Tag Archives: Văn Hóa

Nhạc cụ cổ truyền VN – Khua Luống/Quánh Loóng

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn một nhạc cụ chi gõ khác của người Việt/Thái, Khua Luống/Quánh Loóng.

Khua Luống còn được gọi là Quánh Loóng theo tiếng Thái.

Dụng cụ dùng để Khua Luống chỉ cần một khúc gỗ lớn khoét ruột tạo thành một lỗ hổng rộng để tạo ra âm thanh cùng với những chiếc gậy bằng gỗ khác dài khoảng hơn 1m. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Khua Luống/Quánh Loóng

Cái vui tự đến

Chào các bạn,

Sau khi dùng bữa sáng ở nhà Lưu trú, mình nói em Xuyên học sinh lớp Mười một đi với mình về nhà trong Buôn Làng, hơn một tuần nay Yăh ở với mình trong Buôn Làng đi vắng, gởi nhà cửa gà ngỗng cũng như vườn lại cho các mẹ giúp chăm bón coi sóc.

Mở cửa vào nhà, hơn một tuần không có người ở, nhà cửa đầy bụi mặc dầu tất cả cửa đều được đóng kín. Mình đổ nước đánh bóng sàn nhà vào xô nước nhờ em Xuyên giúp lau nhà. Em Xuyên lau trong ngoài sạch sẽ xong mình cho em Xuyên về nhà chơi, hẹn em Xuyên đúng ba giờ chiều đến để về lại nhà Lưu trú, không đến trễ sợ mắc mưa, buổi chiều khoảng năm giờ chiều trở đi thường có những cơn mưa. Continue reading Cái vui tự đến

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nước

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn nhạc cụ Đàn Nước của các sắc tộc người Việt Tây Nguyên.

Đàn Nước là nhạc cụ thời tiền sử, vận hành bằng sức nước. Ở Việt Nam người Ba Na gọi nhạc cụ này là Khinh Khung, người Gia Rai gọi là Goong Klơng Klơi, người Xêđăng gọi là Cooangtác.

Thời kỳ mới xuất hiện, Đàn Nước chỉ là những mảnh đá, ống tre, nứa treo lơ lửng trên cành cây ở bờ suối hoặc nương rẫy, dùng để đuổi chim thú. Những ống này có một sợi dây liên kết nối với hệ thống điều khiển bằng sức nước (guồng nước, máng nước). Mỗi lần hệ thống này đầy nước, nó sẽ tạo ra sức nặng khi rơi xuống, kéo dây liên kết căng ra khiến giàn đàn chuyển động, những ống đàn sẽ đập vào 1 cây gỗ được bố trí dưới giàn để phát ra âm thanh. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nước

Hờn giận tình yêu

Chào các bạn,

Hai giờ chiều thứ Bảy mình đi ngang qua phía hàng hiên sát nhà thờ, nơi các em thường cắm hoa chuẩn bị cho những ngày đại lễ cũng như các ngày lễ Chúa nhật. Mình thấy một mình em Thanh ngồi giữa ngút ngàn hoa vì ngày mai là ngày đại lễ, và mình biết em Thanh đã làm từ sáng đến bây giờ. Nếu gặp đúng vào thời gian mới về ở Buôn Làng mình sẽ hỏi em Thanh đã dùng cơm trưa chưa? Nhưng bây giờ mình không hỏi như vậy nữa, bởi sau một thời gian sống mình biết anh em Buôn Làng không có tập tục dùng cơm chung gia đình, mỗi gia đình sáng sớm nấu một nồi cơm lớn để sẵn, trong ngày ai đói lúc nào vào lấy cơm ăn lúc đó nên mình không hỏi ăn cơm nhưng hỏi: Continue reading Hờn giận tình yêu

Nhạc cụ cổ truyền VN – Gậy Tiền/Sinh Tiền/Sênh Tiền

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Thạch Cầm, mình giới thiệu đến các bạn Gậy Tiền/Sinh Tiền/Sênh Tiền của người Việt/Mông hôm nay.

Gậy Tiền/Sinh Tiền/Sênh Tiền là một nhạc cụ thường được sử dụng trong điệu Múa Gậy Tiền/Sinh Tiền/Sênh Tiền của người Việt/Mông.

