Category Archives: Văn Hóa

Việc tốt đầu năm

Chào các bạn,

Năm mình học lớp Chín, vào chiều mồng ba Tết mình cùng với em trai tên Hùng học lớp Sáu đến nhà Vân chơi Tết. Vân là bạn thân của mình từ những năm hai đứa còn học cấp I Trường Nữ Tiểu học Pleiku.

Mình và em Hùng vào nhà sau khi chào và chúc tuổi ba má Vân, hai chị em được ba má Vân lì xì. Sau đó Vân dẫn ra phía sân sau chơi, ở cuối sân sau nhà Vân có cây vú sữa rất to, trên các cành trĩu trái vì đang mùa của nó. Bóng cây vú sữa phủ rợp làm mát một khoảng sân rộng, dưới bóng mát cũng có nhiều bạn của những anh chị em Vân đến chơi Tết giống hai chị em mình. Continue reading Việc tốt đầu năm

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Bình Định

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Để tiếp theo chuổi bài “Dân ca Miền Trung”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Dân ca Bình Định”.

Bình Định xưa nay vẫn luôn được coi là trung tâm của nghệ thuật Hát Bội (Tuồng). Nói tới Tuồng là người ta sẽ nhớ đến Bình Định, và nếu như muốn được xem những vở tuồng nguyên thủy của Đào Tấn, Nguyễn Văn Diêu… thì phải đến Qui Nhơn.

Bình Định còn là nơi sinh ra nhóm anh hùng áo vải Tây Sơn Tam Kiệt với bộ môn võ thuật cổ truyền Tây Sơn cùng với một hệ thống âm nhạc võ thuật độc đáo mang tên “Nhạc Võ Tây Sơn”. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Bình Định

Tết nhớ bà ngoại

Chào các bạn,

Cứ mỗi cuối năm, nhìn thấy người ta gói bánh chưng, bánh tét, hoặc ngày Tết trong nhà dọn bánh chưng, bánh tét, sóng mũi mình lại cay cay thương bà ngoại.

Mình chưa một lần được thấy bà ngoại vì bà ngoại ở tận Quảng Bình, sau ngày đất nước thống nhất bà ngoại vào thăm gia đình mình tại Gialai hai lần, cả hai lần mình đều không ở nhà, bà ngoại lại say xe chỉ đi đến Gialai vào nhà mình rồi bà ngoại không chịu đi đâu bằng xe nữa! Vì vậy, khi ba má nói thuê xe đi Buôn Ma thuột thăm mình, bà ngoại nói đi bộ thì bà ngoại đi, kể cả đi bộ hết một tháng bà ngoại cũng đi, chứ đi xe bà ngoại không chịu nổi nữa! Continue reading Tết nhớ bà ngoại

Valentine’s Day – Các câu quotes về tình yêu

Chào các bạn,

Happy Valentine’s Day!

Nhân Ngày Tình Têu, mình làm một PPS về một số các câu quotes tình yêu, tặng các bạn.

Trong bài này có 2 loại quotes.

Loại một là của các tác giả khác, loại này các bạn sẽ thấy tên tác giả của câu tiếng Anh và câu tiếng Việt không đề tên người dịch. Đó là các câu anh Hoành dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt.

Loại hai là các câu quotes lấy từ trong các bài trà đàm của anh Hoành. Loại này anh Hoành dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh, và có ghi TĐH.

Chúc các bạn một ngày Valentine đầy Tình yêu.

Túy Phượng

 

Các bạn click vào đây để download

 

Lịch sử Ngày Tình Yêu (Valentine’s Day)

 

Chào các bạn,

Happy Valentine’s Day!

Ngày Tình Yêu (Valentine’s Day, còn gọi là Saint Valentine’s Day, Ngày Lễ Tình Yêu, hay Ngày Lễ Tình Nhân) là ngày dành cho tình yêu đôi lứa.

Ngày này nguyên thủy là Ngày Lễ Thánh Valentine, được Giáo Hoàng Gelasius I ấn định vào năm 496, là ngày 14 tháng 2 hàng năm. Có vài truyền thuyết khác nhau về Thánh Valentine, vì có nhiều vị thánh có tên Valentine trong giáo hội công giáo.

Trước hết là 3 vị thánh Valentine tử vì đạo:

Thiệp Valentine 1887

* Valentine thành Rome là một linh mục ở Rome, tử vì đạo năm 269, và được chôn cất trên con lộ Via Flaminia (ở phía bắc Rome, nối liền Rome và Ariminum). Xương thánh của Valentine ngày nay ở Thánh đường Thánh Praxed ở Rome, và Thánh đường Carmelite trên đường Whitefriar Street ở Dublin, Ireland.

