Category Archives: trà đàm

Sao phải luyện tâm?

Chào các bạn,

Hầu như không ai trong chúng ta là không luyện tâm, dù nhiều dù ít. Tối thiểu là mẹ cũng dạy chúng ta thuở nhỏ: Đừng nói dối, đừng trộm cắp, đừng lừa lọc, thương người nghèo khổ… Tuy nhiên, khi nói luyện tâm ở mức tâm linh – ở mức trái tim linh thiêng của ta, tức là tầng sâu thẳm nhất của trái tim ta – thì có rất nhiều người không quan tâm.

Điều này cũng không có gì lạ. Một lớp học, thường có khoảng 10 học sinh hàng đầu, cố gắng hết sức để càng ngày càng giỏi. Đa số còn lại thì làng nhàng, sao cũng được, miễn là lên lớp. Một thiểu số dưới đáy thì coi học là một cực hình. Continue reading Sao phải luyện tâm?

Thoát nghèo

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang sống rất siêng đi họp thôn, đa số người đi họp thôn là các mẹ. Khoảng sáu giờ ba mươi mỗi sáng Chúa nhật ở trong nhà nhìn ra con đường trước nhà, mình thấy các mẹ đi theo từng nhóm, mỗi nhóm từ hai đến bốn mẹ.

Thời gian đầu mình thắc mắc không biết các mẹ đi đâu, mình gọi hỏi một vài mẹ và được biết các mẹ đi họp thôn. Có điều đặc biệt các mẹ không đi họp thôn một mình, nhưng gần như mẹ nào trước ngực cũng địu một em bé và tay còn dắt thêm một em bé nữa. Continue reading Thoát nghèo

Tĩnh lặng và vô cảm

Chào các bạn,

Rất nhiều người, kể cả các tu sĩ hay thiền sư, lẫn lộn tĩnh lặng và vô cảm.

Khi không có điều gì có thể làm cho ta xúc động, đó là vô cảm.

Phật và Bồ tát đều yêu thương mọi chúng sinh, đều thương cảm mọi chúng sinh vì đời sống đau khổ, chính vì vậy mà các vị dùng đời mình để giáo huấn, dạy dỗ, và hỗ trợ các chúng sinh trên đường tu tập thoát khổ. Continue reading Tĩnh lặng và vô cảm

Chuyện gì đến sẽ đến

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật được nghỉ mình chạy xe qua xóm Đào thăm một số gia đình các em nữ học sinh Lưu trú, gia đình mình đến thăm đầu tiên là gia đình bố mẹ Thép.

Bố mẹ Thép có sáu người con nhưng có đến ba người con gái kế nhau là học sinh nhà Lưu trú của mình. Hiện tại em Phila đã ra trường, mình đang tiếp tục giúp em Phila tiền ăn học trung cấp Sư phạm ngành Mầm non Tp. Buôn Ma Thuột năm thứ nhất, em Phai học lớp Mười hai và em Phétly học lớp Mười ở nhà Lưu trú. Continue reading Chuyện gì đến sẽ đến

Tự ái vặt

Chào các bạn,

Tự ái thì có lẽ mọi chúng ta đều biết hết rồi. “Tự ái” là tự yêu mình. Người hay tự ái là người mà người ta chạm đến lông chân của mình là nổi trận lôi đình. Như là:

– Bạn dốt lắm,
– Bạn thiếu kinh nghiệm,
– Bạn không đủ thông minh để hiều,

Đại khái là vậy. Nhưng có lẽ các bạn không biết những điều trực tiếp đụng chạm đến cá nhân ta như trên chỉ là 10% của vấn đề tự ái. 90% còn lại là những điều gì liên hệ đến bản thân ta, như bố mẹ, anh chị em, bạn bè, trường học, nơi sinh ra, nơi đang ở, hiệu xe ta đang đi, hiệu giày ta đang mang, tôn giáo, chủ nghĩa chính trị, chủ nghĩa kinh tế, chủ nghĩa tâm lý, chủ nghĩa bờla bờla, bờla… Nói chung là tất cả những gì có liên hệ lớn nhỏ đến ta đều có thể là nguyên do của tự ái vặt của ta. Và đây mới là chuyện lớn. Continue reading Tự ái vặt

Ở nhà cũ

Chào các bạn,

Buôn Làng Sêđăng mình đang ở có năm thôn, và được anh em Buôn Làng gọi tên thôn theo số thứ tự: Thôn Một, thôn Hai, thôn Tư và thôn Năm. Riêng thôn Ba anh em Buôn Làng không gọi thôn Ba nhưng gọi xóm Đào, mình hỏi một số bố mẹ tại sao gọi thôn Ba là xóm Đào nhưng các bố mẹ cũng không biết.

