Chào các bạn,

Chúng ta thường dùng rất nhiều từ Hán Việt trong ngôn ngữ khoa bảng và trong các môn học về triết lý hoặc tâm linh. Đó hình như là điều bắt buộc, vì các từ Hán Việt thường gọn gàng hơn các từ thuần Việt (tiếng Nôm), ví dụ “một chiếc trực thăng” thì gọn gàng hơn “một chiếc máy bay lên thẳng.”

Tuy nhiên, các từ Hán Việt thường có ý nghĩa mơ hồ đối với người Việt và do đó thường không tạo ấn tượng mạnh mẽ rõ ràng cho người nghe. Chúng ta có thể dùng một số từ trong Phật học để làm ví dụ, vì các từ Phật thường bàng bạc trong văn hóa Việt và mọi người, từ bình dân đến khoa bảng, đều rành rẽ. Continue reading Thuốc ngôn ngữ bọc đường →

Chào các bạn,

Một phái đoàn WHO đã sang Trung quốc điều tra nguồn gốc của coronavirus (COVID-19) mấy tháng trước và đã kết luận là không có bằng chứng rằng virus này là do con người tạo ra và chạy lạc ra khỏi phòng thí nghiệm ở Vũ Hán. (Đương nhiên là không đủ bằng chứng. Nếu TQ là thủ phạm – hoặc ai là thủ phạm – thì cũng đã phi tang bằng chứng và cản trở người điều tra đủ mọi cách để có kết luận “không đủ bằng chứng kết tội”). Các nhà khoa học quốc tế, sau khi đọc bản trường trình của đoàn chuyên gia WHO, vẫn cảm thấy là có nhiều yếu tố cho thấy coronavirus có thể là sản phẩm nhân tạo (với công nghệ sinh học) và virus này thoát ra ngoài phòng thí nghiệm do tai nạn. Nhiều nhà khoa học và chính quyền trên thế giới do đó đang đồng loạt đòi một cuộc điều tra khác. (Và TQ chẳng happy về việc đó). Continue reading Siêu vi khuẩn vượt rào →

Chào các bạn,

Chúng ta đã quen với khái niệm thiện versus ác, trắng v. đen, God v. Satan… Thế giới thường được mô tả như là một cuộc chiến trường kỳ giữa người lành và kẻ dữ. Và đương nhiên đây là ảo tưởng và si mê vào hàng số 1, vì thế giới chiến tranh và giết chóc cả chục ngàn năm nay, cho đến bây giờ, cũng vì con người luôn cho rằng mình thiện và thằng kia là ác, phải diệt hắn.

Thế cho nên nhà Phật dạy tâm không phân biệt, phải vượt lên trên thiện và ác, để có thể đứng ở một tầng cao hơn, như mẹ trên cao nhìn xuống các con đánh nhau và biết đứa nào cũng có lỗi, chẳng có đứa nào thiện và đứa nào ác. Continue reading Thiện ác →

Chào các bạn,

Tất cả mọi nền văn hóa của loài người kéo dài từ thời cổ đại đến nay (nghĩa là đã rất nhiều ngàn năm, đã chịu thử thách của thời gian và của loài người nhiều ngàn năm) đều dạy chúng ta loại bỏ cái tôi. Nhà Phật thì dạy vô ngã. Những nhà khác thì dạy obedient to God và submitting oneself to God (vâng lời Thượng đế và giao phó mình vào tay Thượng đế).

Văn hóa Việt Nam cũng nói:

Con chim nó hót trên cành,
Nếu Trời không có, có mình làm sao?
Con chim nó hót trên cao,
Nếu Trời không có, làm sao có mình?
Continue reading Dẹp cái tôi →

Chào các bạn,

Mấy ngày nay có thông tin một nhóm Giáo hội Phục Hưng gì đó ở Sài Gòn là một ổ COVID lớn vì họ tụ tập đông đúc trong một phòng nhà thờ nhỏ xíu và không đeo khẩu trang. Từ đó mầm bệnh lây lan rất rộng. Nhà nước nói đang làm thủ tục truy tố nhóm này vì không tuân giữ thủ tục phòng ngừa làm lây lan dịch bệnh.

