Category Archives: trà đàm

Gặp học sinh cũ

 

Chào các bạn,
92_3_giaoduc-hoc-sinh-mien-nui
Em A Phúc và Zét Ly Neel là học sinh cũ của nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột đến thăm mình. Hai em thi đậu tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2011 và cùng thi đại học nhưng em A Phúc không đậu, em Zét Ly Neel vào học Cao đẳng công nghệ thông tin. Hiện tại em A Phúc ở nhà phụ bố mẹ trong việc nương rãy, em Zét Ly Neel sắp ra trường. Hai em cùng ở xã Eauy nên đi chung một chiếc xe máy qua thăm mình.

Mình mời hai em ở lại dùng cơm trưa. Trong khi chơi, hai em ra xem chuồng gà, chuồng ngỗng và nói: “Nhìn đàn gà, đàn ngỗng ở đây nhớ ngày còn ở với Yăh tại Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, cũng nuôi thật nhiều những con gà, con vịt cùng với nhiều chuyện cười. Nhiều lần bị Yăh la như: Cho vịt uống hết nước cốt dừa, tội đi ra đi vào không đóng cửa chuồng ngan, để chó vào ăn hết tám con ngan con và ba con ngan mẹ!” Continue reading Gặp học sinh cũ

Tánh Phật trong ta

Chào các bạn,
lục tổ Huệ Năng
Trong bài này, phần chính là một đoạn trích ra từ chương đầu tiên (Hành do) của Pháp Bảo Đàn Kinh của thiền tông lục tổ Huệ Năng, bài dịch của Hòa thượng Thích Thanh Từ.

Đoạn này nói về việc Huệ Năng chứng ngộ và được ngũ tổ Hoằng Nhẫn truyền y bát, dù Huệ Năng không biết đọc, không biết viết, và chưa hề tu chùa ngày nào trước khi chứng ngộ.

Tương truyền, Phật Thích Ca truyền tâm pháp cho đại đệ tử Maha Cadiếp, khi Phật trong hội Linh sơn cầm đóa hoa sen đưa lên cao, đại chúng không ai hiểu gì, ngoại trừ Cadiếp mỉm cười. Phật liền nói: “Ta có chánh Pháp nhãn tạng, Niết-bàn diệu-tâm, pháp môn mầu nhiệm, chẳng lập văn-tự, ngoài giáo lý truyền riêng, nay giao phó cho ngươi.”

Thiền tông Ấn độ, như vậy, bắt đầu từ sơ tổ Maha Cadiếp, đến Bồ Đề Đạt Ma là tổ thứ Continue reading Tánh Phật trong ta

Mời uống rượu đám hỏi

 

Chào các bạn,
van hoa ruou can
Mình đang dùng cơm trưa thì có tiếng gõ cửa. Mở ra thấy em Phun và em Hal, hai em là học trò cũ của mình. Nhìn em Phun hôm nay làm mình ngạc nhiên quá, vì em rất gầy, da vàng và xanh hơn mọi ngày. Bình thường em Phun có làn da vàng như những em bé mới sanh bị vàng da sinh lý, nhiều lần sau giờ học mình nói chuyện và hỏi: “Em Phun có bị đau bệnh gì không?” Em Phun lắc đầu và cười chứ không nói gì!

Hôm nay em Phun đến với mình trong bộ dạng này, mình hỏi: “Em Phun sao ốm dữ vậy?” Em Phun cho biết bị sốt hai ngày, bây giờ mệt quá chịu không nổi, đến Yăh xem bệnh và xin truyền dịch. Mình cho cặp nhiệt độ, thấy em Phun đang sốt 39 độ C. Trong khi truyền dịch, mình chợt nhớ trong Buôn Làng hiện có một vài trường hợp ở độ tuổi của em Phun và em Hal, có quan hệ trước hôn nhân dẫn đến tình trạng mang thai, ốm nghén mà không biết. Nên mình hỏi: “Em Phun có người yêu chưa?” Em Phun có vẻ ngại ngùng lúng túng khi nghe hỏi như vậy. Thấy bạn mắc cỡ, em Hal, bạn gái cùng đi với em Phun nói: “Nó có người yêu rồi đó Yăh!” Continue reading Mời uống rượu đám hỏi

Muốn tạo công bằng trong xã hội, ta phải làm gì?

cc3a1n-cc3a2n-cc3b4ng-lc3bd

Muốn tạo công bằng trong xã hội, ta phải làm gì?

