Khoảnh Sân Nhà Tôi

Lúc tôi mới làm nhà trên phần đất được cấp, nhiều người “khuyên” nên làm chồm ra phía trước để tận dụng đất. Tôi chỉ lịch sự thưa không có tiền nên chỉ làm căn nhà nhỏ thôi. Thật ra lúc đó nhà hàng xóm bên phải tôi làm trước, đã chừa lề đường có đến 6,7 mét. Mình làm “chồm” ra trước nhà họ thì còn đạo lý gì. Nhưng tôi không dám nói thật vì sợ mọi người bảo là “hâm”. Nhưng cũng nhờ thế mà sau khi qui hoạch đường, tôi còn được khoảnh sân trước nhà để khách khứa khi đến chơi hay các cô cậu học trò khi đến học thêm có chổ để xe máy .

Khoảnh sân nhỏ thôi, nhưng có cả một khoảng không gian xanh mát mắt. Này nhé, sát tường là cây ngọc lan trắng. Đến mùa hoa, ngọc lan nở trắng và thoảng hương thơm ngát. Những đêm trăng, trời không lạnh, tôi thường mở toang cửa tận hưởng mùi hương thơm dịu nhẹ của hoa. Cây ngọc lan này do bố vợ tôi chiết và mang vào trồng từ khi nhà làm xong năm 1985. Lúc đầu cây ủ rũ, khu xóm mới lại chưa có nước máy nên bố vợ tôi hàng ngày phải đạp xe đèo hai can nước vào tưới cho cây. Có lẻ vì cảm tấm lòng của người, cây lớn dần, rồi phát tán che phủ cả một khoảng sân. Đến mùa nở hoa, hoa ra từng đợt e gần cả trăm hoa, trắng rực rồi cùng rủ nhau rụng trắng cả mặt đất. Có đợt vợ tôi đi công tác xa hơn hai tuần, đúng mùa hoa nở trắng. Buổi sáng quét sân, gom hoa rụng trắng sân vào gốc cây tôi chợt nghĩ ra mấy câu thơ ngắn:

Em đi nhà chợt vắng,
Hoa trắng rụng đầy sân.
Giường thì bổng rộng hơn.
Người ra vào ngơ ngẩn.

Năm bố vợ tôi mất, cũng vào mùa hoa nở, nhưng cây bổng dưng ủ rũ, lá quăn lại và hoa chưa nở bung đã teo lại rồi rụng. Con trai lớn tôi bảo “chắc nó đi theo ông ngoại quá , Ba à”. Tôi phải lén xé một mãnh khăn trắng, khấn trước di hài bố vợ tôi, rồi đem khăn về quấn quanh gốc cho cây chịu tang người. Mấy tuần sau khi bố vợ tôi mồ yên mả đẹp, lá tươi dần, rồi cây nứt nhiều cành con và dần dần hồi phục. Bây giờ đã gần 25 năm mà cây vẫn ngày càng phát triển. Đêm đêm tỏa hương ngát cả khu xóm.Vợ tôi mỗi khi có dịp lại khoe với mọi người, “Cây ngọc lan này cùng tuổi với Ti út nhà mình đấy”.