Gậy Tiền/Sinh Tiền/Sênh Tiền được chế tác bằng một đoạn trúc hoặc tre có chu vi khoảng từ 5 cm đến 7 cm, dài khoảng 1m đến 1,2 m, được chia làm 4 khấu, trong đó có 3 khấu được đục lỗ ở giữa để xâu đồng xu vào giữa. Khấu còn lại nằm ở khúc thứ hai không đục lỗ để người múa khi biểu diễn cầm vào. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Gậy Tiền/Sinh Tiền/Sênh Tiền

Giấu gì trong tay?

Chào các bạn,

Sáng sớm Chúa nhật vừa mở cửa ra quét dọn, đã thấy dưới gốc cây phượng trước nhà bên kia đường mòn, có ba em trai khoảng từ chín đến mười hai tuổi, ngồi tụm lại sát vào nhau phía sau gốc cây phượng. Nhìn thấy nhưng mình không quan tâm thắc mắc gì bởi trên hai con đường mòn trước hai mặt nhà mình, gần như là trung tâm tụ tập vui chơi giải trí của các em nhỏ.

Sau nửa giờ dọn dẹp mình vẫn thấy ba em trai nhỏ ngồi tụm lại im ắng dưới gốc cây phượng già, bỗng dưng mình cảm thấy bất thường, vì đang ở tuổi hiếu động làm sao ba em trai nhỏ lại có thể ngồi bên nhau im lặng lâu như vậy được? Continue reading Giấu gì trong tay?

Nhạc cụ cổ truyền VN – Thạch Cầm

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Chuông, mình giới thiệu đến các bạn Thạch Cầm của Việt Nam hôm nay.

Thạch Cầm (Đàn Đá), là nhạc khí tự thân vang, thuộc loại xylophone, metallophone (các dân tộc ở Tây Nguyên, Việt Nam gọi là Goong Lu, đọc là Goòng Lú, tức “đá kêu như tiếng cồng”) là một nhạc cụ chi gõ cổ nhất của Việt Nam và là một trong những loại nhạc cụ cổ sơ nhất của loài người. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Thạch Cầm

Em học sinh đọc cuốn “Tư Duy Tích Cực thay đổi cuộc sống 25 lần

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật đang soạn bài mình nghe tiếng gọi cổng, đi ra thấy mẹ Buôn mẹ của em Dzun cựu học sinh Lưu trú của mình. Mình nghĩ mẹ Buôn đi xin thuốc bệnh nhưng vào nhà chưa kịp hỏi mẹ Buôn đã mở lời một cách ngại ngùng ấp úng:

– “Mình đến mời Yăh chiều thứ Sáu đến nhà mình uống rượu hỏi của em Dzun.” Continue reading Em học sinh đọc cuốn “Tư Duy Tích Cực thay đổi cuộc sống 25 lần

Nhạc cụ cổ truyền VN – Chuông

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Chuông, chi gõ trong bộ nhạc cụ cổ truyền của người Việt/Kinh.

Chuông là nhạc cụ họ tự thân vang, chi gõ của người Việt/Kinh. Chuông được làm bằng đồng thau, có đường kính từ 15 – 23 cm, chuông có hình giống như cái bát để ngửa. Khi sử dụng người ta cầm một dùi gõ bằng gỗ bọc vải một đầu gõ vào thành chuông tạo ra âm thanh trong trẻo lảnh lót. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Chuông

Đi học thêm

Chào các bạn,

Ngày mười tám tháng Năm trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai tổng kết năm học Nk 2014 – 2015. Sau buổi lễ Tổng kết năm học các em học sinh được nghỉ hè, mình cho các em học sinh các khối Mười và khối Mười một về gia đình trong Buôn Làng nghỉ hè. Riêng mười lăm em học sinh khối Mười hai ở lại nhà Lưu trú ôn thi tốt nghiệp THPT.

