Tích cực hay tiêu cực? Yêu hay thù ?

hatred in motion

Chào các bạn,

Một lầm lỗi lớn về suy tưởng chúng ta hay vấp phải mỗi khi thấy ai đó hăng say làm việc gì, là kết luận ngay, “Anh ấy rất tích cực.” Nhưng, một người rất hăng say chém giết, đó cũng là tích cực sao ?

Thù hận cũng là ngọn lửa đam mê thúc đẩy con người hăng say hoạt động trong việc trả thù và đập đổ, như tình yêu thúc đẩy con người yêu thương và xây dựng. Lầm lỗi lớn của chúng ta là lầm lẫn năng lực với tích cực.

Cả tích cực lẫn tiêu cực, cả tình yêu lẫn thù hận, đều tạo ra năng lực. Cuộc đấu tranh giữa năng lực tích cực và năng lực tiêu cực là cái mà, trong mọi nền văn hoá của con người, chúng ta gọi là cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối. Nhưng, bạn đừng vội giơ tay sớm “Tôi phe thiện.” (Biết rồi khổ lắm nói mãi :-)) Nếu tự cho điểm, thì tất cả thế giới chỉ có một phe thôi, các bạn ạ–mọi người chúng ta đều dõng dạc tuyên bố, rất thành thật, “Tôi đương nhiên là thuộc phe thiện.” Nhưng rất tiếc, sự thật là thế giới có biết bao nhiêu người gây bao đau khổ và phiền não hằng ngày. Mọi người đã thuộc về phe ta hết rồi, phe địch ở đâu ra vậy kìa?

Nếu ta biết được là ta vô minh, thì ta đâu còn vô minh nữa. Bản chất của “không ánh sáng” là làm cho chúng ta không thấy được gì, kể cả không thấy được chính mình. Văn hào Alexander Solzhenitsyn nói, “Ước chi chỉ có những người gian ác đâu đó quỷ quyệt làm những việc gian ác, và ta chỉ cần lặt họ ra khỏi đám chúng ta và tiêu diệt họ. Tiếc thay, lằn ranh phân chia thiện ác cắt ngang mỗi trái tim con người, và ai là người sẵn sàng tiêu diệt con tim của chính mình?” Người nào vô tội, hãy ném viên đá đầu tiên!
heart

Bởi vì thiện và ác đã có sẵn trong trái tim con người, đừng tưởng rằng khi ta hăng say làm gì đó tức là ta đang tích cực. Tích cực là tình yêu. Thù hận là tiêu cực. Hăng say hoạt động vì thù hận vẫn là tiêu cực, dù là hăng say tiêu cực. Hăng say chưởi bới, hăng say đả phá, hăng say chỉ trích, hăng say đạp người ta xuống, đó là những hăng say tiêu cực, dù xem ra rất nóng, rất nhiều năng lực. Martin Luther King nói, “Hận thù khiến đời sống tê liệt, tình yêu giải phóng. Hận thù tung rối bời đời sống, tình yêu đem đến hài hòa. Hận thù phủ đen cuộc đời, tình yêu rọi sáng.”

Nhưng, nếu ta không là người đã hiểu và làm chủ được con tim của mình, ta sẽ không phân biệt được tình yêu và thù hận trong tim. Nếu có người cướp đường đang cướp một thiếu nữ, và ta ra tay hào hiệp đánh hắn để cứu nàng, thì trong lòng ta đang có tình yêu hay thù hận? Nếu ta vì yêu nhóm nông dân bị một quan chức tham nhũng ức hiếp mà “tấn công” vị quan đó bằng mọi cách, thì đó là tình yêu hay thù hận?

