Chào các bạn,

Người ta nói “Học đường đúng”, chẳng ai nói “Học đường sai”. Nhưng đây có lẽ là một hiểu lầm rất lớn về làm việc, đặc biệt là việc sáng tạo.

Hầu như bất kì một điều gì bạn đạt được rất tốt, trước đó bạn đã mất cả trăm lần không được tốt – nấu một món ăn độc nhất vô nhị, tạo ra một món nước uống mọi người điều thích, tạo ra một kiểu áo đẹp, tạo ra một program siêu đẳng, trồng một loại cây với hiệu năng cao nhất… Thường thì bạn phải thử, không thành, thử nữa, không thành, thử nữa… Có khi đến cả trăm lần như thế, trước khi bạn đạt mục tiêu. Mỗi lần “không thành” là bạn biết được một đường sai, học được hết đường sai này đến đường sai kia, cả trăm đường sai, trước khi bạn đụng được đường đúng. À, thiên hạ chỉ thấy bạn đúng và thành công lớn, nhưng chẳng hề biết cả trăm lần sai của bạn trước đó. Continue reading Học đường sai →

Chào các bạn,

Nếu thế gian có nhiều Bồ tát, thì thế gian sẽ là Thiên đàng. Vậy thì hãy giúp tạo ra nhiều Bồ tát trên thế gian.

Các bạn hiểu hiệu ứng Pygmalion: “Nếu một người (hoặc chính ta) nghĩ ta thông minh hay ngu dốt hay sao đó, họ sẽ đối xử với ta theo cách mà họ nghĩ. Nếu ta được đối xử như thể ta thông minh hay ngu dốt hay sao đó, ta sẽ hành xử, và thậm chí trở thành như thế. Do vậy, những ‘tiên cảm’ ban đầu của người đó về ta đã trở thành hiện thực.” Continue reading Ứng xử với nhau như là Bồ tát →

Chào các bạn,

Người ta thường nói khiêm tốn là hạ mình xuống bằng người khác, bằng người thấp hơn mình. Mình cảm thấy khái niệm này có vấn đề.

Trước hết, nó hàm ý giả thiết là ta cao hơn người khác, và ta thấy ta cao hơn người khác, do đó ta muốn hạ xuống cho bằng người khác. Nghĩa là, nó bắt đầu bằng một thái độ tự cao. Làm sao mà bắt đầu bằng tự cao để khiêm tốn nhỉ? Continue reading Khiêm tốn →

Chào các bạn,

Các bạn muốn mình khiêm tốn, muốn mình thành thật, muốn mình yêu người, muốn mình tĩnh lặng… thì chỉ có một cách duy nhất là nhắc mình khiêm tốn, thành thật, yêu người và tĩnh lặng thường xuyên trong ngày, nhất là những khi chuẩn bị nói chuyện, hay đang nói chuyện, với ai đó. Chẳng có cách nào khác.

Rất thường, người ta tưởng là đi chùa, đi nhà thờ, xưng tội, rước lễ, tụng kinh, ngồi thiền… thì sẽ cho mình nhiều đức hạnh tốt. Các thứ này cao lắm là giúp các bạn yên tĩnh một chút, chậm lại một chút, để có thêm thời gian suy nghĩ trước khi nói gì làm gì. Nhưng chúng có zero ảnh hưởng đến bản tánh của bạn, nếu bạn không tích cực hướng bản tánh bạn sang hướng tốt hơn. Continue reading Tạo lập bản tính →

Chào các bạn,

Cầu bất đắc là muốn mà không được: muốn người yêu mà người yêu bỏ, muốn giàu mà vẫn chưa giàu đủ, muốn địa vị mà chưa tới được địa vị mình nhắm, muốn kinh doanh lớn mà bị sập tiệm, muốn xe hơi xịn mà chưa có… Nhà Phật nói: “Cầu bất đắc khổ”, Muốn mà không được thì khổ.

Nhưng chúng ta muốn rất nhiều thứ, và có lẽ là cần muốn nhiều thứ: Muốn học giỏi và đỗ đạt cao, muốn có công việc tốt, muốn có người yêu, muốn có tiền bạc thong thả, và hàng tá điều muốn khác. Và những điều muốn đó khuyến khích ta học hành làm việc chăm chỉ hơn. Phần lớn những điều muốn đó có ích cho đời – bản thân ta khá hơn, sản xuất cao hơn, làm việc tốt hơn cho nền kinh tế, và như thế là tốt hơn cho cả nước và mọi người. Continue reading Cầu bất đắc →

Chào các bạn,

Học bất kì môn gì ở đời chúng ta cũng cần nắm vững nền tảng, rồi mới xây dựng những kiến trúc bên trên nền tảng đó. Học như vậy thì mới nắm vững được môn học.

Ví dụ: kinh tế học thì nền tảng là luật cung cầu và sự điều chỉnh tự nhiên của thị trường qua luật cung cầu; mọi thứ khác đều xây dựng trên nền tảng cung cầu – hoặc là để thị trường tự điều chỉnh, hoặc là nhúng tay vào can thiệp thị trường trong những trường hợp thị trường bị lạm dụng; tất cả mọi chính sách đều nẳm trong những điểm nền tảng này.