Chúng ta không thể xao nhãng việc ngừa bệnh và “để đó Chúa lo.” Chúa đã cho chúng ta bác sĩ, thuốc men, khẩu trang, thuốc diệt khuẩn và kiến thức ngừa bệnh. Ta phải dùng chúng để làm việc của ta. Đừng lờ chuyện mình phải làm để bắt Chúa làm hết cho mình. Chúa chẳng là osin của mình. Chúa cũng chẳng có nhiệm vụ phải cứu mình nếu mình chẳng quan tâm đến ngừa bệnh. “Đừng thử thách Chúa là Chúa của ngươi” (Matt. 4:7). Chúa chẳng có lý do gì để phải làm theo mệnh lệnh của bạn. Continue reading Đừng thử thách God →

Chào các bạn,

Commitment là cam kết, đó là một lời hứa mình sẽ làm gì đó, lời hứa này có thể là với chính mình hay với ai đó. Như là, tự cam kết là sẽ học xong thạc sĩ, cam kết với Phật là sẽ đạt được vô ngã, cam kết với Chúa là sẽ yêu tất cả mọi người vô điều kiện, cam kết với đất nước là sẽ luôn bảo vệ và giúp phát triển đất nước…

Sống ở đời chúng ta thường có nhiều cam kết – cam kết hôn thú sẽ sống với nhau trọn đời sướng cùng hưởng khổ cùng chịu, cam kết trung thành với bạn bè, cam kết tử tế với hàng xóm, cam kết làm gương tốt cho những người thuộc thế hệ sau mình, cam kết không bao giờ tham nhũng… Những cam kết này đôi khi là với một người, như là cam kết hôn nhân, nhưng phần lớn là với chính mình. Continue reading Commitment – Cam kết →

Chào các bạn,

Chúng ta đều biết nhân quả là gì, nhưng chúng ta thường chẳng quan tâm gì đến nhân quả, muốn làm gì thì cứ làm.

Mỗi hành động của chúng ta là một nhân, đều tạo ra quả. Thường là ta thấy kết quả tức thì, nhưng đó là chỉ là một chút. Ảnh hưởng của một hành động của ta có thể mấy mươi năm sau mới lộ ra. Continue reading Nhân quả →

Chào các bạn,

Hôm nay là ngày Phật Đản, mình muốn nhắc các bạn một chút về Phật triết. Phật triết là cốt lõi của Phật học – nói đúng ra, Phật học đúng nghĩa là Phật triết, Phật triết là Phật học.

Nước ta là nước Phật giáo đã mấy ngàn năm. Vào thời quân chủ có đến 3 tôn giáo có ảnh hưởng tại Đại Việt, đó là Phật, Khổng, và Lão. Phật và Khổng có lẽ có ảnh hưởng mạnh hơn đạo Lão, nhưng dù sao thì người Việt vẫn xem tam giáo này là bình đẳng và thường cho rằng cả ba đạo này có cùng một nguồn gốc, gọi là “tam giáo đồng nguyên.” Continue reading Hiểu Phật triết để hiểu người Việt →

Chào các bạn,

Nếu trong thời đại dịch cách ly mà các bạn chưa cảm thấy đời sống nội tâm của mình phát triển, thì các bạn có vấn đề – đi ăn đi chơi thì không có chỗ, đi học cũng không tới trường được, ở nhà có thêm thời giờ để chùi dọn nhà cửa sạch sẽ hơn, gần gũi gia đình hơn, và nhiều thời gian để ngồi yên suy tư hơn. Đó là những điều kiện rất tốt để trái tim chúng ta thêm trí tuệ.

Điều gì ở đời cũng thế, luôn có hai mặt. Đại dịch mang bệnh đến, nhưng cũng mang trí tuệ sâu sắc đến. Ít nhất là ai cũng cảm thấy đời sống của mình thật sự mong manh và dễ vỡ. Chính cái mong manh ấy là ánh sáng vô thường cho tâm trí. Continue reading Âm dương tương hành →

Chào các bạn,

Có lẽ các bạn đã có nhiêu kinh nghiệm về tĩnh lặng: Khi thuyền trôi bồng bềnh trên sông nước êm ả trăng thanh, thì ai cũng thấy mình tĩnh lặng. Nhưng khi đụng chuyện – gặp bão, gặp gềnh, găp điều nguy hiểm, gặp điều động chạm đến tham sân si, thì lại là chuyện khác. Lúc đó ai cũng mất tĩnh lặng và lăng xăng nhảy nhót, hò hét, khóc lóc, đâm chém, trầm cảm… Nói chung là lúc đó mới thấy tĩnh lặng biến mất và mình lại hoàn mình.