* Valentine thành Terni là giám mục của Interamna (Terni ngày nay), nhậm chức vào khoảng năm 197, và tử vì đạo trong thời giáo hội bị bách hại dưới tay Hoàng Đế Aurelian. Giám mục cũng được chôn trên con lộ Via Flaminia, nhưng tại một nơi khác nơi chôn cất Valentine thành Rome. Xương thánh của giám mục ngày nay ở Vương cung Thánh đường Thánh Valentine ở Terni (Basilica di San Valentino).

Continue reading Lịch sử Ngày Tình Yêu (Valentine’s Day)

Tử tế khi nào Chúa muốn

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng rất chú trọng đến cách xưng hô, người đã lập gia đình sau khi có con bố mẹ được gọi bằng tên của người con đầu, nếu có cháu được gọi bằng ông bà cùng với tên của người cháu đầu. Hôm mình đến thăm gia đình ông bà Dem, mình không để ý đến cách xưng hô đã gọi ông bà bằng bố mẹ và ông Dem đã nhắc mình:

– “Mình bảy mươi tuổi, có bốn đứa chắt nên được gọi là ông Dem.” Continue reading Tử tế khi nào Chúa muốn

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Ngãi

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn.

Tiếp theo “Dân ca Quảng Nam”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bộ môn dân ca truyền thống “Hát Sắc Bùa” của Quảng Ngãi.

Hát Sắc Bùa là một sinh hoạt nghệ thuật dân gian truyền thống mang tính nghi lễ phong tục lâu đời của người Việt và người Mường, phổ biến ở nhiều nơi từ Bắc chí Nam. Nhưng đặc thù nhất phải nói đến các Đoàn Sắc Bùa Đức Phổ và Mộ Đức của tỉnh Quảng Ngãi.

Sinh hoạt Hát Sắc Bùa thường do các Đoàn Sắc Bùa thực hiện diễn ra sôi nổi tại các tư gia vào dịp đầu xuân với ý nghĩa chúc gia đình chủ nhà một năm mới người yên vật thịnh, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, hạnh phúc giàu sang, trăm nghề tấn phát, tống trừ mọi điều xui xẻo… Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Ngãi

Em câm

Chào các bạn,

Mình ngạc nhiên khi mẹ Trai dẫn em câm đến nhà gặp mình. Nhiều lần mình nghe kể đến em câm con bố mẹ Trai, và cũng nhiều lần mình đến nhà bố mẹ Trai nhưng không gặp em câm ở nhà, vì lúc thì em câm đi làm nương rãy cho gia đình, lúc đi làm thuê ở Đăkmin hoặc ngoài thị trấn Phước An. Vì vậy đây là lần đầu tiên mình gặp em câm.

Nhìn dáng vẻ bên ngoài em câm không có một chút nào giống mẹ Trai. Mẹ Trai có dáng người nhỏ nhắn, gầy yếu, em câm lại cao lớn mạnh khỏe giống hệt bố Trai. Mình nghe anh em Buôn Làng kể gia đình bố Trai là gia đình con nhà võ, mình nghe như vậy nhưng thực hư, đúng sai, như thế nào mình chưa hỏi rõ. Continue reading Em câm

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Nam

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo bài “Vè Ba Miền”, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn “Dân ca Quảng Nam”.

Địa phận Quảng Nam nằm ở miền Trung của Việt Nam, cách Hà Nội 860 km về phía Bắc, cách Sài Gòn 865 km về phía Nam. Phía Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng; phía Nam giáp tỉnh Quảng Ngãi và tỉnh Kon Tum, phía tây giáp tỉnh Sekong (Lào), phía Đông giáp biển Đông.

Tên gọi Quảng Nam có nghĩa là “mở rộng về phương Nam”. Quảng Nam nằm ở chính trung điểm Việt Nam theo trục Bắc – Nam, là nơi giao hòa của những sắc thái văn hóa giữa hai miền và giao lưu văn hóa với bên ngoài, điều này góp phần làm cho Quảng Nam giàu truyền thống, độc đáo về bản sắc văn hóa.

