Category Archives: Văn Hóa

Nhạc cụ cổ truyền VN – Lục Huyền Cầm

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Hồ/Gáo, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn cây Lục Huyền Cầm của Việt Nam.

Lục Huyền Cầm là loại nhạc cụ độc đáo của Việt Nam được biến cải dựa trên cây đàn Guitar (Guitare Espagnole Moderne) của phương Tây trong quá trình phát triển của loại hình Âm Nhạc Tài Tử và Cải lương ở Miền Nam – Việt Nam. Nó còn có tên là Ghita Phím Lõm, Ghita Việt Nam, Ghita Vọng Cổ.

Lục Huyền Cầm là cả một quá trình thử nghiệm, chọn lọc với nhiều nhạc cụ phương Tây khác nhau, điều chỉnh, cải biến để phù hợp với loại hình âm nhạc đòi hỏi những khả năng biểu hiện tình cảm, kỹ thuật đa dạng và phong phú. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Lục Huyền Cầm

Lòng tin

Chào các bạn,

Các em học sinh Lưu trú sắc tộc về gia đình nghỉ hè từ cuối tháng Năm, riêng mười lăm em học sinh khối Mười hai ở lại nhà Lưu trú ôn thi đến hết tháng Sáu, đầu tháng Bảy mười bốn em thi tốt nghiệp THPT tại trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm thị trấn Phước An, và em Thâm thi Đại học tại trường Đại học Tây Nguyên Tp. Buôn Ma Thuột.

Tuy ở nhà Lưu trú ôn thi nhưng buổi chiều đến giờ giải lao các em thường xin về Buôn Làng hái xoài, vì mùa này cũng là mùa xoài. Continue reading Lòng tin

Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Zayed Grand Mosque

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu với các bạn một kiến trúc đặc biệt của một nhà thờ Hồi giáo tại Trung Đông – Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Zayed Grand Mosque ở Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất – United Arab Emirate.

Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Zayed Grand Mosque được coi là một giấc mơ của vị vua cuối cùng ở các tiểu vương quốc Arap thống nhất  Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan. Tên của ông có nghĩa là “Xin linh hồn người yên nghỉ cùng Thiên Chúa”. Người ta cho rằng nhà thờ Hồi giáo là một biểu hiện và giấc mơ của ông, một lãnh đạo có tầm nhìn lớn. Ông tin rằng không có gì là không thể và những thành tựu tuyệt với nhất đều được thai nghén và bắt đầu từ trái tim. Continue reading Nhà thờ Hồi giáo Sheikh Zayed Grand Mosque

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Hồ/Gáo

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Nhị, mình giới thiệu đến các bạn Đàn Hồ/Gáo hôm nay.

Đàn Hồ/Gáo là nhạc cụ dân tộc Việt Nam thuộc bộ dây, sử dụng cung mã vĩ (lông đuôi ngựa) kéo cho cọ vào dây để tạo âm. Ban đầu, đàn Hồ chỉ có một loại. Trong quá trình phát triển, nhạc cụ này có ba biến thể: Hồ, Hồ trungHồ đại. Ngoài ra, mỗi dân tộc sử dụng loại đàn này cũng có những kiểu cách riêng.

Vì cùng có hai dây nên đàn Hồ có cấu tạo giống như đàn Nhị nhưng kích thước bầu cộng hưởng lớn hơn, âm thanh trầm hơn đàn Nhị. Đàn Hồ thường có trong biên chế của dàn nhạc dân tộc cổ truyền. Các nghệ nhân dùng nó để đệm cho các giọng nam trung, nam trầm, nữ trung (còn gọi là giọng thổ), diễn tả những âm điệu suy tư, trầm mặc hoặc những giai điệu buồn. Đàn Hồ cũng được dùng phổ biến trong nghệ thuật hát xẩm. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Hồ/Gáo

Để chừa được điều xấu

Chào các bạn,

Tối thứ Bảy vợ chồng em Belem địu người con trai trên một tuổi đến thăm mình. Thời gian mới về Buôn Làng mỗi lần qua xóm Đào mình ghé qua thăm gia đình em Belem nhưng không gặp, vì sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT em Belem theo các bạn thanh niên đi làm ở Bình Dương.

