Đức vâng lời và teamwork

Chào các bạn,

Các bạn đã biết đức vâng lời là gì? Đó là một đức hạnh ngày xưa được nhấn mạnh rất lớn. Bố mẹ đặt đâu con ngồi đó. Con trâu mà bố mẹ nói là con bò thì cũng phải gật đầu nói là con bò. (Đó là lời mẹ mình kể mẹ được người lớn giáo dục như thế). Trong xã hội thì có tam cương – tam là ba, cương là cứng, như là kim cương, tức là ba quy luật rất cứng, không bẻ cong được. Đó là quân thần, phụ tử, phu phụ.

Quân thần là vua tôi. Phụ tử là cha con. Phu phụ là chồng vợ.

Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung
Phụ xử tử vong, tử bất vong bất hiếu

Tức là:

Vua xử bề tôi chết, bề tôi không chết là không trung thành.
Cha xử con chết, con không chết là bất hiếu

Không có câu tiếp cho phu phụ (vợ chồng). Và bên trên nói về cha con, chứ không có mẹ con. Về nhiệm vụ phụ nữ thì có tam tòng, tứ đức:

Tam tòng là:

Tại gia tòng phụ – ở nhà thì theo cha
Xuất giá tòng phu – Lấy chồng thì theo chồng
Phu tử tòng tử – Chồng chết thì theo con trai (Tức là không được tái giá).

Tứ đức là: công, dung, ngôn, hạnh – làm việc, sắc đẹp, ăn nói, đức hạnh.

Trở lại đức vâng lời. Ngày xưa gia đình và xã hội chia ra cấp bực chắc chắn như thế, và người trên nói gì người dưới phải vâng lời, không cãi lại. Đương nhiên là các bạn có thể thấy xã hội như thế có cực nhiều bất công. Bố mẹ nói gì con cũng phải vâng lời, dù bố mẹ phi lý cách nào. Vua với quan/dân cũng thế. Hay thầy với trò trong trường học. Do đó chỉ có một cách học khắp nơi là học từ chương – không có việc thảo luận tay đôi với thầy hay người cấp trên.

Ngày nay thì ở khắp nơi tình trạng đó đã được cải thiện rất nhiều, ngoại trừ trong các tôn giáo – cãi lại giáo hội hay các tu sĩ là coi chừng có vé tàu suốt đi thẳng xuống hỏa ngục đó các con ạ. Và đương nhiên các bạn đã biết, hệ thống giáo sĩ là một hệ thống quyền lực, luôn bảo vệ quyền lực của họ, và họ chẳng muốn giáo dân nào cãi lại và không vâng lời, dù giáo hội và giáo sĩ có thể gian dối hay ngu dốt đến thế nào. Trong Công giáo chẳng hạn, các nữ tu có đức vâng lời là đức hạnh đòi hỏi hàng đầu, chính vì thế mà biết bao nhiêu người đã đòi hỏi giáo hội thay đổi để nữ tu không còn phải phục vụ các linh mục như là osin, bị la mắng thường xuyên, mà không có tiền công.

Nói vậy để các bạn biết, những hệ thống cản trở sự phát triển bình đẳng, dân chủ và trí tuệ lớn nhất trong mọi quốc gia trên thế giới ngày nay là các tôn giáo.

Ngày nay, chúng ta có đối thoại trong gia đình, trong học đường và trong xã hội, nên mọi người tranh luận bình đẳng và đức vâng lời còn giá trị nhỏ hơn. Ngay cả khi con cái mới chỉ 2 tuổi, bố mẹ cũng thường giải thích rõ cho con hiểu tại sao bố mẹ có luật cấm này, lời khuyên kia. Và trẻ em thường hay thắc mắc, nên khi nghe bố mẹ giải thích luật, các em cũng thường hỏi lại, và do đó có thảo luận giữa bố mẹ và baby. Các cuộc thảo luận đó thường giúp bố mẹ nghĩ lại và đôi khi đổi luật.

Tuy nhiên, trong mọi teamwork ngày nay, tuân lệnh lãnh đạo là một việc hầu như tuyệt đối. Lãnh đạo bạn bảo bạn làm gì, thì bạn làm nấy, không cãi lại được. Đây là vấn đề teamwork. Nếu trưởng team bảo bạn đi Đông, bạn đi Tây. Bảo bạn đi Nam, bạn nằm ngay tại chỗ và ngủ, thế thì team chết mất chứ làm ăn gì được nữa. Cho nên, khi trưởng đội bóng giao việc cho mỗi người trong team, mỗi người cứ phải răm rắp làm theo lời trưởng đội, để còn có thể chiến thắng.

Nhưng, người ta không gọi đó là vâng lời, mà là tuân lệnh. Chúng ta có thể phân tích vấn đề như sau:

– Ngày nay trước khi làm quyết định, trưởng team thường họp cả team lại để cùng thảo luận vấn đề trước khi quyết định. Đó là tính bình đẳng và dân chủ căn bản trong mọi team.

