Bài học ngoại giao 6 – Nói chuyện với người nước ngoài

Chuỗi “Bài học ngoại giao”

Chào các bạn,

“Người nước ngoài” là người không nói tiếng Việt, và có lẽ chúng ta phải nói tiếng Anh với họ, vì đa số người trên thế giới ngày nay dùng tiếng Anh như ngôn ngữ phổ thông. Bài này mình bàn về nói chuyện với người nước ngoài, nhưng những nguyên lý ở đây cũng là nguyên lý khi nói chuyện tiếng Việt với người trong nước.

Thường là khi nói chuyện với người nước ngoài, nhiều người Việt không biết vì lý do gì mà nói quá nhanh. Mình nói tiếng nước ngoài, giọng của mình lạ đối với họ, mình lại tăng tốc nữa, thì cơ hội để họ không hiểu được mình là rất cao. Và người ta không hiểu thì nhiều khi người ta cũng không hỏi, chỉ ừ ừ ào ào, mỉm cười, gật đầu, nên mình có thể cũng không biết là người ta không hiểu. Các bạn cần nhớ là người một nước, nhưng khác tỉnh, cũng có thể khó hiểu nhau. Khác nước, dù cùng tiếng Anh, vẫn rất khó hiểu nhau hơn. Khác nước mà lại khác ngôn ngữ thì càng khó hiểu nhau hơn nữa.

Khi nói chuyện với người nước ngoài, ta cần nhớ các điểm tâm lý sau:

1. Mình nói tiếng Anh, thì người có tiếng mẹ đẻ là tiếng Anh (Anh, Mỹ, Canada…) tự nhiên phục mình như mình thấy một người nước ngoài nói tiếng Việt. Cho nên đừng mắc cở hay mặc cảm.

2. Nói chậm và phát âm càng rõ càng tốt, vì mình có âm “tiếng Anh của người Việt”, chậm lại để người ta hiểu mình dễ hơn.

3. Chậm còn có uy. Các bạn thấy các người lớn, người chỉ huy, hay chú bác nói với con cháu, luôn nói chậm và rõ từng chữ, để người nhỏ hơn nghe cho rõ từng chữ. Khi bạn nói chậm và rõ từng chữ, người nghe bạn tự nhiên cảm thấy uy lực tự tin của bạn như thế.

4. Khi trả lời, nếu có thể thì luôn cám ơn hay/và đồng ý trước khi nói tiếp. “Thank you for mentioning this issue. We need to address it.” “I agree on the points you mention, but we do have a couple of concerns….”

5. Nếu nhìn mặt người kia mà thấy người ấy còn lơ ngơ, tức là chưa hiểu, thì hỏi lại: “You understand what I said?” hay “You follow me?” Nếu người ta trả lời “chưa hiểu” thì chậm lại nữa, và nói mỗi câu là hỏi ngay “You understand me?” hay “You follow me?”

6. Kẹt quá thì dùng bút viết chữ quan trọng mà người kia không nghe được.

7. Hết cách thì xin lỗi: “Sorry I don’t have enough English to explain, but I will find a friend to explain this to you. I promise.” Dù vậy, đừng mất tinh thần về việc này. Luôn có khuôn mặt và aura tự tin.

8. Trong giao tiếp, ngoại giao, điểm chính không phải là tiếng Anh bạn siêu đến đâu, mà là bạn có vẻ tự tin và bình thản đến đâu. Kể cả khi bạn không nói được gì và phải có thông dịch viên, thì người nghe vẫn chấm điểm bạn, ý thức hoặc vô thức, qua thái đội tự tin và bình thản của bạn.

Tức là chúng ta đang nói đến body language (thân ngữ). Cơ thể của bạn phải nói lên hai chữ “tự tin”.

9. Nếu người ta cố tình nói gì đó chọc giận mình, thì vẫn mỉm cười như chẳng có chuyện gì xảy ra, luôn luôn cười nói lịch sự thân thiện. Đa số thiên hạ sợ những người lúc nào cũng tỉnh táo, vì họ biết đó là người công lực cao.

