hễ Yăh đến muốn ăn lúc nào nhà mình dọn lên ăn lúc đó. Continue reading Chuyện vui Chúa ban
Chào các bạn,
Chúng ta được học về hệ cấp xã hội và luôn luôn thấy ta đứng trong các hệ cấp, và thường thấy ta đứng dưới đáy kim tự tháp hệ cấp, cho nên sự học hành mọi điều của chúng ta thành sai cả.
Trong công ty, ta thấy ta thuộc loại mới vào, chẳng có danh phận gì cả, nên ta xem như không cần học lãnh đạo.
Vào nhà thờ, nhà chùa, thì ta chỉ là tín đồ hàng chót, dưới tất cả mọi cha, thầy, ni, xơ, nên ta chẳng cần hiểu các điều sâu sắc trong kinh sách. Continue reading Hệ cấp ?
Chào các bạn,
Tiếp xúc các em học sinh trong Buôn Làng, điều làm mình thắc mắc: Tại sao nhiều em học hết cấp II vẫn không biết đọc, không làm được những phép tính cộng trừ nhân chia? Mình thắc mắc và nghĩ hoài không biết nguyên nhân nào đã đưa các em học sinh Buôn Làng đến tình trạng này!
Mặc dầu mình chưa biết rõ nguyên nhân từ đâu nhưng khi có dịp gặp gỡ, cũng như trong các lớp dạy cho các bố mẹ vào các buổi chiều thứ Bảy, mình luôn nhắc nhở các bố mẹ có trách nhiệm và bổn phận quan tâm đến việc học của các em, tối nhắc nhở các em học bài, Continue reading Mất căn bản từ nhỏ
Chào các bạn,
Mỗi đội bóng đều có huấn luyện viên. Khi thi đấu thì huấn luyện viên quyết định ai đứng ở vị thế nào, và chiến lược tổng quát – như nâng hàng hậu vệ lên cao hay ở gần goal, tấn công bằng đưa bóng thẳng vào trước goal hay đi hai bên rồi mới đưa bóng ngang…
Nhưng ở trong sân mỗi cầu thủ phải tự quyết định và sáng tạo các đường bóng của mình. Chẳng ai có thể quyết định dùm cầu thủ – nên chạy đến chỗ nào để hỗ trợ ai hay để đón bóng từ ai, được bóng rồi thì phải làm gì, chuyền bóng cho ai hay giữ bóng trong chân chạy một lúc rồi mới chuyền bóng… Continue reading Sáng tạo trên sân bóng
Chào các bạn,
Bảy giờ tối mình đến nhà bố mẹ Kam ở thôn Tư bên xóm tre. Vào nhà, dưới ánh đèn điện mờ ảo vì cả nhà chỉ có một bóng đèn sáu tấc trên cao, mình nhìn thấy trong góc phía bên phải của gian nhà trên kê một chiếc bàn nhỏ cũ kỹ bằng gỗ, ở đó có hai em trai đang ngồi học bài. Mình đến hỏi và được biết em lớn tên Win học lớp Năm và em nhỏ tên Brik cũng học lớp Năm, hai anh em hơn nhau hai tuổi nhưng em Win đi học trễ nên em Win và em Brik học cùng một lớp. Mình hỏi em Win cả nhà đi đâu mà chỉ có hai em ở nhà? Em Win nói:
– “Bố mẹ Kam đi chuyển gạch lên xe chưa về, ba chị lớn và hai em nhỏ sang chơi bên nhà bán quán sát cạnh nhà.” Continue reading Học toán chia
Chào các bạn,
Trong mọi trường phái tâm linh, đều có nhiều Mystic. Từ này mình thường dịch là “ẩn tu”, vì các người huyền bí thường là các ẩn tu, ở nơi thanh vắng suy niệm, cầu nguyện, và nói chuyện cùng Thượng đế. Mystic là huyền bí, thần bí.
Sở dĩ gọi là huyền bí vì đây là những người có khả năng nối kết chặt chẽ với Thượng đế, có thể hiểu được những mầu nhiệm của Thượng đế, hay những mầu nhiệm của cuộc đời, và hiểu những điều tâm linh rất sâu sắc. Continue reading Mystic – Người Huyền Bí
Chào các bạn,
Từ Buôn Làng mình qua Làng Cao Lan chỉ hơn mười cây số nhưng phải qua một con sông, mình không biết có sâu không nhưng khá rộng, vì vậy muốn qua bên kia sông để đến Làng Cao Lan phải qua phà. Gọi là phà nhưng thực chất nó giống một chiếc xà-lan gỗ, người chủ không chèo nhưng cầm hai tay trên sợi dây cáp được cột từ bên này sông qua bên kia sông để điều khiển xà-lan trên mặt nước. Lần đầu tiên mình đi nên thấy cũng rất sợ, phải nhờ những người thanh niên cùng đi chạy xe lên xà-lan và khi qua bên kia bờ sông lại phải nhờ người chạy xe lên bờ giúp, vì đường lên và xuống bến sông rất dốc và ngoằn nghoèo do nước mưa sói mòn lồi lõm. Continue reading Qua sông
Chào các bạn,
Ngày xưa học thì học từ chương. Thầy dạy gì trò cũng phải học thuộc lòng lời thầy. “Tử nói” (Khổng tử nói) là hai từ quan trọng nhất khi mở đầu một bài viết hay bài nói chuyện.
Ngày xưa thầy là chính, học trò là phụ.
Ngày nay học trò là chính, thầy là phụ. Thầy giúp học trò tự suy nghĩ, tự phân tích vấn đề, tự kết luận. Giáo dục lấy trò là chính là giáo dục chính thống của thế giới ngày nay. Continue reading Học và Hành
Đọt Chuối Non 