Sát trụ cổng bên trái, không hiểu từ đâu, mọc lên một cây vải thiều. Thưở cây còn nhỏ, tôi cột một khoanh thép vòng quanh thân và xâu vào đầu một sợi dây xích để xích con chó “nâu” mỗi khi nhà có khách hay khi chúng tôi có việc đi. Tối mồng 3 tết năm ấy, con trai tôi đi chơi về khuya, mở cổng để chó chạy ra đường mà quên gọi về. Sáng tìm khắp không thấy, biết chó bị bắt trộm, vợ tôi buồn suốt mấy tuần. Sợi xích vẫn để yên đấy. Không ngờ cây lớn nhanh, thân lấp cả khoanh thép rồi lấp cả 3, 4 vòng xích. Bây giờ sợi xích vẫn lủng la lủng lẳng với khoảng mươi vòng xích còn lại cứ như từ trong cây chui ra. Cây vải ngày càng lớn, phủ bóng che gần hết nữa khoảnh vườn, nhưng lại không ra quả. Tôi thường đùa với vợ, “tại nhà mình đẻ 3 thằng đực rựa, nên cây cũng là đực rựa luôn, không thèm ra trái.” Đã không trái thì chớ, đến mùa cây thay lá, lá rụng đầy sân, mỗi ngày quét ba, bốn lần vẫn không xuể. Nhiều người hàng xóm cứ bảo sao không chặt đi. Nhưng sao lại phải chặt đi chứ? Cây không chỉ che mát cho khoảnh sân nhà tôi mà còn là nơi lủ chim chóc hay bay về đậu, hót véo von. Nhiều nhất là lủ chim sẻ. Ríu ra ríu rít, đôi khi rượt nhau la chí chóe. Có hôm tôi còn nghe cả tiếng chim sơn ca du dương vào buổi sáng sớm, hay chim chào mào léo nhéo gọi bạn tình.

Cây còn là nơi tôi treo mấy chậu lan học trò tôi tặng mỗi dịp tết đến hay vào ngày nhà giáo Việt Nam. Hơn chục chậu lan được móc lủng lẳng trên mấy cành ngang thay nhau lần lượt ra hoa. Chậu lan này có lá to, hoa trắng muốt. Chậu lan kia chỉ có đúng ba lá, nhưng đã ra đến năm lượt hoa và mỗi lần đều ra hai nhánh. Những cánh hoa đã nở có màu vàng như nắng thu, rãi rác những mãng tím và nụ cũng màu tím. Những nụ chưa nở thì cánh cuộn tròn trông xa như hạt mù u.
Một chậu lan khác thì có hoa màu tím nhạt với những đường gân tròn trắng trông như những vòng tròn có chung một điểm tiếp xúc, vòng trong nhỏ, vòng ngoài lớn dần theo cánh hoa. Chậu lan phía trong cho hoa màu tím thẩm làm tôi nhớ những tà áo dài của các o Huế, à không, nhớ bảng tên các o đệ nhứt Đồng khánh Huế năm nào. Còn cây lan, không phải chậu, có hoa đặc biệt nhất là cây lan được con trai út tôi mang từ nhà ngoại về “cột” vào cây vãi thiều. Khách đến chơi cứ ngỡ là lan rừng. Hoa nhỏ, vàng điểm trắng, mọc thành chùm, thả xuống như là “cành liểu rũ bên bờ hồ Gươm”.
Tôi chẳng biết tên của các loài hoa, chỉ gọi chậu lan trắng là “Thùy Dung” (bởi do nhóm học thêm 12 có hai cô bé đều tên Thùy Dung tặng), chậu lan vàng là Thúy Muội (vì do hai cô sinh-viên-cô-giáo Thúy và Muội) tặng, chậu lan tím là Thu Hằng (vì do cô học trò cũ tặng vào ngày sinh nhật “bố” năm ngoái), chậu lan “liểu rũ” là Ngọc Kính (tên cậu út nhà tôi). Những chậu lan khác là chậu Bích Thành (chậu này năm nay ra hoa muộn), chậu Thanh Thảo (chậu này lá sum suê, chỉ ra hoa một lần lúc Thảo cùng chồng và con gái ghé thăm rồi không thấy ra hoa nữa), chậu Quế Lâm 18, chậu Quyên Quyên 31 v.v.. Mỗi chậu đều là một loài lan khác nhau, chẳng có chậu nào giống chậu nào.