Gặp lại em Belem học sinh cũ ở Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, làm mình nhớ lại trong năm học lớp Mười xảy ra một chuyện liên quan đến em Belem cũng khá mắc cười sau khi em Belem nhập học, và ở nhà Lưu trú sắc tộc được chín tháng. Continue reading Để chừa được điều xấu

Ngày văn hóa quốc tế ở Vườn trẻ

Chào các bạn,

 
Ở ngay cạnh tòa nhà làm việc của mình là một vườn trẻ. Ở các trường đại học lớn mà khu campus khuôn viên rộng ở Mỹ và châu Âu rất thường hay có nhà trẻ ở ngay trong trường để tiện cho ba mẹ làm việc tại trường và gửi con tại đó. Nhất là cho sinh viên, NCS đã có gia đình và trẻ nhỏ, tiện việc đi lại.

Hôm nay mình đi về, tình cờ gặp một buổi biểu diễn của vườn trẻ của các bạn từ 3-5 tuổi. Các bạn nhỏ trình diễn các điệu nhảy của các nước ở các châu lục và nền văn hóa khác nhau cùng với trang phục truyền thống của nước đó. Rất hay rất thú vị. Các bạn nhỏ quá chưa biết biểu diễn cũng được ra sân chơi. Continue reading Ngày văn hóa quốc tế ở Vườn trẻ

Ông bí thư chân quê ở phố cổ Hội An

VETự cho mình đặc sệt “người nhà quê”, suốt 30 năm qua ông Nguyễn Sự gắn đời mình với Hội An, quyết gìn giữ hồn phố cổ. Nhiều quyết sách “lạ” của ông đã mang đến thành công bất ngờ.

Sinh ra và lớn lên ở Hội An, ngay từ nhỏ, cậu bé Nguyễn Sự đã sớm chịu cảnh nhọc nhằn. Một buổi cắp sách đến trường, một buổi Sự đỡ đần cha mẹ trên cánh đồng ngập phèn chua xứ Cẩm Thanh. Hơn ai hết người đàn ông sinh năm 1957 cảm thấu sâu sắc cái tình, cái nghĩa của bà con nông dân quê ưu ái giành cho mình.

Bí thư Thành ủy Hội An Nguyễn Sư bình dị mặc áo bull, đội mũ vải say sưa vào vai hướng dẫn viên cho khách du lịch tham quan đảo Cù Lao Chàm. Ảnh: Trí Tín

Bí thư Thành ủy Hội An Nguyễn Sự mặc áo thun, đội mũ vải say sưa vào vai hướng dẫn viên cho khách du lịch tham quan đảo Cù Lao Chàm. Ảnh:Trí Tín.

Continue reading Ông bí thư chân quê ở phố cổ Hội An

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nhị/Cò

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Tam, mình giới thiệu đến các bạn Đàn Nhị/Cò hôm nay.

Đàn Nhị/Cò là nhạc cụ thuộc bộ dây có cung vĩ, do đàn có 2 dây nên gọi là Đàn Nhị (二). Đàn xuất hiện ở Việt Nam khoảng thế kỷ 10. Ngoài người Kinh, nhiều dân tộc thiểu số Việt Nam cũng sử dụng rộng rãi nhạc cụ này như Tày, Nùng, Thái, Mường, Dao, Giáy, H’Mông v.v.