Trong truyền thống dân ca của Quảng Nam, có 3 thể loại thường được người dân ưa chuộng thể hiện nhất là: Hát Bài Chòi, Hò Khoan, và Hát Bả Trạo/Hát Bá Trạo. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Quảng Nam

Cho nuôi rẽ bò cái

Chào các bạn,

Sau khi mình được em Kim Cương con trai mẹ Hreng gọi điện, nhờ nói để mẹ Hreng đừng đổi con bò đực lấy con bò cái, và mình hứa giúp vốn bằng cách cho mẹ Hreng nuôi rẽ một con bò cái. Cũng từ hôm đó mình nhờ mẹ Thép và mẹ Nê tìm mua cho mình một con bò cái, giá từ năm đến sáu triệu đồng, và phải là bò trong Buôn Làng, không mua bò từ nơi khác đem về, vì những con bò từ nơi khác đem về hay bị đau, đau nhiều nên chậm lớn và thường không qua khỏi. Continue reading Cho nuôi rẽ bò cái

Tái hiện lễ dựng cây nêu ngày Tết ở hoàng cung Huế

Lễ dựng nêu hay còn gọi là lễ thướng Nêu – một nghi lễ có ý nghĩa tâm linh của người Việt được tái hiện tại Thế Tổ Miếu (Đại nội Huế).

Nhằm ngày 23 tháng Chạp âm lịch, nghi thức dựng nêu đã được Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế phục dựng tại Thế Tổ Miếu (Đại nội Huế).

Continue reading Tái hiện lễ dựng cây nêu ngày Tết ở hoàng cung Huế

Cá chép theo ông Táo về trời

Sáng 23 tháng Chạp, trời Hà Nội mưa phùn rét buốt, nhiều người dân vẫn đội mưa đi chợ sớm mua cá chép để hoàn thiện mâm cúng ông Công ông Táo, với quan niệm cá chép là phương tiện để các ông “cưỡi” về trời.

Cửa hàng bán cá của chị Lê Thị Chuyên, chợ hàng Bè (Hoàn Kiếm, Hà Nội) có cá chép đỏ phục vụ ngày cúng ông Công ông Táo. Giá bán khoảng 30 nghìn 3 con cá nhỏ, hơn 50 nghìn 3 con cá to. Từ hôm qua, chị đã bán được già nửa trong số 8 kg cá nhập về. Continue reading Cá chép theo ông Táo về trời

Dân ca dân nhạc VN – Vè Ba Miền

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn bộ môn “Vè 3 Miền” (Nam, Trung, Bắc) của Việt Nam chúng ta.

là một trong những thể loại văn học dân gian Việt Nam. Theo Đại Nam quốc âm tự vị, vè là chuyện khen chê có ca vần và việc sáng tác vè là việc đặt chuyện khen chê có ca vần. Định nghĩa này còn đơn giản, nhưng đã nêu được những đặc trưng cơ bản của vè.

Vấn đề vè có từ bao giờ chưa thể khẳng định dứt khoát. Đại thể, vè đã nảy sinh chủ yếu trong thời kỳ phong kiến, phát triển nhất trong các thế kỷ 18-20 sự xuất hiện của vè là một bước tiến mới của văn tự sự dân gian. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Vè Ba Miền

Mặc chung áo ấm

Chào các bạn,

Có nhiều chuyện trong Buôn Làng hiện tại mình chứng kiến mà cứ ngỡ như là chuyện cổ tích. Chẳng hạn vào nhà bố mẹ Ther có năm người con, có ba anh em lớn nhưng chỉ có một đôi dép đàng hoàng, em nào ra đường thì em đó được đi đôi dép ấy! Hoặc đến nhà bố mẹ Ngal, trong khi hai người con gái nhỏ bưng chén cơm ngồi giữa nhà ăn, trước mặt là cái nia, trong nia có cái xoong đựng canh bí đỏ, ăn được một lúc người em gái khóc ré lên, mẹ Ngal đang ngồi nói chuyện với mình quay lại hỏi, em nhỏ nói mình muốn húp nước canh nhưng chị húp hết rồi! Và gần mình nhất là gia đình bố mẹ E cũng đã làm mình rất ngạc nhiên. Continue reading Mặc chung áo ấm

Tản mạn về năm Mùi (phần 15A)

Nguyễn Cung Thông
nguyencungthong@yahoo.com

Năm Mùi lại sắp đến và ta thường hỏi là tại sao tên gọi là Mùi, không là dê, dương hay vị …? Phần này đưa ra vài cách nhìn hầu giải thích phần nào các lý do dẫn đến hiện tượng trên. Ngôn ngữ con người biến đổi theo thời gian (âm cổ và âm hiện đại) và không gian (phương ngữ, thổ ngữ, ngữ hệ), thành ra phần này sẽ bàn về các dữ kiện minh xác kết quả trên. Đây cũng là mục đích chính của loạt bài “Nguồn gốc Việt (Nam) của tên 12 con giáp”, phần này tiếp theo bài “Nguồn gốc Việt Nam của tên 12 con giáp – Mùi/Vị – *mjei – Dê (phần 15)”. Continue reading Tản mạn về năm Mùi (phần 15A)