The free spirit – Tinh thần tự do

Chào các bạn,

Mình nói đến tự do tâm trí rất thường xuyên, nhưng tự do còn hơn tự do rất nhiều. Tự do có trong đó tinh yêu chân thật và trí tuệ sâu xa.

Tự do là một thái độ của tâm trí, không bị cầm tù. Đây không phải là điều gì bên ngoài, như là tự do chạy xe lạng lách bất trật tự trên đường phố, hay tự do say bí tỉ về nhà đánh vợ. Tự do tâm trí là tự do của tinh thần, một tinh thần không tù ngục.

Tư do không có nghĩa là bất cần, như là bất cần đời. Thái độ bất cần là không cần quan tâm đến, xem thường, coi thường… Bồ tát quan tâm đến phổ độ mọi chúng sinh, tức là rất quan tâm đến đời sống của mọi người, nhưng Bồ tát có tinh thần tự do hoàn toàn.

Nghe thì có vẻ khó hiểu, nhưng thực sự là các bạn đã thấy một hình ảnh khác thường xuyên rất giống. Đó là trong các phim cao bồi. Chàng nghĩa hiệp đến một thị trấn nhỏ, thấy có bất công và áp bức, nhiều người sợ hãi đám côn đồ, chàng bỏ công chiến đấu chống đám côn đồ, diệt chúng xong thì chàng lại một mình một ngựa ra đi về hướng hoàng hôn. Đó là người nghĩa hiệp quan tâm đến an sinh và hạnh phúc của mọi người mà mình chẳng quen, đến mức sẵn sàng đặt mình vào vòng nguy hiểm để chiến đấu giải phóng cho họ, nhưng chàng chẳng bị bó buộc bởi khen tụng, ca ngợi, tiệc mừng danh dự… Xong việc là lại tiếp tục lang thang một mình khắp chốn.

Đó là quan tâm rất nhiều đến đời sống, nhưng không bị cầm tù vào đâu.

Đương nhiên là mỗi chúng ta có một số quan tâm đến đời sống – công việc, con cái, chính trị, kinh tế, kinh doanh, xã hội, tôn giáo, từ thiện… Và đương nhiên là chúng ta tập trung nỗ lực vào những điều đó. Vậy là quan tâm đến đời sống. Và đương nhiên vậy là sống nghiêm chỉnh và khôn ngoan. Tập trung năng lượng để phát triển.

Nhưng dù chúng ta phải “dính” với công việc và đời sống như thế cả đời, ta vẫn có thể có được một tâm trí tự do nếu ta “không bám”, tức là không chấp, vô chấp.

Nghĩa là, ví dụ, ta đang làm việc và vì lý do nào đó mà mất việc, đương nhiên là gặp khó khăn, ít nhất là phương diện tài chánh, nhưng ta không cần phải stress hay trầm cảm hay than thân trách phận. Chấp nhận mất việc như là chuyện bình thường ở đời. Đời là vô thường, luôn thay đổi, thì mất việc là chuyện bình thường ở đời, có gì phải quá căng? Thái độ tốt nhất là: “Wow, trời cho mình nghỉ hè một lúc cho khỏe, rồi sẽ làm việc trở lại.”

Đó là thái độ vô chấp. Có việc tốt, bị mất, thì có thể đau một chút, nhưng không bám vào việc cũ để mà xuống cấp tinh thần. Xem mất việc như là môt cơ hội để đổi việc, để đi con đường mới. “Ông Trời mới đóng một cánh cửa và đã mở một cánh cửa mới cho mình. Mình chỉ cần đợi một chút sẽ thấy cánh cửa mới.”

Vô chấp như thế thì chẳng có gì trên đời làm bạn stress được, vì bạn tự do trong tâm trí. Tâm mình không bị bám vào điều gì để khi mất nó thì mình bị stress hay trầm cảm hay tức giận hay nổi điên.

Đó là tinh thần tự do. Và tự do này là nền tảng của tình yêu chân thật, vì bạn có thể yêu mà không bám. Yêu người nhưng không bám vào người, nên khi mất người cũng không đau khổ hay thù hận. Yêu mọi thứ nhưng không bám vào gì, nên khi bị mất không bị ái biệt ly khổ – khổ vì yêu mà chia cách – hay cầu bất đắc khổ – khổ vì muốn mà không được.