Đây là câu hỏi hết sức chủ quan, và thực sự là chỉ có mình bạn hiểu được quả tim của bạn. Không ai có thể trả lời cho bạn cả–bạn đang vì tình yêu hay thù hận trong lòng? Nếu bạn không chắc, thì mình chia sẻ với bạn một phương cách nhận biết giản dị. Nhưng cách nào đi nữa thì độ chính xác của nó tùy vào một điều kiện duy nhất—ta có thật sự thật sự thật sự thành thật thành thật thành thật với chính lòng ta không. Sai một ly đi một dặm. Chỉ cần ta có một thoáng thiếu thành thật với chính mình, mọi đo lường sẽ sai đi cả dặm.

hatred

Phương cách đó là: Hãy lắng nghe những câu chính ta nói. Các câu nói của bạn là nói về người mình yêu, hay nói về người mình ghét? “Chị bị như vậy cực quá, để em giúp chị môt tay” hay “Tên này đại gian đại ác, tôi phải đánh nó một trận mới được.” Dĩ nhiên là một hai lần thì không thể quyết đoán được, nhưng nếu bạn lấy tổng số câu trong một ngày hay trong môt tuần (kể cả những câu nói thầm trong đầu) và so sánh, bạn sẽ có khái niệm khá rõ ràng là mình vì tình yêu (tích cực) hay vì thù hận (tiêu cực). Nếu bạn tính ra 50/50, thì bạn đứng ngay chính giữa. Người tích cực hạng thầy sẽ có tỉ số tình yêu/thù hận bằng 100/0.

Nếu bạn là người tích cực thực sự, tỉ số của bạn phải rất gần 100/0. Và bạn có thể làm được điều đó, vì Mahatma Gandhi nói, “Hãy ghét tội lỗi, nhưng yêu người lầm lỗi.”

heart_quilt

Chúng ta lại rất hay ghét người lầm lỗi và yêu làm lỗi. Dĩ nhiên, đã không là thánh thì ai cũng lầm lỗi khi này khi khác. Nhưng tối thiểu là ý chí trong tâm tưởng, ta có ghét tội lỗi và yêu người lầm lỗi không?

Đây là chuyện tự nhiên trong bản tánh con người, chứ chẳng phải là gì phi thường hoặc không tưởng như nhiều người lầm tưởng—bố mẹ ghét những điều sai con cái làm, nhưng vẫn luôn thương yêu con cái. Đó là bản tánh con người tự nhiên. Rất nhiều người trong chúng ta đã lạc khỏi bản tánh yêu thương của mình quá lâu, cho nên thường hay thù ghét người mình cho là lầm lỗi, trong khi mình vẫn cứ yêu làm lỗi đó—ai hăng say đấu tố tham nhũng trong khi mình vẫn nhận tiền hay chi tiền dưới gầm bàn thường xuyên?

Lord Bryon, thi sĩ nước Anh, nói, “Thù hận là điên rồ của con tim.” Nhà Phật nói sân hận là một trong ba độc—tham, sân, si—làm cho người ta mất ánh sáng. Người thực sự tích cực không thể có thù hận; hành động tích cực không thể đặt trên căn bản thù hận. Đừng vội nhìn vào các hành động nóng bỏng của mình bên ngoài mà tưởng rằng mình tích cực. Người tích cực, với con tim tràn đầy yêu thương, đôi khi có thể chuyển xoay thế giới với chỉ một nụ cười và một con tim thanh lặng.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành

© Copyright 2009, TDH
Licensed for non-commercial use

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Tích cực hay tiêu cực? Yêu hay thù ?”

  1. Cảm ơn anh Hoành về bài viết này. Chỉ một wisdom nho nhỏ mà có thể làm thay đổi một mối quan hệ, một cách sống và một con người.

    Em sẽ dũng cảm thừa nhận rằng em đang thù hận người mà em yêu thương nhất. Tâm lý này thật kì lạ. Càng yêu càng ghét.

    Số lượt thích

  2. Cám ơn Hương Mai đã chia sẻ. Hương Mai làm anh nhớ đến một đoạn trong Nhã Ca Solomon:

    Place me like a seal over your heart,
    like a seal on your arm;
    for love is as strong as death,
    its jealousy unyielding as the grave.
    It burns like blazing fire,
    like a mighty flame.
    Many waters cannot quench love;
    rivers cannot wash it away.

    Song of Songs, 8:6-7

    Hãy đặt em như dấu ấn trên quả tim anh,
    như dấu ấn trên cánh tay anh;
    vì tình yêu mạnh như sự chết,
    và ghen tương không nhường nhịn như những nấm mồ.
    Tình yêu cháy như lửa hừng hực,
    như ngọn lửa tối cao.
    Bao nhêu dòng nước không làm tình yêu hết khát;
    bao nhiêu dòng sông không cuốn mất được tình yêu.