Cũng trong khoảnh sân nhà tôi, cạnh cửa sổ phòng tôi còn có một cây hoa tím rất đẹp, từng nụ nhỏ mọc thành chùm, rụng dần từ dưới lên ngọn, Hôm bà tổ trường dân phố đến xin một nhánh về trồng vì thấy hoa “lạ và hay quá” hỏi tôi là cây hoa gì, tôi bảo là cây hoa “Huỳnh Huệ”. Bà tổ trưởng cứ ngẩn người ra bảo sao hoa thế này mà là huệ được. Tôi chỉ tủm tỉm cười nhưng không nói cho bà biết cây này do đích thân người đồng nghiệp thân thiết nhất của tôi đã ươm, nuôi lớn và mang vào tận nhà cho tôi. Lúc đầu tôi trồng trong chậu, nhưng thấy cây phát triển tốt, cậu Út nhà tôi bứng ra trồng vào bồn bên cạnh cửa sổ. Đối diện với cây “Huỳnh Huệ” ở bên trái là cây “lá lủng” vợ tôi lấy giống từ nhà cô bạn Quế Lan, mang về trồng. Lúc đầu tưởng không sống được, không ngờ cây vươn lên rất mạnh vào mùa mưa và nay leo quanh trụ trước mái hiên nhà, như những lá trầu to lủng lổ chổ. Hôm đầu tiên vào học thêm một đứa học trò nhỏ lớp 9, cứ xăm xoi rồi trầm trồ “Thầy ơi, thầy làm răng mà bấm cho mấy cái lá ni lủng lổ hay rứa?”. Giọng Huế chay của cô bé làm tôi nhớ quê chi lạ. Tôi trêu, “Ừ, cái lá ni tự nó có lổ như rứa rồi. Thầy đưa từ ngoài quê mình vô đó. Quê mình nghèo, người mặc áo không lành nên là cũng rách lổ chổ rứa đó con.” Vậy mà cô bé cứ tin là thật. Em xin mấy lá, ép vào bộ sưu tầm sinh vật của mình và ghi chú đúng những lời tôi nói. Hôm cô giáo dạy sinh vật của em, cũng là một học sinh cũ của tôi, điện hỏi có phải thế không, tôi vừa buồn cười, vừa cảm động. Và tôi tin rằng không phải “học sinh bây giờ ranh ma quá!!!” như mọi người vẫn than phiền. Ít nhất bên cạnh tôi vẫn còn những cô bé 15, 16 ngây thơ và biết rung động trước nỗi đau của những người nghèo khó như em.

Dọc bức tường ngăn nhà tôi và nhà cô giáo Hà hàng xóm, còn có một đôi mai: một cây mai rừng và một cây mai tứ quí vợ tôi đã lấy giống từ “nhà bà ngoại” vào trồng. Tết năm ngoái cây mai rừng đã cho những nụ hoa đầu tiên, còn cây mai tứ qúi thì từ ba năm nay đã điểm xuyết cho khoảnh vườn nhỏ của tôi những nụ mai vàng quanh năm.