Quan trọng hơn nữa là ta có thể yêu tất cả mọi người, vì yêu mà không bám vào những hàng rào chia cách.

Tự do tâm trí còn cho ta trí tuệ.

Trước hết, đó là một đầu óc rộng mở, luôn nhìn mọi vấn đề từ nhiều góc cạnh khác nhau, không bị thiên kiến che mờ, vì không bám vào điều gì để thành thiên kiến. Cho nên bạn thường hiểu mọi vấn đề bằng mười thiên hạ.

Thứ hai, bạn có thể thấy mọi sự như nó là. Do đó có thể hiểu sâu sắc những vấn đề trừu tượng như triết lý và tâm linh. Đây là trí tuệ giải thoát, như trí tuệ Bát Nhã hay Thánh linh khai mở.

Cho nên khi ta nói tâm trí tự do không tù ngục, ta nói về rất nhiều điều. Các bạn hãy tưởng tượng bạn đang bị giam trong phòng giam tối tăm, và bạn được trả lại tự do, ra ngoài rong chơi khắp chốn. Có những thứ gì đi theo tự do đó?

Chúc các bạn luôn tự do.

Mến,

Hoành

Một suy nghĩ 2 thoughts on “The free spirit – Tinh thần tự do”

  1. anh Hoành ơi,

    anh có thể kể cho em nghe một chuyện mà anh đang rất tập trung/đam mê mà tự nhiên lại mất đi không ạ? tinh thần tự do của anh lúc ấy có sẵn, đến liền ngay đó hay cũng buồn, có khổ, có vất vả một giai đoạn thì mới trỗi lên ạ?

    em Mai Anh

    Số lượt thích

  2. Hi Mai Anh,

    Hồi trước thì khi mất gì anh cũng đau khổ – đau và khổ. Bây giờ hiểu đời và nguyên lý sống rồi thì mất có thể đau nhưng không khổ.

    Để anh nói về đau một chút. Người ta thường hiểu lầm rằng người luyện tâm thì không đau. Đó là sai đến 1 triệu km. Người luyện tâm đúng thì rất yêu đời và yêu người. Càng yêu thì càng nhạy cảm và càng dễ đau và đau nhiều hơn người bình thường. Mình thấy người nghèo mình đau, thấy người khổ mình đau, thấy người ngu mình đau, thấy người phạm tội mình đau…. Mình đau vì thấy người ta chẳng hiểu được Chúa Phật, mình đau vì người ta lạm dụng chúa Phật… Mình đau vì Syria, vì Myanmar, vì Bosnia, vì người tị nạn ở biên giới Mỹ- Mexico, vì Libya… Mình đau vì thấy phố phường đau gì đó, đất nước đau gì đó, đồng bào nào đau gì đó. Mình đau vì hàng tỉ thứ của thế giới và của con người. Người bình thường chẳng đau nhiều đến thế.

    Càng hiểu điều này nhiều anh càng thấy rất tội nghiệp cho Chúa, Phật, các Bồ tát, và các thánh nhân… Trái tim của các vị đau thường trực cho quá nhiều điều.

    Nhưng đau mà vẫn tĩnh lặng để biết nên làm gì. Đau mà không khổ, không trầm uất, không nổi điên, không mất kiểm soát trái tim và trí óc của mình. Vì mình đã luyện được tâm mình luôn tĩnh lặng và sáng suốt.

    Tức là đau thì vẫn đau, dễ đau hơn người bình thường, và đau về nhiều điều hơn người bình thường. Nhưng tâm trí không bị cầm tù, không bị mất kiểm soát. Vẫn tĩnh lặng nhìn nỗi đau và biết mình nên làm gì.

    Trả lời câu hỏi của em: Yes, nếu anh mất gì đó mà anh đang có nhiều đam mê và tập trung, thì anh sẽ đau. Có lẽ là mất đồ thì hơi tiếc một chút nhưng chẳng gọi là đau. Nhưng mất người thì đau rất nhiều. Và đôi khi nỗi đau lại đến thăm mình, có thể cả nhiều năm sau thỉnh thoảng lại đến thăm mình vài phút. Nhưng vẫn tĩnh lặng được để tự do trong tâm trí, và sáng suốt trong tư duy.

    Chúc em ngày vui.

    A. Hoành

    Liked by 1 person

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s