– Thảo luận xong rồi thì trưởng team phải làm quyết định. Trưởng team có thể hỏi mọi người giơ tay biểu quyết xem ai ủng hộ cách nào trong vài cách đã bàn. Nhưng dù có biểu quyết, trưởng team phải là người quyết định – quyết định theo đa số hay theo thiểu số hay chẳng theo số nào là quyền của trưởng team, vì trưởng team phải là người chịu trách nhiệm về các quyết định của team.

Không thể nhắm mắt theo quyết định mà đa số đã biểu quyết, vì khi đó quyết định là quyết định của mọi người trong team, và chẳng ai chịu trách nhiệm cả. Đó là “trách nhiệm của cả team” nhưng “cả team” là “chẳng có ai.” Nếu sau này cấp trên khiển trách quyết định đó, chẳng lẽ kéo cả team ra phạt?

Hơn nữa, cha chung chẳng ai khóc. Khi cả team bỏ phiếu làm quyết định, vì không ai chịu trách hiệm cá nhân, moi người có thể bỏ phiếu theo cảm tính mà không cần cân nhắc. Nhưng nếu trưởng team phải chịu trách nhiệm cá nhân về các quyết định, thì trưởng team rất cân nhắc trước khi quyết định.

Ngoài ra, trưởng team luôn có trí tuệ hơn mọi người khác trong team, cho nên mới được làm trưởng. Người có trí tuệ nhất nên làm quyết định, thay vì để cho những người kém trí tuệ hơn biểu quyết, đạc biệt là trong những team sống chết – quân đội, đội bóng phải chiến đấu, team trong công ty phải chiến đấu với các công ty khác…. Nói chung là mọi team trong xã hội.

– Cho nên, trưởng team phải làm quyết dịnh và mọi người phải tuân theo quyết định đó. Quyết định của trưởng team thực ra là quyết định tối cao của team. Trưởng team chỉ làm quyết định thay mặt team – quyết định của trưởng team trở thành luật của team và mọi người, kể cả trưởng team, cũng phải tuân theo. Nên người ta nói đó là “lệnh” – lệnh của trưởng team, nhưng trên lý thuyết triết lý hành chánh, thì đó là “Lệnh tối cao của team.” Và người ta nói “tuân lệnh”, thay vì “vâng lời”.

Đó là cách thức làm quyết định cho team, trong đó có bình đẳng và dân chủ làm căn bản, có trao trách nhiệm làm quyết định cho một người chịu trách nhiệm cá nhân về quyết định đưa ra, và có sự tuân lệnh của toàn thể mọi người trong team để team có thể làm việc hòa hợp và chặt chẽ như một team vô địch.

Cách teamwork này đương nhiên có thể áp dụng mọi nơi – gia đình, trường học, xã hội, công ty, nhà nước, nhà thờ, nhà chùa…

Đó là cân bằng dân chủ và kỷ luật team.

Chúc các bạn luôn bình đẳng, dân chủ, và kỷ luật.

Mến,

Hoành

© copyright 2019
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Đức vâng lời và teamwork”

  1. “Dân chủ – Kỷ cương – Thống nhất – Thành công” là tinh thần của bất cứ TEAM nào vì lợi ích chung. Nhưng nếu có “cá nhân” xen vào TEAM thì một trong các thành tố trên bị ảnh hưởng. Với tình yêu mạnh mẽ làm cho TEAM mạnh lên trên cơ sở lợi ích cộng đồng, quốc gia, thế giới thì nhất định sẽ thành công, thành công, thành công.
    Chúc các bạn được sống và làm việc với TEAM của mình đầy tình yêu!

    Số lượt thích

  2. Hi anh,

    “Về nhiệm vụ phụ nữ thì có… tứ đức. Tứ đức của phụ nữ là: công, dung, ngôn, hạnh – làm việc, sắc đẹp, ăn nói, đức hạnh.” Chẳng có tứ đức cho đàn ông. Đàn ông hầu như chỉ có mỗi đức làm việc, còn sắc đẹp, ăn nói, đức hạnh thì ít người chăm lo, có lẽ vì không phải nhiệm vụ nên ít người làm.

    Thêm nữa, tỉ lệ nam nữ VN hiện nay chênh lệch khá nhiều, nam nhiều hơn nữ.

    Nữ vừa có nhiều đức hơn nam, vừa hiếm hơn nam, thế thì nữ thoải mái trong chuyện kết bạn hơn nam rồi, phải không ạ?

    10-20 năm nữa nam giới VN sẽ có gánh nặng hôn nhân khi nam giới khó có thể tìm được bạn gái – đây là câu chuyện rất dễ xảy ra.

    Em post comment không liên quan đến topic của bài. Em nghĩ về một câu trong bài và thấy hay quá nên… comment.

    Em Hương

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s