Trong khoảnh vườn nhỏ của tôi còn có những chậu hoa dễ thương và ấm tình nghĩa. Chậu cây lá
“ Đoan Thư ” cô đồng nghiệp trẻ đã tặng tôi trước ngày em chuẩn bị đi học thạc sĩ như một lời hứa “con sẽ mãi xanh tươi và phát triển như chậu cây này”. Chậu lan “Thúy Hiền” mỗi dịp tết lại trổ một cành hoa đỏ thắm, vươn cao như lời hẹn “con sẽ mãi nối nghiệp của Thầy”. Chậu hồng “Thu Hà” tôi cắm từ bó hoa hồng hai mẹ con em đã mang đến mừng tuổi tôi lúc gần nữa đêm 30 tết trong những ngày em đang gặp đổ vở hạnh phúc riêng tư. Những bông hồng lúc em tặng tôi cũng chỉ nhỏ thôi, nhưng khi được cắm xuống đất, không hiểu sao cánh bổng nở to lạ thường. Mỗi lần hoa nở tôi nhìn nụ hồng lớn lên từng ngày và cầu mong cho cuộc đời em sẽ có một kết thúc có hậu. Đặc biệt nhất trong số các chậu cây này là chậu Hồng Môn, với bốn lá môn màu lục non ngã vàng khi nắng chiều chiếu xuống và cánh hoa màu đỏ hồng bao quanh, bảo bọc nụ hoa nhỏ như một nhánh thủy tiên hay phật thủ. Bảo Thùy, một học trò nhỏ của tôi ở Cao Đẳng Sư Phạm, trước khi từ giã Buôn Ma Thuột để xuống thành phố Hồ Chí Minh tìm cơ hội học tiếp, đã khệ nệ mang lên kèm lời nhắn “Ông nội con bảo đây là cây Hồng Môn. Ông biểu con mang lên biếu Thầy và xin phép Thầy cho con được gọi Thầy bằng ‘Bố’”. Tôi thật sự ngỡ ngàng và xúc động. Xúc động vì mỗi lần sửa bài trên mạng cho em, tôi vẫn gọi đùa em là “ Chổ này sai rồi ‘con gái’, phải sửa như thế này ..”. Không ngờ em đã tự nhận mình là con gái tôi, lại còn kể cho cả ông nội em, người mà tôi chưa từng gặp mặt, nghe chuyện này để ông gủi tặng tôi chậu Hồng Môn này. Phải chăng ông muốn gủi gắm với tôi rằng “Cổng trường sư phạm” phải luôn luôn là Cổng Đỏ và nhắn nhủ tôi hãy cố đi trọn con đường nghề tôi đã chọn và sống hết mình trong những tháng ngày cuối cùng của nghiệp giáo đã trót vương?

Khoảnh sân nhà tôi gắn bó với tôi không chỉ vì ở đó có những kỷ niệm của những người tôi yêu thương trong gia đình tôi, mà còn vì ở đó có những kỷ vật của những đồng-nghiệp-người-bạn-lớn và của những học-trò-đứa-con-nhỏ của tôi, những người đã làm cho tôi thêm tin hơn vào nghề dạy học và yêu thêm cuộc sống vô thường này.

Đặng Ngọc Thanh Hải

Một suy nghĩ 6 thoughts on “Khoảnh Sân Nhà Tôi”

  1. Chào mừng anh Thanh Hải với bài đầu tiên trên Đọt Chuối Non.
    Xin giới thiệu anh Hải như một người anh, một người bạn thân đã cùng đồng cam cộng khổ ở Khoa Ngoại Ngữ với mình trong nghề nghiệp dạy học, đào tạo giáo viên Tiếng Anh cấp 2 cho tỉnh nhà.

    Công việc và những nỗi lo cuộc sống khiến đôi khi người ta không có thời gian cho những chuyện chia sẻ sâu hơn. Tính từ ngày Huệ giới thiệu ĐCN cho anh đọc rồi sau đó đề nghị anh viết bài đã nhiều tháng và đến tháng 12 anh mới viết bài này.

    Với Huệ, thực vui vì sau cùng anh đã gửi bài chia sẻ với các bạn Đọt Chuối Non 😀 😛

    Xin lỗi anh và các bạn vì chút chậm trễ do mình cũng bận quá, cuối tháng 12 trước khi đi xa mới chụp hình minh họa cho bài của anh được.

    Bài viết chứa đựng nhiều ân tình thầy trò. Chắc rằng các bạn sẽ còn được anh Hải chia sẻ nhiều hơn về nghề nghiệp.

    Chúc anh tìm được nhiều niềm vui khi bước vào khu vườn xanh , sạch, đẹp với tư duy tích cực lạc quan của ĐCN.

