Chào các bạn,

Các em học sinh sắc tộc thiểu số khi đến trường được ưu tiên rất nhiều. Từ việc được phát sách vở để học trong năm cho đến học phí cũng như tiền đóng để học thêm, học phụ đạo… Mặc dầu như vậy, các em vẫn phải đóng một số tiền đầu năm học. Nếu các em có sổ hộ nghèo hoặc một số giấy tờ đúng theo nhà trường yêu cầu thì số tiền đầu năm của các em phải đóng cho một năm, sẽ chỉ bằng một phần ba hoặc một phần tư số tiền những em học sinh người Kinh bình thường phải đóng.

Mình ở ngay trong Buôn Làng, cùng sinh hoạt với anh em Buôn Làng nên mình hiểu được cảnh sống của anh em Buôn Làng mà đã chia sẻ ít nhiều trong những bài trước. Cho nên khi nói đến tiền, dù không nhiều nhặn gì, chỉ năm ngàn đồng hoặc mười ngàn đồng nhưng nhiều gia đình cũng không có. Continue reading Đóng tiền đầu năm →

Chào các bạn,

Cả tuần nay trời mưa nhiều quá sức. Mưa nhiều và to đến nỗi mình có cảm tưởng nếu mưa như vậy thêm một ngày nữa thì chắc cuối tuần mình không thể về nhà trong Buôn Làng được, vì không có đường để về! Trong khung cảnh buổi chiều trời mưa, từ phòng làm việc nhìn ra ngoài sân, tự dưng mình nhớ đến những ngày mới chuyển về ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, vì ngày mình đến nhận nhiệm sở mới, trời cũng mưa nhiều như ngày hôm nay!

Giữa tháng tám năm 2008, mình chuyển về Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột. Tây Nguyên mùa tháng tám mưa nhiều lắm. Có khi mưa suốt mầy tuần liền không ngơi nghỉ và nếu trời có tạnh thì cũng chỉ tạnh một tí xíu là mưa lại. Thường trời mưa đem lại cho mình hai cảm giác: Buồn và ngại đi ra ngoài vì quá dơ! Continue reading Ngày Yăh mới về →

Chào các bạn,

Những năm ở với các em Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, mặc dầu có nhiều em nhỏ và số học sinh nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột đông gần gấp ba số học sinh nhà Lưu Trú hiện mình đang ở. Tuy vậy, mình ít phải lo các thứ lặt vặt, vì Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột ở ngay thành phố, cần gì cũng có và những người biết chuyên môn các ngành nghề cũng nhiều, hơn nữa nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột còn có các em học sinh nam cấp III, vì vậy trong nhà Lưu Trú, nếu bị hư những thứ nhỏ như ống nước, van nước, cầu chì điện hoặc đóng những thứ vặt vãnh khác…, các em đều làm được nếu được chỉ bày cặn kẽ.

Còn nhà Lưu Trú hiện mình đang ở chỉ toàn các em nữ học sinh cấp III, vì vậy trong nhà Lưu Trú mỗi khi hư hoặc bể dù là những cái nhỏ cũng phải đi thuê, đi mượn người sửa! Chẳng hạn mấy hôm nay, trời vừa mưa vừa gió rất to, làm mấy tấm tôn che phía trên ngang hông nhà bếp kêu ầm trời! Nhà bếp hiện tại của mình là nhà khung sắt tiền chế khá rộng, mặt trước để trống. Những mặt còn lại tận dụng những bức tường của hàng rào, và hàng rào không cao bằng khung nhà vì vậy phía trên được bọc bằng tôn láng.

Continue reading Tiền của Yăh →

Chào các bạn,

Ngay từ đầu, nhà Lưu Trú của mình không có phòng học chung nên sau giờ học ở trường, các em về nhà Lưu Trú sẽ học tại bàn học cá nhân được thiết kế ngay trên giường ngủ. Sau một năm học, mình nhận thấy các em học tại giường ngủ rất khó tập trung, dễ buồn ngủ, nhất là những giờ học bài sau giờ nghỉ trưa, dễ bị cám dỗ nằm học. Vì vậy, trong giờ học bài, các em nằm ngồi rất lộn xộn.