Bình thường các em học sinh Lưu trú sắc tộc của mình không mấy mặn mà với việc học, nhưng riêng khối Mười hai, các em biết đây là thời gian, là cơ hội cuối cùng các em còn được ở lại nhà Lưu trú, nơi các em đã gắn bó suốt ba năm học, và kỳ thi tốt nghiệp THPT là thành quả mười hai năm học của các em, nên các em rất chăm chỉ tích cực trong việc ở lại nhà Lưu trú ôn học mùa hè. Continue reading Đi học thêm

Người mẹ nghèo nhận nuôi 7 trẻ mồ côi

Lâm Đồng:

DT – Đến khu kinh tế mới Lâm Hà (Lâm Đồng) nhắc đến mẹ K’Hiếu, ai cũng biết – môt người phụ nữ “ít cái chữ” nhưng lại là người tiên phong xóa bỏ nhiều hủ tục. Đặc biệt, bà được biết đến về lòng nhân ái khi đỡ đầu cho 7 trẻ mồ côi.

Bà K'Hiếu bên các con nuôi
Một bức ảnh bà K’Hiếu bên các con nuôi

Người mẹ giàu lòng nhân ái

Không khó để tìm nhà bà K’Hiếu, ở tổ dân phố Xoan, thị trấn Đinh Văn, khu kinh tế mới Lâm Hà (Lâm Đồng) bởi căn nhà gỗ cũ kĩ giống như bao ngôi nhà của người K’Ho ấy là điểm dừng chân của lòng nhân ái. Continue reading Người mẹ nghèo nhận nuôi 7 trẻ mồ côi

Nhạc cụ cổ truyền VN – Chũm Chọe Đôi/Não Bạt/Chập Chõa

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn một nhạc cụ cổ truyền khác cũng nằm trong bộ gõ của Việt Nam, Chũm Chọe Đôi/Não Bạt.

Chũm Chọe Đôi (tên tiếng Anh: Clash Cymbals) là hai Chũm Choẹ giống hệt nhau được diễn tấu bằng cách giữ mỗi Chũm Choẹ trong mỗi bàn tay rồi đập chúng vào nhau tạo ra âm thanh. Chũm Chọe Đôi là một nhạc khí tự thân vang dập phổ biến trên thế giới đồng thời cũng là một nhạc cụ truyền thống của Việt Nam. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Chũm Chọe Đôi/Não Bạt/Chập Chõa

Sợ qua sợ lại

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng rất ít lời, vì vậy để hiểu và biết được thêm phong tục tập quán của anh em Buôn Làng, theo kinh nghiệm của mình chỉ có một cách đơn giản dễ làm nhưng mang lại hiệu quả tốt là đến thăm gia đình và hỏi chuyện. Được hỏi đến, anh em Buôn Làng rất vui, sẵn sàng chia sẻ.

Những ngày còn nhỏ, ba má sợ mình theo các anh chị lớn trong xóm vào phá phách hái cây trái trong vườn nhà người ta, hoặc chọc ghẹo những người đi đường, nhất là chọc ghẹo anh em đồng bào sắc tộc. Để ngăn ngừa tính phá phách của trẻ nhỏ, gia đình dọa: Continue reading Sợ qua sợ lại

Nhạc cụ cổ truyền VN – Chiêng Tre/Čing Kram

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Chiêng Tre/Čing Kram của người Việt/Êđê

Chiêng Tre, hay gọi theo tiếng Êđê là Čing Kram, là một nhạc cụ của người Việt/Êđê được làm từ tre nứa, thường đi với một giàn từ 5 đến 19 chiếc. Một giàn là một hợp xướng âm thanh, với các âm giai của từng thể chiêng tương ứng. Dùng đánh trong các lễ hội, đánh theo tính chất tập thể. Có người làm vai trò chỉnh chiêng, làm cho âm thanh của nó cao hơn hoặc thấp hơn, tiếng chiêng dòn và vang hơn. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Chiêng Tre/Čing Kram

Muốn nhà có bố

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật, mình qua gia đình bố mẹ Nóc để nói bố mẹ Nóc đem xe công nông qua xóm Đào chở con bò giống mình mới mua cho gia đình về nuôi làm vốn. Vào nhà, mình ngạc nhiên khi thấy em Lan Anh và em Anh Dũng, hai chị em con của mẹ Thuyên đang chơi. Mình hỏi mẹ Nóc hai em nhỏ có họ hàng với gia đình bố mẹ Nóc phải không? Mẹ Nóc lắc đầu cho biết ở Buôn Làng không cần phải họ hàng, nhưng nếu là người trong Buôn Làng muốn đến nhà ai chơi cũng được. Continue reading Muốn nhà có bố