Chào các bạn,

Mình đang đứng nói chuyện với các em nhỏ trước sân nhà ở trong Buôn Làng thấy bố Tral đi từ cuối đường lên. Lúc ngang qua nhà mình, bố Tral ghé vào sân nói: “Yăh! Đợt này Yăh cảnh giác nghe!”

Mình ngạc nhiên trước lời dặn của bố Tral vì trong Buôn Làng từ lâu đến giờ không ai phải dặn nhau như vậy, nên mình hỏi: “Có chuyện gì mà phải cảnh giác, nghe lạ quá vậy bố Tral hể?”

Bố Tral với vẻ mặt nghiêm nghị nói: “Cách đây hai ngày, bố Tral đã cầm gậy đuổi một đám thanh niên lạ đi xe máy vào Buôn Làng mình. Bố Tral sợ chúng nó đi xem để sau ăn trộm chó hoặc trâu bò của Buôn Làng. Mấy ngày nay, bố Tral cùng với một số người trong Buôn Làng canh chừng xem chúng nó có trở lại không, nhưng không thấy! Tuy vậy bà con Buôn Làng mình cũng phải đề phòng thì tốt hơn!” Continue reading Dùng điện thoại di động →

Chào các bạn,

Mình đi từ nhà mẹ Kali về gần đến cổng, bất chợt quay lại thấy có mẹ đi theo từ lúc nãy đến bây giờ mà mình không để ý. Mình đứng lại khi mẹ đến gần và không đợi mình hỏi, mẹ nói: “Mình là mẹ Khiêm ở tận bên xóm Đào, đến gặp Yăh để muốn Yăh giúp cho một việc”.

Mình mở cửa mời mẹ Khiêm vào và không đợi hỏi, mẹ Khiêm nói ngay: “Gia đình bố mẹ Khiêm có sáu người con, bốn người con gái và hai người con trai. Gia đình bố mẹ Khiêm cũng giống những gia đình khác trong Buôn Làng mình, Continue reading Đi làm xa →

Chào các bạn,

Mỗi lần đi trên đường tránh lũ để ra ngoài nhà Lưu Trú hoặc ngược lại, mình thường xuyên gặp các xe chở gạch từ trong Buôn Làng chạy ra, vì các lò gạch ở ngay trong Buôn Làng, cách các nhà khoảng hai hoặc ba cây số. Và chiều nay, lúc đi ngang qua lò gạch gần nhà, mình thấy một số mẹ đang chuyển gạch lên xe. Hình ảnh đó làm mình nhớ đến các em học sinh nam lớp Mười một ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột..

Cũng trong một buổi chiều, chú Tuyến bán vật liệu xây dựng đã đến nhà Lưu Trú sắc tộc, xin mình cho một số em học sinh nam đến chuyển giúp một xe gạch xuống vì xe gạch về bất chợt, các người làm công cho chú Tuyến đã nghĩ, về nhà hết cả. Continue reading Gửi tiền mua kem →

Chào các bạn,

Về sống trong Buôn Làng đôi khi mình có cảm tưởng như mình là người vạn năng, vì gần như trong gia đình có chuyện gì, anh em Buôn Làng không kêu Bok thì kêu Yăh. Và không ai bảo ai, thường các bố đến kêu Bok, còn các mẹ và các em đến kêu Yăh. Các bố mạnh mẽ hơn, ít kêu Bok nên gần như Yăh bị kêu hoài! Từ chuyện đau ốm, bố mẹ cãi nhau, con cái không chịu nghe lời, bố tụ tập uống rượu… Ôi thôi đủ loại! Chính vì vậy mà chiều nay mình được em Nari – học trò lớp Mười gọi điện nói mình đến nhà ngay vì bố mẹ đang cãi nhau.

Gia đình em Nari ở thôn Một, cách nhà mình khoảng bốn cây số. Bố em Nari khoảng bốn mươi lăm hoặc bốn mươi sáu tuổi còn mẹ em Nari bốn mươi hai tuổi. Continue reading Con gái đi học →

Chào các bạn,

Trước kia, đối với mình, khi nói về cuộc sống nghèo đói nghèo khổ, mình chỉ có khái niệm chung chung chứ không cảm gì bao nhiêu. Cho đến hôm nay, sống giữa anh em Buôn Làng, chứng kiến cảnh sống của họ, mình mới phần nào hiểu được, cảm được sự nghèo đói cùng với những hệ lụy của nó.

Ở Buôn Làng mình đang ở, gia đình nào khá lắm thì nền nhà được tráng xi măng, còn đại đa số nền nhà vẫn còn nền đất. Vào trong các gia đình thường không bàn, không ghế, không tủ, không giường… Continue reading Làm cơm cho người viếng →

Chào các bạn,

Gần bốn giờ chiều, mình muốn đi bộ loanh quanh trong Buôn Làng một chút nên qua rủ em Hmô – con mẹ Sót đi cùng cho vui. Trong Buôn Làng đang là mùa thu hoạch lúa nên đi qua sân nhà ai cũng đều thấy có lúa phơi trước sân, không nhiều thì ít. Và cũng là mùa mưa nên trong ngày thường có những cơn mưa bất chợt, vì vậy những nhà phơi lúa, nhà nào cũng có một vài người lớn ở nhà để kéo bạt lúa vô khi trời mưa và đem ra phơi lại khi nắng lên. Phải tranh thủ từng chút nắng để tránh lúa khỏi lên mộng, khỏi hư.

Lúc đi ngang qua nhà ông bà ngoại của em Kypa, hai ông bà già trên bảy mươi tuổi cũng đang phơi một sân lúa và đang ở nhà canh lúa. Mình định đi qua nhưng vừa lúc ông ngoại em Kypa đi ra thấy mình, ông ngoại chào và mời vào nhà chơi, mình và em Hmô ghé vào chơi một chút. Continue reading Cho gạo dẻo →

Chào các bạn,

Ở với các em học sinh Lưu Trú sắc tộc có lẽ sẽ không bao giờ hết những chuyện cười, và tất cả những chuyện cười gần như đều bắt nguồn từ ngôn ngữ. Qua những tiếp xúc, trao đổi các em nói thành thạo tiếng Kinh làm mình nghĩ các em sắc tộc giống như mình, nói là hiểu liền, và có thể nói một câu hiểu liền hai ba ý, mà quên rằng đó không phải là tiếng mẹ đẻ của các em, nên các em gặp rất nhiều hạn chế khi sử dụng tiếng Kinh. Ngôn ngữ bị hạn chế sẽ kéo theo những hạn chế về suy nghĩ, về sáng tạo… Vì vậy, hôm nay mình gặp một chuyện khá buồn cười khi nhờ em Lyna, học sinh lớp Mười một làm một việc.

Ở gia đình, các em không có điều kiện để dùng cơm sáng, nhưng khi các em đến ở nhà Lưu Trú, mình lo cho các em được dùng cơm sáng đầy đủ. Continue reading Rửa hũ chao →