“Theo tài liệu khảo cổ đã phát hiện ở chùa Vạn Phúc (Phật Tích – Thanh Sơn – Hà Bắc) có khắc chạm một dàn nhạc ở bệ đá kê chân cột chùa Phật Tích, với những nhạc cụ có xuất xứ từ ấn Độ và Trung Hoa. Dàn nhạc đó gồm 10 nhạc công ăn mặc giống như người Chăm và chơi các loại nhạc cụ trong đó có một nhạc cụ gần giống như Đàn Hồ 2 dây và là tiền thân của cây Đàn Nhị bây giờ. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nhị/Cò

Ơn Chúa ban

Chào các bạn,

Chiều Chúa nhật mình đi bộ trên con đường mòn vào thôn Hai, cách nhà văn hóa cộng đồng thôn Hai khoảng ba trăm mét, từ ngoài đường phía bên phải nhìn vào căn nhà gỗ đã cũ mình thấy trên hiên nhà xếp một đống gạch, phía trên đống gạch có bốn miếng mít chín để nguyên vỏ được cắt ra từ nửa trái mít, tất cả bốn miếng mít chín đều được gỡ ăn rất nham nhở. Chung quanh đống gạch có khoảng năm sáu em nhỏ vừa trai vừa gái chơi rượt đuổi nhau, nhìn thấy mình các em nhỏ chào và tiếp tục chơi. Mình đi đến gần đống gạch nghe có tiếng chặt cây phía bên hông nhà, mình đến cuối hiên nhà nhìn sát vách ván thấy mẹ Thuyên đang ngồi chặt cây mì ra từng khúc nhỏ, dài khoảng hai mươi phân. Continue reading Ơn Chúa ban

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tam

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Nguyệt, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Tam của dân tộc Việt Nam.

Đàn Tam là nhạc cụ dây gảy phổ biến của người Việt. Đàn được mắc “ba dây” nên gọi là Đàn Tam (Hán-Việt: tam là ba).

Người Tày, Thái, có Ðàn Then 3 dây nhưng nguyên tắc và âm sắc hơi khác với Ðàn Tam, thực chất tiếng Ðàn Tam rung trên mặt da còn tiếng Ðàn Then rung trên mặt gỗ mỏng). Ðàn Tam hiện nay có cỡ nhỏ, cỡ vừa và cỡ lớn (âm trầm). Cả 3 loại đều thể hiện âm vực trong vòng 2 quãng tám rất tốt. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Tam

Mùa mưa ở Buôn Làng

Chào các bạn,

Tháng Năm Tây Nguyên đã vào mùa mưa, buổi chiều với những cơn mưa đầu mùa rất sớm, khiến những anh em Buôn Làng giờ đó đang lao động trên các ruộng đồng nương rãy thường bị ướt mưa.

Mình rất sợ bị ướt mưa từ những cơn mưa đầu mùa, bởi trời đang nắng nóng gay gắt, anh em Buôn Làng làm trên nương rãy ruộng đồng không mũ nón, người ướt đẫm mồ hôi, bỗng dưng trời đổ mưa làm người bị ướt đẫm nước mưa như vậy rất dễ bị bệnh. Cũng như trời đang nắng nóng quá sức, đột ngột mưa xuống, đất bốc hơi lên dễ làm cho người lội mưa bị nhức mỏi hoặc thấp khớp. Continue reading Mùa mưa ở Buôn Làng

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nguyệt

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Đáy, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Nguyệt của dân tộc Việt Nam.

Đàn Nguyệt (Nguyệt Cầm), trong miền Nam còn gọi là Đờn Kìm, Vọng Nguyệt Cầm, hay Quân Tử Cầm là nhạc cụ dây gảy của dân tộc Việt. Loại đàn này có hộp đàn hình tròn như mặt trăng được gọi là “Đàn Nguyệt”. Theo sách xưa, đàn nguyên thủy có 4 dây, sau rút lại còn 2 dây. Sách của Phạm Đình Hổ ghi rằng đàn nguyệt xuất hiện ở Việt Nam vào thế kỷ 18.