    😆 😛

    Huỳnh Huệ

    Số lượt thích

  2. Cám on anh Thanh Hải đã chia sẻ. Tất cả nhũng gì nhỏ lớn quanh mình cũng đều có những mảnh tình như thế. Mỗi lần phải vất một chiếc xe không còn đi được, hay một đôi giày cũ, mình cũng thấy hơi buồn buồn.

    Mong đọc anh Hải thường hơn trên ĐCN.

    Số lượt thích

  3. Hi anh Hải,

    Buổi sáng mở máy, đọc lướt qua, thấy tên anh , em dừng lại…
    Lần trở lại Banme vừa rồi không kịp gặp anh, chỉ nói chuyện qua phone nhưng em cũng rất vui, vì cũng còn cảm nhận loáng thoáng đâu đó kỷ niệm xưa hiện về.

    Mong sẽ có dịp gặp lại anh tại khoảng sân vườn bé nhỏ nhưng thân thiết của anh 🙂

    Chúc anh một ngày vui 😀

    Số lượt thích

  4. @ Chào anh Hải,
    Anh chưa biết em, nhưng em nghe chị Huệ nhắc về anh nhiều qua những câu chuyện về trường, lớp, đồng nghiệp, học trò… hai chị em thường trao đổi.
    Thật thú vị khi đọc bài viết rất hay này của anh, vì trên cả văn phong, đó là những chia sẻ rất tình cảm. Mỗi một gốc cây, mỗi một lẵng hoa đều gắn liền với một cái tên, với một kỷ niệm. Vậy là toàn bộ hình minh hoạ đều là “người thật, việc thật”, do phó nháy Huỳnh Huệ tác nghiệp? Anh thật hạnh phúc khi sống trong vườn yêu, anh Hải ạ.
    Chúc anh vui nhiều và cũng như chị dala, em hi vọng sớm có dịp đến thăm anh cùng khoảnh sân đầy ắp kỷ niệm yêu thương của anh 😛

    @ Chị Huệ ơi, bây giờ em mới biết hoa chuỗi ngọc còn có tên là hoa Huỳnh Huệ. Tên đẹp thiệt, phải không chị yêu?

    Số lượt thích

  5. Chào cả nhà.
    Thật vui khi được cả nhà đón nhận như một người thân. Hình như khi người ta không còn trẻ, người ta hay tìm đến những cái nho nhỏ quanh mình để tìm lại chút hương xưa người thân yêu đã gửi đến cho mình. Sáng nay dậy sớm, cột ống nước nhựa vào vòi tưới cây trong vườn, chợt phát hiện ra những đám rêu xanh rãi rác trên nền sân xi măng, thế là quên luôn ý định gọi thợ đến lát gạch cho khu vườn. Những đám rêu xanh, mượt như nhung làm mình có cảm giác “nhìn lại mình đời đã xanh rêu”. Nhưng không được, 26 tết, phải về Huế ăn tết với Me rồi (hơn chục năm nay không về ăn Tết với Me rồi), để nhà cửa tuềnh toàng, mấy ngày trước tết, các con không về thì bà xã một mình làm sao dọn dẹp được!!!. Thôi thì mai phải nhắn chú thợ đến xem rồi láng nền sân cho sạch sẽ. Mà ngộ nhở Dala va Pkyen bất chợt ghé thăm “khoảnh sân đầy ắp kỷ niệm” mà thấy nó bầy hầy thế này thì xấu hổ chết. Sáng nay chậu hoa mai tứ quý đã nở rộ. Xuân đến rồi các bạn ơi.
    Góc vườn nở rộ mai vàng.
    Phải xuân đến sớm cho lòng ngẩn ngơ?

    Số lượt thích

  6. Hi anh Hải,

    Ấy ấy anh đừng láng sân, để có rêu mới đẹp. Bêtông hóa hết thì còn gì là thiên nhiên nữa ;-O

    Anh về quê anh Tết một mình hay có chị Dung theo? Nếu có chúc anh chị sẽ có một cái Tết thật vui và đầm ấm 🙂

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s