Đó là luân hồi, mình vừa từ thiên đàng tái sinh vào địa ngục, vừa từ kiếp người đầu thai vào kiếp ngạ quỷ. Vòng luân hồi là vòng sống mỗi ngày của chúng ta, chúng ta đi qua bao nhiều kiếp luân hồi – thánh, người, quỷ, vật – như thế. Continue reading Cố gắng tĩnh lặng →

Chào các bạn,

Sống tùy duyên là sống tùy theo điều gì đến với mình, có cơm thì ăn cơm, có cháo thì ăn cháo, gặp nắng thì theo nắng, gặp mưa thì theo mưa. Sống kỷ luật là sống với kỷ luật, một khuôn thước có sẵn cho mình.

Hai cách sống này – tùy duyên và kỷ luật – xem như đối nghịch nhau, một đằng là luôn uyển chuyển thay đổi với thời gian và hoàn cảnh, một đằng là một khuôn thước hẳn hòi và cố định. Continue reading Sống tùy duyên và sống kỷ luật →

Chào các bạn,

NGO là non-government organization (tổ chức phi chính phủ), không phải tổ chức chính phủ như các cơ quan nhà nước các cấp, nhưng cũng không phải là các công ty kinh doanh vì lợi nhuận, mà là các tổ chức phi lợi nhuận (non-profit organization). Đó là các tổ chức tình nguyện, từ thiện (tổ chức thiện nguyện), mà người ta gọi chung là civil society (xã hội dân sự).

Nước Mỹ có hơn 300 triệu dân và có 1,5 triệu NGOs, tức là khoảng 200 người thì có một NGO. Việt Nam có 90 triệu dân, và bao nhiêu NGOs? Continue reading Hoạt động thiện nguyện →

Chào các bạn,

Việt Nam chúng ta có vấn đề lớn về đạo đức. Các bạn đã biết hết rồi, mình không kể chi tiết ra đây để làm bài này thành quá tiêu cực và làm mọi người stressed. Mình chỉ muốn nhắc mọi người rằng đạo đức là nền tảng của phát triển kinh tế. Thiếu đạo đức thì kinh tế không phát triển được và chúng ta sẽ tiếp tục là quốc gia đi hàng cuối.

Dù là mỗi người có một khái niệm đạo đức khác nhau, chúng ta cũng có những khái niệm mà ai cũng đồng ý về đạo đức, như là không giết người, không trộm cắp, không gian dối… Vậy hãy lấy ra một khái niệm đạo đức căn bản để mọi chúng ta cùng đồng ý thực hành. Đó là chữ tín. Continue reading Đạo đức để phát triển →

Chào các bạn,

Ăn chay là ăn ít hơn bình thường một chút, các món ăn nhẹ nhàng và cần kiệm hơn bình thường một chút, và lòng mình trầm tĩnh hơn một chút. Ăn chay thực sự chẳng phải là việc của dạ dày mà là việc tâm trí.

Ngày nay chúng ta ăn chay mà có các món bò kho, mực xào lăn, lợn nướng mỡ chài… Tức là ăn chay nhưng lòng nghĩ đến ăn thịt, ăn thực vật nhưng lòng nghĩ đến sát sinh, ăn món nhẹ nhàng nhưng vị thì các món nhậu. Continue reading Ăn chay →

Chào các bạn,

Đời sống sinh học cho cơ thể đòi hỏi bạn phải ăn uống ngủ nghỉ mỗi ngày, thêm vào đó đòi hỏi nhiều kiến thức và luyện tập như thể dục, cách dùng thực phẩm tốt, cách chống cholesterol chống đường chống béo, tránh bệnh tật nhất là các bệnh hiểm nghèo như COVID, cách làm cho cơ thể thêm mạnh mẽ mỗi ngày – võ thuật, bóng đá, bơi lội…

Nhưng đời sống tinh thần, là điều quan trọng hơn cơ thể, thì hầu như chẳng mấy ai quan tâm. Đó là vấn đề lớn của con người. Continue reading Mục tiêu là thánh →