Hay luật học: Mọi người đều có tự do làm những điều mà luật không cấm, và luật sẽ cấm những điều có thể tai hại cho cá nhân hay xã hội. Và hệ thống luật pháp được xây dựng trên nền tảng này.

Vậy nền tảng của tư duy tích cực là gì? Continue reading Dòng sông tích cực →

Chào các bạn,

Chúng ta hiểu luật nhân quả là luật của nhà Phật và nghĩ đến nó như một loại luật linh thiêng thần bí. Thực sự thì luật nhân quả rất khoa học. Muốn biết luật này khoa học đến đâu bạn có thể thử nghiệm cách này: Bước ra đường, nơi có nhiều người qua lại, chọn một người – cô, cậu, ông, bà gì cũng đều được – đến trước mặt người đó, chận lại, nắm cổ áo, và thẳng tay cho một cái tát nẩy lửa. Đó là nhân. Bạn sẽ thấy quả hiện ra tức thì. 🙂

Nhân là lõi bên trong như bánh ít nhân thịt, bánh cam nhân đậu xanh, bánh bao nhân trứng vịt.  Chữ nhân cũng là hạt/hột bên trong trái cây, như là hạt thị, hạt mít, hạt xoài… Quả là trái. Nhân quả là gieo “nhân”, nhân sẽ mọc thành cây, và cây sẽ cho ta “quả”. Gieo nhân thì gặt quả.

Người ta thường nói “quả báo nhãn tiền”. Quả là trái. Báo là đền đáp, đáp trả. Nhãn là mắt. Tiền là trước. Quả báo nhãn tiền là “trái đáp lại ngay trước mắt”, hay “hậu quả đáp lại ngay trước mắt”. Ví dụ bạt tai mình nói bên trên là ví dụ quả báo nhãn tiền, vì sau khi bạn bạt tai người kia xong, bạn sẽ được đáp lại bằng hàng chục bạt tai và đấm đá của mọi người đang ở đó, ngay trước mắt. Đó là buôn một lãi một trăm.

Luật nhân quả (tiếng Anh, the law of cause and effect, hay the law of causation) dựa chính vào tâm lý và sinh hoạt của con người. Bạn ăn trộm mãi cũng phải có lúc bị người ta bắt được đánh cho nhừ xương và còn gọi công an bắt giam, nếu bạn còn sống sót sau trận đòn. Người siêng năng học hành thì thường đỗ đạt làm cao. Người làm việc chăm chỉ thường thành công sau một thời gian tích lũy… Chẳng có gì là bí ẩn.

Đôi khi luật nhân quả kéo dài ra một chút, và hậu quả đến chậm một chút. Như người làm ăn gian tham trở thành giàu có nhiều năm, nhưng ai cũng ghét. Đến lúc gặp vận hạn gì đó mà tuột dốc, thì mọi người quen biết chẳng ai muốn giúp một tay, đối thủ kinh doanh thì lại chờ dịp đó để tấn công cho tuột luôn đến đáy vực. Sự nghiệp tiêu tan chỉ vì có thù mà không có bạn. Hoặc con cái cũng âm thầm khinh thường cách sống và cách làm ăn của bố mẹ, nên chẳng nghe lời bố mẹ dạy, chỉ muốn chơi bời phá của, dính dấp vào nghiện ngập bệnh hoạn. Đó là “Đời cha ăn mặn, đời con khát nước”, nhân gieo đời cha mẹ, quả đến trong đời con cái.

Nói chung là bạn gieo nhân thiện thì gặt quả thiện, gieo nhân ác thì gặt quả ác. Chẳng chạy vào đâu được. Đôi khi quả xảy ra trước mắt trong vòng nửa tiếng, vài ngày, một tháng… Đôi khi quả phát triển từ từ phải một vài năm, hay vài chục năm mới thấy rõ, có thể chưa thấy rõ đời cha, nhưng đến đời con đời cháu thì hiện ra rất rõ.

Cho nên, luật nhân quả là một luật tâm lý rất khoa học, chẳng có gì là bí ẩn hay thần thoại.

Một điều quan trọng nữa các bạn cần nhớ về nguyên tắc sống với luật nhân quả: “Bồ tát sợ nhân, phàm phu sợ quả”.

Bồ tát – tức Người Tỉnh Thức, Người Trí Tuệ – cẩn trọng với mọi điều mình làm, mọi điều mình nói, mọi điều mình tư duy, ở đây lúc này. Bồ tát muốn chắc chắn là trong mỗi lúc mình sống, mình chỉ gieo nhân tốt. Phàm phu – tức Người Si Mê, Người Ngu Dốt – chẳng quan tâm gì đến “nhân” lúc này, tự do tham sân si xả láng, và cứ lo sợ “quả” sẽ đến trong tương lai – bệnh hoạn, tai nạn, tù tội, địa ngục, luân hồi làm trâu ngựa…

Các bạn, người trí tuệ, hãy luôn quan tâm đến nhân mình gieo ở đây lúc này.

Chúc các bạn luôn đầy trí tuệ.