( Phát triển đất nước dưới một góc nhìn khác)

Chào các bạn,

Mình vừa tham gia sự kiện về “360 + -Góc nhìn mới về phát triển” được tổ chức bởi Irish Aid và các tổ chức phi chính phủ trong nước, và câu hỏi đọng lại trong mình sâu sắc nhất là: muốn tạo công bằng trong xã hội, ta phải làm gì? Có lẽ đây là một câu hỏi khá lớn và liên quan đến rất nhiều người khác nhau: các nhà lãnh đạo, các nhà hoạch định chính sách, những người cầm quyền, giới truyền thông, người nằm trong nhóm thiểu số, các tổ chức dân sự, các nhà tuyển dụng tạo công ăn việc làm..v.v.. Bài viết này có lẽ mới chỉ dừng lại ở một cái nhìn chung chung, dưới khía cạnh của cá nhân những người nằm trong nhóm thiểu số, và là quan sát của người ngoài cuộc. Continue reading Muốn tạo công bằng trong xã hội, ta phải làm gì?

Peacemaker – Người xây dựng hòa bình

Chào các bạn,
Peacemaker logo
Phúc cho người xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con của Chúa.

Đây là một trong những câu mình cho là quan trọng nhất của Chúa Giêsu, và là một trong những câu bị chúng ta phe lờ nhiều nhất, vì trong lịch sử loài người 2000 năm, người ta rất thường xuyên mang tên Chúa ra để đánh nhau.

Thánh kinh nói mọi người đều là con cái Chúa, đều được Chúa tạo ra. Nhưng chỉ những người xây dựng hòa bình mới được gọi là con cái Chúa. Rất sâu sắc.

Nhưng làm thế nào để chúng ta xây dựng hòa bình?

Continue reading Peacemaker – Người xây dựng hòa bình

Phơi áo dài

 

Chào các bạn,
1b-2415copy
Sáng thứ Hai đầu tuần, khi mình mới đến nhà Lưu trú, vừa mở cửa phòng cất đồ đạc chưa xong thì đã nghe giọng em Thâm và em Lương, hai em cùng học sinh lớp Mười một thưa: “Thưa Yăh! Mình xin lỗi Yăh!”. Nói đến đó hai em im lặng.

Mình quay ra hỏi: “Hai em xin lỗi về chuyện gì?”

Em Thâm nhìn em Lương, sau đó nói: “Chúng em đã làm gãy cánh quạt máy treo tường trong phòng ngủ của lớp Mười và lớp Mười một!”

Nhà Lưu Trú chỉ có hai phòng ngủ, diện tích hai phòng ngủ cũng hẹp nên các em phải ngủ giường tầng. Mỗi phòng đặt mười gường tầng cho hai mươi em ngủ, với bốn bóng đèn 1m2 và bốn quạt máy treo tường. Để tiện cho việc học thêm của những em học lớp Mười hai, mình đã chia cho các em ngủ theo lớp. Continue reading Phơi áo dài

Bão lụt

Chào các bạn,
bão lụt QB
Bây giờ là mùa bão lụt. Vừa xong Nari là phải lo đối phó với Haiyan, cơn bão được xem là lớn nhất lịch sử loài người (ít ra là từ khi người ta bắt đầu có hệ thống sổ sách về các cơn bão). Vận tốc cất cánh của Boeing 747 là 101 miles/giờ. Haiyan đã đến Philippines với vận tốc xoay 195 miles/giờ. Và sẽ đổ bộ bờ biển trung và bắc Việt Nam vào ngày chủ nhật (hôm nay là thứ 7).

Miền bờ biển Việt Nam mỗi năm có vài cơn bão như thế. Nhưng người ta chẳng ai bỏ nhà đi nơi khác lập nghiệp vì bão. Bão lụt xong thì sửa sang chùi rửa, rồi lại dạo phố như thường. Vì quê mình là đây thì đi đâu? Hơn nữa, vì cực như thế nên vùng bờ biển từ Nghệ An, Thanh Hóa xuống đến Quảng Nam, Quảng Ngãi… thường tạo nhiều nhân tài cách mạng trong lịch sử. Thời thế tạo anh hùng. Bão lụt tạo lãnh đạo.

