Đức trị

Nếu dùng luật để lãnh đạo nhân dân, và dùng các hình phạt để tạo sự tuân thủ, họ sẽ tránh bị phạt nhưng sẽ không cảm thấy xấu hổ.

Nếu dùng đạo đức để lãnh đạo nhân dân, và lễ nghi để tạo sự tuân thủ, họ sẽ cảm thấy xấu hổ và hơn nữa, sẽ trở thành người tốt.

~ Hoàng Khánh Hòa dịch

.

If people be led by laws, and uniformity sought to be given them by punishments, they will try to avoid the punishment, but have no sense of shame.

If they be led by virtue, and uniformity sought to be given them by the rules of propriety, they will have the sense of shame, and moreover will become good.

~ Khổng Tử

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Đức trị”

  1. Cái này trong Tam Quốc @ có luận điểm khác :

    Phải dựa theo thời thế mà luận anh hùng…

    Nếu người đi trước theo Cương mà rắn chắc trong kỷ cương quá, hình phạt nhiều sinh ra oán thán dân chúng, Ta dùng Nhu tức là Đạo và Lễ để trị quốc..

    Còn nếu ngược lại, Dựa vào đạo nhiều quá mà không siết chặt kỷ cương, có thưởng mà không phạt ắt sinh lòng nhờn phép tắc, triều chính thối nát… Ta lại phải dùng Cương – siết chặt kỷ cương, thể chế mà thưởng phạt phân minh, thiết diện vô tư…

    Số lượt thích

  2. Hi Leonasaya,

    Thực ra là các tranh luận cái nào dùng lúc nào, vào thời nào, đều không đúng. Các loại tranh luận này thường cho người ta có ảo tưởng là tùy thời mà dùng cái gì.

    Và nhà độc tài thì lúc nào cũng thấy là thời loạn lạc và phải dùng búa đe hàng ngày.

    Trị quốc là bắt buộc phải dùng cả hai cùng một lúc, lúc nào cũng vậy:

    1. Luật lệ thường là cái đáy thấp nhất: Không được giết người, không được trộm cắp… Đây là cái đáy của tác phong con người, xuống thấp hơn là sẽ bị trừng phạt.

    2. Từ cái đáy đi lên là phải cai trị bằng nhân ái: Hãy giúp cộng đồng sạch sẽ, hãy cùng nhau lo cho người nghèo, hãy cùng nhau lo việc từ thiện, hãy hy sinh cho đất nước… Các việc này không có luật nào quản lý được, mà phải có cách làm cho quả tim con người hứng khởi, tự động làm.

    Tóm lại: Luật dùng cho đáy. Nhân ái dùng cho phần từ đáy lên trời cao vô tận.

    QUốc gia nào cứ phải dùng luật quá nhiều, tức là đang bị kẹt trong tác phong đáy, chưa lên cao nhiều được. Trong quốc gia tiến bộ, nhà nước lo khuyến khích nhân dân lên trời cao, hơn là lo chuyện dân xuống dưới đáy. 🙂

    Số lượt thích

  3. Hi anh Hoành,

    Đó là chiến lược chiếm được lòng người mà anh !

    – Luật lệ đặt ra để răn đe : nhưng không chiếm đươc lòng người hay oán thán lập tức sửa đổi hay gỡ bỏ (kể cả giết người – một số bang Mỹ không có án tử hình)

    Nếu không thuận lòng người – không làm sửa đổi kịp thời, dân chúng sẽ oán thán mà theo một chủ nghĩa khác không có luật đang phản đối – chính đó trở thành động lực để lấy cớ thay đổi chính phủ …

    Thành phố HN cũng có thời gian cấm xe máy ngoại thành vào nội thành, rồi cũng lập tức gỡ bỏ vì nhận thấy không hợp lòng người đó…

    – Đạo và Lễ trong chính phủ cũng vừa làm vừa sửa, vừa làm vừa xem lòng dân, miệng nói cống hiến và hy sinh đất nước nhưng xem ra…

    Đạo lễ vẫn phải nhờ vào lòng tự giác của dân và nhờ công dạy dỗ của các thầy cô giáo và cha mẹ thôi !!!

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s