Mến,

Hoành

© copyright 2018
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Chào các bạn,

Vỗ về là dùng tay vỗ nhẹ để an ủi hay trấn an, gần như là mẹ vỗ nhẹ trên lưng em bé để dỗ em ngủ. Mình có cảm tưởng từ “dỗ” đến từ “vỗ” theo âm người Nam.

Vỗ về, từ vỗ bằng bàn tay, có thể dùng để nói an ủi hay trấn an, mà không cần có “vỗ” bằng tay.

Nếu hiểu như thế thì vỗ về rất gần với từ tiếng Anh “touch/touching”, mà dân An-nam ta hay dịch là “chạm”, là một từ rất tồi để dịch – “Em yêu anh vì anh đã chạm trái tim em”. Thôi thì dịch “Em yêu anh vì anh đã đụng trái tim em”, cho được việc. 🙂 Trong trường hợp này có lẽ dịch là “Em yêu anh vì anh đã làm trái tim em rung cảm/rung động”, hay “Em yêu anh vì anh đã ủi an/vỗ về trái tim em”… Dịch thế nào cũng được, miễn đừng dịch “chạm” như mọi người đang làm là được. Continue reading Vỗ về →

Chào các bạn,

Nhiều khi chúng ta có tư tưởng là con người chung quanh thường không đáng tin, không tốt… và chúng ta ứng xử với mọi người cách đó. Và vì thế mọi người ứng xử lại với ta cùng cung cách – nghi ngờ và phòng thủ. Thế giới vì thế mà “triệu người quen có mấy người thân?”, lạnh lùng và xa cách.

Có lẽ mọi người quanh ta đều là thịt ba rọi (ba chỉ) – nửa nạc nửa mỡ, nửa thiện nửa ác, nửa tử tế nửa cù nhầy… Nhưng đừng quên là: Đối với người tư duy tích cực, nửa ly nước luôn luôn đầy nửa ly. Mọi người đều có phần ác, nhưng hãy xử với phần thiện của họ. Continue reading Cộng hưởng tích cực →

Chào các bạn,

Người ta thường thích phân chia cơ thể và tinh thần thành 2 phần khác nhau và tách bạch nhau. Xưa nay, đây là vấn đề triết lý, thần học, đạo học, tôn giáo và cả võ công. Sự khác biệt thường thấy rõ khi cái bụng đòi ăn nhưng cái đầu bảo nhịn ăn để lấy tiền mua quà cho em. Có thể xác thịt được xem là một phần, và tinh thần được xem là phần cao hơn, kềm chế và kiểm soát xác thịt. Continue reading Body and spirit – Cơ thể và tinh thần →

Chào các bạn,

Tempus fugit (phát âm tiếng Việt: tem-pus phu-jít) là tiếng Latinh, có nghĩa là time flies, thời gian bay. Từ này được cho là xuất hiện lần đầu tiên trong một câu thơ của thi sĩ La Mã Vergil (70-19 BC) trong một bài thơ nói về đời sống thôn dã năm 29 trước công nguyên, và du nhập vào tiếng Anh khoảng gần cuối thế kỷ 18, và vẫn phát âm kiểu Latinh (tức là rất giống phát âm tiếng Việt).

Nghĩa của câu này cũng rất giống câu “Thời gian như bóng tên bay ngang cửa sổ”, ý nói thời gian bay rất nhanh. Nhưng ở đây cách viết văn/làm thơ là cách understatement (nói thấp xuống) – tức là không nói kiểu nâng lên, như là: “Thời gian nhanh như hỏa tiển,” hay “Thời gian đi như đạn xẹt.” Hay nói “Nàng khóc”, mà không nói “Nàng khóc thảm thiết, nàng khóc tức tưởi”. Continue reading Tempus fugit – Thời gian bay →

Chào các bạn,

Câu truyện của vũ trụ và của con người là câu truyện tình yêu. Rất tiếc là loài người ngớ ngẩn, qua nhiều niên đại, đã từ từ biến câu truyện tình yêu thành câu truyện địa ngục – đầy đe dọa, tối tăm, và kinh hãi.

Thượng đế là tình yêu (1 John 4:8). Thượng đế dựng ra vũ trụ và con người theo hình ảnh của Thượng đế (Genesis 1:26), và Thượng đế cho con người sự sống bằng thánh linh của Ngài (Genesis 2:7). Nghĩa là con người đầy thánh thiện, thánh linh, và tình yêu như Thượng đế.

Và dù con người có ngớ ngẩn để đánh mất sự ngây thơ của mình, để trái tim dần dần trở thành đau khổ, thì Thượng đế vẫn yêu con người. Thượng đế cho mặt trời mọc trên người xấu lẫn người tốt, và làm mưa trên người công chính lẫn người bất chính (Matthew 5:45). Thượng đế luôn muốn gần gũi chúng ta và làm bạn với ta (John 15:15). Thượng đế là tình yêu, bạn chẳng thể làm điều gì để Thượng đế hết yêu bạn — tình yêu của Thượng đế một chiều, vô điều kiện, vô giới hạn. Continue reading Câu truyện tình yêu →