Đặc biệt hai thôn trong Buôn Làng có nhiều trâu bò nhất: Thôn Một và xóm Đào, có những gia đình trong thôn có mười mấy con trâu hoặc trên ba mươi con bò. Continue reading Ở nhà cũ

Trường học và Trường đời

Chào các bạn,

Các bạn còn ở trong trường, tức là chưa thực sự ra đời để vật lộn với đời, thường không được chuẩn bị kỹ để sống với đời.

– Điều thiếu chuẩn bị đầu tiên là đời rất khác với trường. Ở trường, bạn chỉ cần chăm học, làm bài tử tế, thì sẽ có hạng cao trong lớp, mỗi năm mỗi lên, thi kì nào cũng đỗ. Mọi sự ở trong trường đều ngăn nắp như thế.

Nhưng đời thì không được ngăn nắp lắm. Đôi khi bạn làm việc tốt nhưng vẫn bị đì, vì có thể là bạn cặp bồ với một cô trong sở mà chàng trưởng phòng của bạn đã theo đuổi từ lâu nhưng bạn không biết. Hoặc đôi khi mấy đứa con ông cháu cha cùng phòng bạn lên vù vù dù chúng nó dốt. Đời chẳng phải lúc nào cũng công bình. Continue reading Trường học và Trường đời

Đi khám mắt

Chào các bạn,

Mẹ Sót nhà ở đối diện nhà mình có người con trai thứ hai và thứ ba: Em Hang và em Hội. Em Hang năm nay hai mươi tuổi và em Hội năm nay mười chín tuổi.

Ngày mình mới về Buôn Làng đến thăm gia đình mẹ Sót, được biết em Hang và em Hội đã nghỉ học từ lâu, hiện hai em làm công nhân cho lò gạch chú Lâm. Nhìn thấy hai em còn nhỏ mình hỏi mẹ Sót hai em đã học đến lớp mấy mà đã đi làm rồi? Mẹ Sót cho biết cả hai em chỉ học hết lớp hai và nghỉ học, vì hai em bị mù, đến lớp học nhìn lên bảng không thấy chữ. Continue reading Đi khám mắt

Khởi đầu con đường sự nghiệp

Chào các bạn,

Bài này mình viết cho các bạn mới ra trường – cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ – cũng như các bạn mới đổi việc sang công ty mới. Tuy nhiên, các bạn không ở trong các dạng này đọc cũng không sao 🙂

Khi các bạn mới ra trường, và được tuyển vào một công ty mới (“mới” có nghĩa là bạn chưa làm việc ở đó bao giờ), thì có rất nhiều khả năng là bạn không được một việc làm đúng khả năng như bạn tưởng tượng, vì nhiều lý do: Continue reading Khởi đầu con đường sự nghiệp

Góp công làm đường

Chào các bạn,

Mình sống giữa anh em Buôn Làng Sêđăng gần bốn năm, ba năm đầu con đường ngắn khoảng năm mươi mét từ nhà ra đường lớn là một con đường mòn nhỏ, gồ ghề lởm chởm. Mùa nắng hàng cây lớn hai bên đường đổ những cành cây khô, cùng với lá rụng đầy đường rất dơ. Mùa mưa đường trơn trượt lầy lội khó đi, sau cơn mưa muốn đi xe máy ra ngoài phải vất vả dắt xe máy đi hết con đường mòn ra đến đường lớn mới chạy xe được, vì sau cơn mưa con đường vừa lầy vừa trơn bởi đất vùng mình ở thuộc loại đất sét. Chính vì vậy trong Buôn Làng các lò gạch mọc lên như nấm. Continue reading Góp công làm đường

Sống vô ngã

Chào các bạn,

Chúng ta đã nói thường xuyên rằng nếu chúng ta khiêm tốn đến mức vô ngã, không tôi, thì chúng ta đạt đạo. Đây là trong 2 câu đầu của Bát Nhã Tâm Kinh, các bạn thuộc lòng thì cũng rất tiện khi nói chuyện:

Quán-tự-tại Bồ-tát hành thâm Bát-Nhã Ba-la-mật-đa thời
Chiếu kiến ngũ uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách

Nghĩa là

Khi Bồ-tát Quán-tự-tại thực hành trí tuệ Bát Nhã giải thoát thâm sâu
Soi thấy chính mình là không, ngài vượt qua mọi khổ nạn
Continue reading Sống vô ngã

Cho chuối

Chào các bạn,

Sống giữa anh em Buôn Làng thỉnh thoảng qua thăm hỏi, nói chuyện với người lớn cũng như các em nhỏ, mình biết thêm một vài điều rất thú vị thuộc văn hóa, phong tục tập quán của anh em đồng bào sắc tộc thiểu số. Chẳng hạn cách đây một tuần, bố mẹ Kali ở đối diện với nhà mình trong Buôn Làng, đã cho em Kali năm nay học lớp Ba là con trai lớn nhất của bố mẹ Kali, mang đến cho mình một buồng chuối mốc chưa chín trái rất mập nhìn rất ngon. Mình dặn em Kali đứng đợi mình lấy dao cắt một nhánh chuối để lại, phần buồng chuối còn lại em Kali mang về nhà để chín cho cả nhà dùng, vì nhà mình ít người chỉ lấy một nhánh là được, nhưng em Kali để buồng chuối trên hiên nhà lắc đầu chạy về. Continue reading Cho chuối

Xin lỗi

Chào các bạn,

Các bạn có xin lỗi thường không? Đối với nhiều người trong chúng ta, xin lỗi là một điều khó khăn, vì ta cho rằng đó là nhận lỗi, nhận mình đã sai, và rất ít khi chúng ta muốn nhận mình đã sai.

Thực sự thì sai hay đúng là một điểm nhỏ trong quan hệ con người, nhưng làm cho người khác buồn đau thì lại là một điểm lớn. Làm cho người khác đau buồn là điều ta không muốn xảy ra, và vì thế ta xin lỗi vì đã làm cho người kia đau buồn. Continue reading Xin lỗi

Khi có tiền

Chào các bạn,

Ở Buôn Làng năm nào trước lễ Noel hai tuần, mình cũng cảm nhận bầu khí trong Buôn Làng vui nhộn hẳn lên, các hàng quán cũng như các mặt hàng trong chợ Buôn Làng phong phú hơn. Nguyên nhân anh em Buôn Làng đã đi hái cà-phê thuê cho người Kinh ở các vùng có cà-phê về sẵn đang có tiền, thêm vào bản chất không biết lo xa, không biết dành dụm tiết kiệm nên mua sắm điện thoại di động, mua quà bánh cho con cái thoải mái. Thấy vậy mình nhắc, một số mẹ cười nói:

– “Con mình nó thèm nó thích, bây giờ đang có tiền mình phải cho nó chớ!” Continue reading Khi có tiền

Nguồn kiến thức duy nhất là kinh nghiệm

Chào các bạn,

Mình đã nói đến điều này rất nhiều lần với các bạn: Kiến thức chỉ đến từ kinh nghiệm – không từ đọc, nghe hay nhìn – và chúng ta phải thực hành mọi điều mà chúng ta muốn có kiến thức.

Và hôm nay mình có điều này thú vị để chia sẻ với các bạn. Đó là Albert Einstein đã nói như mình nói. Đầu để của bài này “Nguồn kiến thức duy nhất là kinh nghiệm (The only source of knowledge is experience) là câu nói của Einstein. Mình không biết câu này trước đây, chỉ mới hôm nay, ngày đầu năm 2016, khám phá ra Eintein nói thế.

Đây là điều quan trọng cho tất cả chúng ta. Đừng nói hay viết điều gì chỉ bằng cách trích lời của người khác và lập lại. Mọi điều chúng ta nói, chúng ta đều đã phải có kinh nghiệm do thực hành. Thường thì chỉ nghe một người nói, các bạn có thể nhận ra người đó có kinh nghiệm hay chỉ lập lại lời người khác. Người có kinh nghiệm luôn nói về một vấn đề và giải pháp cho vấn đề rất rõ ràng và cụ thể. Người không có kinh nghiệm luôn luôn lập lại các cụm từ trừu tượng và tổng quát của người khác. Continue reading Nguồn kiến thức duy nhất là kinh nghiệm