    Nhã Ca Solomon 8:6-7
    TDH dịch

    PS: À, Nhã Ca Solomon nằm trong Thánh Kinh (Who said the Bible is boring? 🙂 )

    Số lượt thích

  3. Anh Hoành nè, thế nếu mình làm việc hăng say nhưng trong trường hợp mình bị “khích tướng” thì có tiêu cực không? Động lực của mình ở đây lại là sự tự ái vì người khác đánh giá thấp mình 😀 Positive or Negative?

    Số lượt thích

  4. Trời, câu hỏi này hay quá hay !! Và câu trả lời phải đến từ nhiều góc cạnh khác nhau. Nếu mình bị khích tướng, và vì tự ái, mình liều mình cứu người nào đó đang mắc nạn, đó không phải là một hành động tích cực lắm sao?

    Nhưng, nếu nói về tư duy, thì tư duy đó của mình là tư duy tiêu cực, vì nó đặt căn bản trên “cái tôi” của mình. “Cái tôi” là đầu mối mọi tội lỗi, ai cũng biết vậy.

    Thế thì, tại sao một tư duy tiêu cực có thể đẻ ra một hành động tích cực được?

    Thưa, thực ra có một tư duy tích cực nữa đứng ngay đó mà ta không thấy. Đó là tư duy tích cực của người khích tướng mình–bạn mình, thầy mình, hay ai đó.

    Tư duy tích cực của người đó sử dụng được tay chân của mình để làm nên một hành động tích cực cứu người.

    Còn tư duy của chính mình thì vẫn là tư duy tiêu cực, nhưng trong đó cũng đã có một tí mầm tích cực, như là, nhờ việc cứu người đó mà có thể là mình có cơ hội để tự tin hơn, và nếu mình biết nuôi dưỡng mầm tự tin đó, từ từ nguồn tích cực trong mình sẽ trưởng thành theo. 🙂

    Số lượt thích

  5. Chào anh Hoành!
    Em đã đọc bài viết của anh, thấy rất hay! Em chỉ có góp ý nho nhỏ ở chỗ cách dùng từ “năng lực” của anh: “Cả tích cực lẫn tiêu cực, cả tình yêu lẫn thù hận, đều tạo ra năng lực. Cuộc đấu tranh giữa năng lực tích cực và năng lực tiêu cực là cái mà, trong mọi nền văn hoá của con người, chúng ta gọi là cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối”… Em thấy từ “năng lực” mang nghĩa tích cực, còn “năng lượng” thì khách quan hơn. Em đã vào wikipedia tiếng Việt và wiktionary tiếng Việt và thấy nên dùng từ “năng lượng” thì chính xác hơn, không biết ý anh như thế nào ạ? Wiki cũng chưa giải thích rõ lắm, mong anh giải thích thêm cho em với ạ!
    http://vi.wiktionary.org/wiki/n%C4%83ng_l%E1%BB%B1c
    http://vi.wikipedia.org/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng
    Em cũng có một câu hỏi muốn tham khảo ý kiến anh nữa ạ! Đó là, nếu một người làm chuyện có lỗi với mình, làm mình rất buồn, nhưng mình không thù hận, không trù ẻo, không nghĩ cách gây hại cho người đó, không quan tâm người đó sống thế nào, thành công hay thất bại, và thấy không thể yêu thương người đó, nhưng lại có thể chìa tay giúp đỡ khi người đó cần như một sự thương hại, thì như vậy có phải là mình đã tha thứ cho người đó không anh? Riêng em thấy đó không phải là sự tha thứ mà chỉ là sự rộng lượng, không thích tính toán thôi. Nhưng nếu như thế thì em tích cực hay tiêu cực ạ? Việc này thuộc về tình cảm. Lí trí có thể bảo cái miệng nói tha thứ, nói yêu thương hay thậm chí có những hành động như là yêu thương, nhưng thật sự con tim không thấy yêu thương (tội nghiệp thì có thể). Làm sao mà bắt con tim yêu thương được khi nó không muốn đúng không anh? Nó là trái tim, là thế giới của trái tim mà! Hay là vì em chưa “ngộ” được đến mức đó? Không muốn yêu thương một người lầm lỗi với mình, vậy là tiêu cực sao?
    Mong nhận được hồi âm của anh. Chúc anh luôn vui khỏe!

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s