Continue reading Bão lụt

Bố mẹ và con

 

Chào các bạn,
images824049_anh_10___bap_bung_bep_lua
Sau những ngày mưa, trời nắng trở lại. Khi đó mình thấy Buôn Làng thật vui! Các em đi học không còn phải dầm mưa, không còn phải bị ướt khi vào lớp; các mẹ rủ nhau lên rừng tìm măng, sau lưng mỗi mẹ là một cái gùi chứa nhiều hy vọng; chiều đến các bố chuẩn bị mọi thứ để đêm về đi rọi ếch, lưới cá… Tất cả làm mình cảm nhận sức sống của Buôn Làng như được hồi sinh sau những ngày mưa bão.

Khi các mẹ đi tìm măng và các bố rọi ếch lưới cá về, nhà mình cũng được các bố các mẹ chia sẻ một phần những gì các bố các mẹ tìm được. Vì vậy mà sáng sớm vừa mới mở cửa, mình đã thấy mẹ This (mẹ của em Neel, học trò cũ của mình) đến cho một túi măng tươi mà mẹ mới đi kiếm về tối hôm qua. Mẹ đã làm rất sạch, mình chỉ việc chế biến thành măng khô, măng chua hoặc nấu ăn liền tùy thích. Continue reading Bố mẹ và con

Chúng ta yêu nước đến đâu?

 

qh
Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mình còn nhớ ấn tượng sâu đậm nhất về những tiết văn học là về tình yêu quê hương đất nước trong các bài cảm thụ văn thơ. Có lẽ các bạn cũng giống như mình, suốt những năm tháng đi học luôn có một niềm tin chắc chắn rằng lòng yêu nước là điều hiển nhiên trong mỗi người con đất Việt. Điều đó được thể hiện tràn đầy trong từng câu ca dao, từng câu thơ, bài văn. Thêm vào đó là những tiết học lịch sử luôn khẳng định rằng lòng yêu nước mãnh liệt là điều đã đem lại sức mạnh giúp chúng ta giành độc lập khiến những kẻ thù xâm lược mạnh hơn chúng ta nhiều lần về quân sự phải kinh ngạc.

Điều đó chắc chắn đến mức nếu có ai hỏi: Bạn có yêu nước không? thì câu hỏi đó gần như thừa. Thế yêu nước là gì? Là yêu cảnh quan, môi trường, văn hóa, con người trong đất nước mình, phải không? Continue reading Chúng ta yêu nước đến đâu?

Con người mới

Chào các bạn,
butterfly
Hôm nay trên vtv1 có một cuộc hội thảo về hình ảnh con người mới trên sân khấu kịch. Gồm 5 vị nghệ sĩ, đạo diễn, tác giả.. sân khấu kịch, cùng với nhiều nghệ sĩ khác trong một video clip. Các vị này nói rằng hiện nay sân khấu kịch vẫn loay hoay tìm không ra hình ảnh con người mới cho thế hệ ngày nay. Nói chung là các vị chưa xây dựng được một hình ảnh con người mới cho xã hội ngày nay mà có thể cuốn hút khán giả.

Đương nhiên là các vị này đúng. Nhìn vào báo chí, văn học và nghệ thuật của Việt Nam hôm nay, chúng ta có thể tự hỏi giá trị sống mới cho ngày nay là gì? Con người mới cho ngày nay là gì? Và ta không có câu trả lời.

Continue reading Con người mới

Đi chơi suối

 

Chào các bạn,
1258-124_15_tre-em-vung-cao2
Để dễ dàng cảm thông với cảnh sống của anh em Buôn Làng, không có cách nào tốt hơn là đến thăm gia đình của họ. Nên cuối tuần, mình đến thăm gia đình em Phăil, học sinh lớp Mười trong Lưu trú của mình.

Gia đình em Phăil ở xóm Đào, là một trong những gia đình biết làm ăn nên hiện có hai mươi con bò và một căn nhà xây cấp bốn khá đẹp. Nguồn nước của gia đình dùng là nước giếng khoan được bơm lên bồn và chuyển ra bằng đường ống để dùng. Xem ra gia đình em Phăil thuộc hạng khá văn minh trong Buôn Làng!

Có điều mình hơi thắc mắc về em Phăil: Ở nhà Lưu trú, em Phăil luôn sống khép kín. Suốt ngày sau giờ học, em Phăil gần như không nói chuyện, không chơi với một bạn nào cả! Chỉ im lặng học hành và làm tốt những công việc được chia. Continue reading Đi chơi suối

Khi bạn buồn, hãy đi tình nguyện!