Đầu năm học NK 2013 – 2014, mình đã sắp xếp lại để các em có một phòng học chung. Và mình đặt đóng mười bàn học, mỗi bàn có bốn hộc bàn cho bốn em ngồi học, trên mỗi bàn học được chia tên ngồi theo lớp. Tất cả đều được chuẩn bị tươm tất trong mùa hè. Continue reading Trong giờ học bài →

Chào các bạn,

Sau khi xong việc thấy còn sớm chưa đến giờ cơm tối, mình xuống bếp rủ mẹ Thoại đi thăm một số gia đình ở gần nhà mẹ Thoại. Trên đường đi, nhìn lên phía trên xa có một túp lều nhỏ, mình chỉ và hỏi mẹ Thoại: “Nhà của ai vậy?” Mẹ Thoại nhìn theo tay chỉ và cho biết đó là nhà mẹ của ba Lor.

“Sao lại nhà của mẹ ba Lor được? Vì có lần nói chuyện với ba Lor, mình biết ba Lor mồ côi cha mẹ ở với ông bà từ nhỏ, như vậy bây giờ ba Lor làm gì có mẹ!”

Mẹ Thoại hiểu ra, nói: “Ề! Ề! Đó là nhà bà cụ – mẹ vợ của ba Lor”. Nghe mẹ Thoại nói như vậy, mình đề nghị đến thăm nhà bà cụ đó trước. Continue reading Thăm nhà bà cụ →

Chào các bạn,

Ngày đóng tiền điện ở Buôn Làng sẽ không có nhân viên mang giấy báo đến nhà để thu tiền như ở phố, mà đến ngày 20 mỗi tháng, những gia đình sử dụng điện tự động đến nhà văn hóa cộng đồng của thôn Buôn để đóng. Qui định này được thực hiện lâu năm, nay trở thành thông lệ trong Buôn Làng, vì vậy tất cả những gia đình trong thôn Buôn sử dụng điện đều nhớ ngày này để đến nhà văn hóa cộng đồng thôn Buôn đóng tiền điện. Cũng chính trong ngày đóng tiền điện 20 tháng 9 năm 2013, mình đã được biết một chuyện mà qua đó mình có một cảm nhận: “Bà con Buôn Làng sống với nhau thật ấm áp tình người”.

Khoảng tám giờ, mình đang ở trong nhà nhìn ra con đường trước mặt thì thấy mẹ Sót ở gần nhà xách một túi nhỏ đi ngang qua. Continue reading Đóng tiền điện →

Chào các bạn,

Mỗi khi mình đứng lớp dạy hoặc có cơ hội tiếp xúc với các em lớn nhỏ, ngoài những nhắc nhở thông thường như: Ngoan ngoãn, vâng lời, lễ phép, biết thưa chào, siêng năng học hành, sống yêu thương bác ái, biết giữ vệ sinh và tôn trọng những của chung…, có một điều mình không bao giờ quên nhắc các em, đó là: Phải luôn sống thật thà, không được lấy cái gì của ai, đi đâu thấy cái gì không phải của mình không bao giờ được lấy, nếu mình lấy là mình thành người không tốt! Và có một điều cũng rất ngộ, đó là: Đối với anh em Buôn Làng, người lớn cũng như trẻ em, dù có biết nói hoặc hiểu rành tiếng Kinh đến mấy đi nữa thì vẫn không có từ nào dễ hiểu hơn từ “không tốt”.

Cũng chính lời nhắc nhở – không được lấy cái gì của ai – thường xuyên đó, mình đã chứng kiến một cảnh thật buồn cười từ hai em nhỏ chơi trong sân nhà mẹ Kali, là nhà đối diện với nhà trong Buôn Làng của mình, chỉ cách nhau bởi một con đường mòn. Continue reading Nơi lấy bánh →