Đàn Nguyệt là cây đàn rất phổ biến dùng để độc tấu, hòa tấu với nhiều ngón chơi độc đáo như ngón nhấn, ngón vê, ngón luyến… Màu âm đàn Nguyệt tươi sáng, rộn ràng, tình cảm, đa dạng trong diễn tả các trạng thái cảm xúc âm nhạc. Đàn Nguyệt được sử dụng trong hát Chèo, Chầu Văn, Ca Huế, Đờn Ca Tài Tử và Cải Lương… Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Nguyệt

Nhớ Chúa

Chào các bạn,

Mình ở Buôn Làng anh em người sắc tộc Sêđăng, nguyên cả Buôn Làng toàn người công giáo, vào gia đình nào cũng có bàn thờ Chúa và Đức Mẹ, bàn thờ tự gia đình làm nên có đủ mọi kiểu dáng đủ mọi kích cỡ và tượng ảnh để trên bàn thờ cũng đủ kiểu đủ loại như vậy.

Buôn Làng toàn người công giáo nên Bok và Yăh rất được anh em Buôn Làng tin tưởng, kính trọng và thương mến. Vì vậy anh em Buôn Làng rất thích Yăh đến nhà thăm chơi, và vui hơn nữa là cùng hòa đồng hội nhập, cùng ăn cơm với cá khô với muối hoặc với thịt chuột thịt ếch nhái, hoặc các loại con lung tung các bố mẹ bắt được đem về nấu dọn lên. Continue reading Nhớ Chúa

Vì sao truyện cổ tích Việt ngày càng chứa yếu tố “sex”, “bạo lực”?

DTTâm hồn trẻ thơ non nớt sẽ phát triển như thế nào khi tiếp cận với “thế giới” truyện cổ tích nhuốm màu sắc “sex” và rùng rợn như “cha muốn cưới con gái làm vợ”, Thạch Sanh chém trăn tinh “vỡ đầu, óc phọt ra chết tươi”, Sọ Dừa thành “sọ người”…?

Truyện cổ tích Công chúa Tóc Vàng có chi tiết cha muốn cưới con gái
Truyện cổ tích “Công chúa Tóc Vàng” có chi tiết “cha muốn cưới con gái”

Truyện cổ tích chứa yếu tố “sex”, “loạn luân” và “bạo lực”

“Cái cổ của con chim cọ mãi vào ngực nàng, cả cơ thể nó cứ chà sát mãi vào thắt lưng nàng, cặp mỏ hơi bẹt của nó cứ dúi mãi vào hai bầu vú cương cứng của nàng khiến nàng không sao nhúc nhích được Continue reading Vì sao truyện cổ tích Việt ngày càng chứa yếu tố “sex”, “bạo lực”?

Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Đáy

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Đàn Bầu, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Đàn Đáy của Việt Nam.

Đàn Đáy (hay Đới Cầm, Vô Đề Cầm) là nhạc cụ độc đáo mà từ hình dáng, âm thanh đến thể loại âm nhạc có một địa vị đặc biệt trong nền âm nhạc cổ truyền của người Việt.

Không rõ Đàn Đáy xuất hiện lần đầu vào thời điểm nào nhưng nó có mặt ít ra đã 500 năm hơn. Theo phó giáo sư tiến sĩ Thụy Loan, thì các mảng điêu khắc ở đình Lỗ Hạnh, đình Hoàng Xá và đền Tam Lang (niên đại thế kỷ 16-18) cho ta biết Đàn Đáy đã phổ biến trong dân gian vào thời nhà Mạc. Thời điểm xuất hiện của Đàn Đáy theo đó được các nhà nghiên cứu nghi nhận sớm nhất là thế kỷ 15. Niên đại xuất hiện này hoàn toàn phù hợp với những ghi chép trong thư tịch cổ và những tư liệu mỹ thuật đã được phát hiện. Continue reading Nhạc cụ cổ truyền VN – Đàn Đáy