 

Chào các bạn,
11(1)
Trong cuộc sống, chúng ta đối mặt với không ít bất trắc, khó khăn lẫn nhiều điều xảy ra không được như ý muốn. Một đồng nghiệp nói xấu bạn sau lưng với sếp, bạn bị nghi ngờ rồi mất việc, một dự án phát triển mà bạn hằng theo đuổi không được thực hiện, người bạn yêu bỗng dưng không còn yêu bạn nữa….Tất cả những điều này đều có thể khiến bạn rơi vào tâm trạng stress và tưởng chừng như không gì có thể cứu vãn được. Rồi sau đó, bạn rơi vào những tháng ngày nằm nhà, không ăn, không ngủ, thâm chí không còn thiết tha bất kì điều gì trên đời nữa. Những lúc như vậy bạn cần phải làm gì? Cơ thể chúng ta có một cơ chế riêng của nó, đó là khi nó bị stress, khi bị nhiều áp lực, nó sẽ phản ứng dữ dội, và việc bạn nằm ở nhà cũng là một cách giúp bạn nghỉ ngơi và hồi phục dần dần, nhưng mình thấy còn một cách tốt hơn nữa, khiến bạn hăng hái yêu đời trở lại đó là tham gia tình nguyện.

Vậy tình nguyện là gì? Tham gia tình nguyện thì cần phải có gì? Và tình nguyện có thực sự giúp ích cho mọi người và cho chính bạn ? Continue reading Khi bạn buồn, hãy đi tình nguyện!

Không sợ

Chào các bạn
no-fear-eye-
Mình có đứa cháu ngoại 7 tuổi tên Gavin, rất hiền, học Tae Kwon Do, mới lên được đai tím (tức là cấp 5 trong 10 cấp đến đai đen) hai tháng nay. Câu chuyện này xảy ra vào ngày Gavin thi lên đai, từ xanh lá cây lên đai tím.

Hôm đó mình có mặt trong võ đường. Rất nhiều thí sinh và phụ huynh náo nhiệt. Mình thấy một cô bé cùng đai với Gavin nhưng lớn hơn nhiều, có lẽ lớn hơn khoảng hai tuổi, đến đấm đá Gavin theo kiểu bắt nạt. Gavin cứ thụt lùi. Càng thụt lùi cô bé càng lấn tới, đấm đá. Một lúc sau thì Gavin chạy, và bị cô bé kia rượt theo, rượt đến gần thì đấm đá. Mình đứng yên nhìn xem chuyện gì xảy ra. Một lúc sau thì Gavin mặt mày có vẻ rất sợ, chạy đến nói với mình: “Ông, ông, that girl keeps hitting me.”

Continue reading Không sợ

Nhận dâu, nhận cháu

 

Chào các bạn,
323377_470
Mình định đến nhà mẹ Kam ở thôn Tư để đặt mẹ Kam dệt bộ đồ truyền thống sắc tộc Sêđăng. Nhà mẹ Kam không xa, mình chuẩn bị dắt xe đạp ra để đi thì mẹ Phong đến chơi.

Mẹ Phong hỏi mình: “Yăh định đi đâu hể?”

Mình nói: “Đến nhà mẹ Kam đặt dệt bộ đồ truyền thống.”

Mẹ Phong nói với mình: “Yăh đừng đến nhà mẹ Kam làm gì cho xa, để mẹ Phong dẫn Yăh đến mẹ Nhung. Mẹ Nhung dệt đẹp lại gần nhà, tiện cho Yăh qua lại khi cần.”

Mình thấy hợp lý và yên tâm vì có mẹ Phong chỉ cho người dệt đẹp là tốt quá rồi! Continue reading Nhận dâu, nhận cháu

Ái ngữ và lời nói hoa mỹ

Chào các bạn,
kindword
Hôm trước mình viết trong bài Chánh ngữ, có một điều rất quan trọng ở cuối bài, Đức Phật khuyến khích chúng ta dùng ái ngữ, nói lời chân thật nhưng cần thiết phải dịu dàng, và xuất phát từ tình yêu thực sự trong lòng thì mới gọi là lời nói đúng chánh pháp.

Trong thực hành tư duy tích cực hàng ngày, có lẽ chúng ta sẽ gặp phải một vấn đề hết sức tinh tế, đó là khi nói lời tích cực bằng ái ngữ, sẽ rất dễ nhầm lẫn với nói lời hoa mỹ. Bởi vì không ai có thể biết thực sự trong tâm người khác nghĩ gì, chúng ta chỉ có thể biết chính mình, cho nên cần thực tập để những lời nói của mình truyền tải được ý nghĩa chính xác nhất và giản dị nhất có thể.

Continue reading Ái ngữ và lời nói hoa mỹ