Chào các bạn,

Khi mới mở nhà Lưu trú, hằng ngày các em nấu cơm bằng bếp củi, mình thấy quá vất vả khi các em phải căn ke một nồi cơm lớn cho bốn mươi người ăn. Vì vậy sau bốn tháng nấu cơm bằng bếp củi, mình đã mua hai nồi cơm điện: Một nồi nhỏ để nấu khi ít người như các ngày lễ nghỉ hoặc các ngày Chúa Nhật, và một nồi cơm điện lớn nấu đủ cho bốn mươi người ăn.

Bếp củi chỉ dùng để nấu thức ăn, vả lại mình cũng không muốn bỏ bếp củi, vì ở vùng sâu vùng xa chỉ cần lên nương rãy một buổi là có củi đem về nấu cho cả tuần. Ngoài ra cũng còn một lý do nữa: Nếu các em học sinh Lưu trú có cuộc sống quá khác với gia đình, sau ba năm học tại nhà Lưu trú, khi ra trường về lại với gia đình các em lại chán, không thích nghi được với những thiếu thốn của gia đình. Hơn nữa hiện tại bếp lửa vẫn còn mang âm hưởng bản sắc văn hóa của anh em Buôn Làng.

Chào các bạn,

Em A Phúc và Zét Ly Neel là học sinh cũ của nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột đến thăm mình. Hai em thi đậu tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2011 và cùng thi đại học nhưng em A Phúc không đậu, em Zét Ly Neel vào học Cao đẳng công nghệ thông tin. Hiện tại em A Phúc ở nhà phụ bố mẹ trong việc nương rãy, em Zét Ly Neel sắp ra trường. Hai em cùng ở xã Eauy nên đi chung một chiếc xe máy qua thăm mình.

Mình mời hai em ở lại dùng cơm trưa. Trong khi chơi, hai em ra xem chuồng gà, chuồng ngỗng và nói: “Nhìn đàn gà, đàn ngỗng ở đây nhớ ngày còn ở với Yăh tại Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, cũng nuôi thật nhiều những con gà, con vịt cùng với nhiều chuyện cười. Nhiều lần bị Yăh la như: Cho vịt uống hết nước cốt dừa, tội đi ra đi vào không đóng cửa chuồng ngan, để chó vào ăn hết tám con ngan con và ba con ngan mẹ!” Continue reading Gặp học sinh cũ →

Chào các bạn,

Mình đang dùng cơm trưa thì có tiếng gõ cửa. Mở ra thấy em Phun và em Hal, hai em là học trò cũ của mình. Nhìn em Phun hôm nay làm mình ngạc nhiên quá, vì em rất gầy, da vàng và xanh hơn mọi ngày. Bình thường em Phun có làn da vàng như những em bé mới sanh bị vàng da sinh lý, nhiều lần sau giờ học mình nói chuyện và hỏi: “Em Phun có bị đau bệnh gì không?” Em Phun lắc đầu và cười chứ không nói gì!

Hôm nay em Phun đến với mình trong bộ dạng này, mình hỏi: “Em Phun sao ốm dữ vậy?” Em Phun cho biết bị sốt hai ngày, bây giờ mệt quá chịu không nổi, đến Yăh xem bệnh và xin truyền dịch. Mình cho cặp nhiệt độ, thấy em Phun đang sốt 39 độ C. Trong khi truyền dịch, mình chợt nhớ trong Buôn Làng hiện có một vài trường hợp ở độ tuổi của em Phun và em Hal, có quan hệ trước hôn nhân dẫn đến tình trạng mang thai, ốm nghén mà không biết. Nên mình hỏi: “Em Phun có người yêu chưa?” Em Phun có vẻ ngại ngùng lúng túng khi nghe hỏi như vậy. Thấy bạn mắc cỡ, em Hal, bạn gái cùng đi với em Phun nói: “Nó có người yêu rồi đó Yăh!” Continue reading Mời uống rượu đám hỏi →

Chào các bạn,

Sáng thứ Hai đầu tuần, khi mình mới đến nhà Lưu trú, vừa mở cửa phòng cất đồ đạc chưa xong thì đã nghe giọng em Thâm và em Lương, hai em cùng học sinh lớp Mười một thưa: “Thưa Yăh! Mình xin lỗi Yăh!”. Nói đến đó hai em im lặng.

Mình quay ra hỏi: “Hai em xin lỗi về chuyện gì?”

Em Thâm nhìn em Lương, sau đó nói: “Chúng em đã làm gãy cánh quạt máy treo tường trong phòng ngủ của lớp Mười và lớp Mười một!”

Nhà Lưu Trú chỉ có hai phòng ngủ, diện tích hai phòng ngủ cũng hẹp nên các em phải ngủ giường tầng. Mỗi phòng đặt mười gường tầng cho hai mươi em ngủ, với bốn bóng đèn 1m2 và bốn quạt máy treo tường. Để tiện cho việc học thêm của những em học lớp Mười hai, mình đã chia cho các em ngủ theo lớp. Continue reading Phơi áo dài →

Chào các bạn,

Sau những ngày mưa, trời nắng trở lại. Khi đó mình thấy Buôn Làng thật vui! Các em đi học không còn phải dầm mưa, không còn phải bị ướt khi vào lớp; các mẹ rủ nhau lên rừng tìm măng, sau lưng mỗi mẹ là một cái gùi chứa nhiều hy vọng; chiều đến các bố chuẩn bị mọi thứ để đêm về đi rọi ếch, lưới cá… Tất cả làm mình cảm nhận sức sống của Buôn Làng như được hồi sinh sau những ngày mưa bão.

Khi các mẹ đi tìm măng và các bố rọi ếch lưới cá về, nhà mình cũng được các bố các mẹ chia sẻ một phần những gì các bố các mẹ tìm được. Vì vậy mà sáng sớm vừa mới mở cửa, mình đã thấy mẹ This (mẹ của em Neel, học trò cũ của mình) đến cho một túi măng tươi mà mẹ mới đi kiếm về tối hôm qua. Mẹ đã làm rất sạch, mình chỉ việc chế biến thành măng khô, măng chua hoặc nấu ăn liền tùy thích. Continue reading Bố mẹ và con →

Chào các bạn,

Để dễ dàng cảm thông với cảnh sống của anh em Buôn Làng, không có cách nào tốt hơn là đến thăm gia đình của họ. Nên cuối tuần, mình đến thăm gia đình em Phăil, học sinh lớp Mười trong Lưu trú của mình.

Gia đình em Phăil ở xóm Đào, là một trong những gia đình biết làm ăn nên hiện có hai mươi con bò và một căn nhà xây cấp bốn khá đẹp. Nguồn nước của gia đình dùng là nước giếng khoan được bơm lên bồn và chuyển ra bằng đường ống để dùng. Xem ra gia đình em Phăil thuộc hạng khá văn minh trong Buôn Làng!

Có điều mình hơi thắc mắc về em Phăil: Ở nhà Lưu trú, em Phăil luôn sống khép kín. Suốt ngày sau giờ học, em Phăil gần như không nói chuyện, không chơi với một bạn nào cả! Chỉ im lặng học hành và làm tốt những công việc được chia. Continue reading Đi chơi suối →