Ngoài ra trong ngoại giao quốc tế, chúng ta thường gặp các vấn đề sau đây:

10. Dân ngoại giao thường nói chuyện quá… ngoại giao, cho đến nỗi nhiều khi không nói rõ mà chỉ nói loáng thoáng. Ví dụ: Đại sứ nước A nói với Đại sứ nước B: “Tổng thống của tôi không được vui (not very happy) về việc này.” Điều này thường có nghĩa là, “Tổng thống nước tôi rất bực, liệu mà tìm cách làm cho ông ấy vui.” Nếu không chắc thì hỏi lại: “Tôi có thể làm gì cho ông ấy vui?” Nếu không là chuyện lớn thì câu trả lời có thể: “Ô, ông ấy chắc bực vài bữa rồi quên, không là chuyện lớn, đừng quan tâm,” hoặc “Tôi nghĩ nếu tổng thống anh gọi điện thoại nói chuyện với ổng một chút, chắc là ổng sẽ vui.”

Điếm chính ta cần quan tâm là ngôn ngữ ngoại giao thường rất nhẹ nhàng, nên mình phải nhạy cảm.

11. Đôi khi người ngoại giao cố tình nói cực kỳ mù mờ, để muốn phiên dịch đằng nào cũng được, để sau này có gì thì nhận hay chối đều dễ. Ví dụ: “Tình hình này chắc không ổn” (This situation doesn’t look good).

Trường hợp này thì dân trong nghề hỏi lại: “Anh nói không ổn nghĩa là sao? Nghĩa là sắp có chuyện lớn hay sao?” (What do you mean by “not looking good”? Do you expect something big to happen?).

Một câu nói như thế có thể là câu than thở vô thưởng vô phạt, nhưng rất có thể là một câu dọa: “Nước anh coi chừng, nước tôi sẽ dũa các anh.”

Trong những trường hợp thế này, dân trong nghề thường nhớ các câu nói để về nhà suy nghĩ thêm.

12. Nghe là chính, nói là số hai. Nghe cho kỹ thì mới biết chuyện gì đáng hỏi tiếp. Không nghe kỹ thì không thấy gì.

13. Dân ngoại giao thường lừa nhau bằng chữ nghĩa, cho nên nếu có giấy tờ gì thì đọc từng chữ cho kỹ. Nếu bên kia thêm hay sửa một chữ gì đó, thì phải thắc mắc tại sao thêm chữ đó. Các câu trả lời như: “Tại vợ tôi nói thêm/sửa chữ đó thì hay hơn, và tôi muốn làm cô ấy vui”, thường là nói dối.

Về hình thức thì có vài cách để biết nhau và nhớ nhau:

– Gặp nhau thì bắt tay và trao đổi business cards.

– Ngồi trong phòng họp ta có thể vẽ sơ đồ bàn họp, rồi ghi tên từng người vào nơi họ ngồi để dễ nhớ sau này.

– Ghi chú gì thì ghi rất nhanh, rồi ngưng, ngồi nghe mọi người nói. Vì không nghe chăm chú, có nhiều điểm mình sẽ bị mất. Đương nhiên là nếu có trợ lý thì để trợ lý làm các việc ghi chú, mình chỉ ghi chú rất ít điều rất cần mà thôi.

Các cuộc gặp ngoại giao là để… ngoại giao. Tức là để tranh thủ lấy lòng nhau và thuyết phục nhau, chẳng có gì là nhỏ nhặt cả, ngay cả cách trang phục. Cho nên trước khi đi cũng nên nghĩ nên mặc gì, tại sao. Nhưng đó không phải là nội dung của bài này.

Chúc các bạn ngoại giao tốt.

Mến,

Hoành

© copyright 2017
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

1 cảm nghĩ về “Bài học ngoại giao 6 – Nói chuyện với người nước ngoài”

  1. “Các cuộc gặp ngoại giao là để… ngoại giao. Tức là để tranh thủ lấy lòng nhau và thuyết phục nhau, chẳng có gì là nhỏ nhặt cả, ngay cả cách trang phục. Cho nên trước khi đi cũng nên nghĩ nên mặc gì, tại sao. Nhưng đó không phải là nội dung của bài này.”

    – Đoạn này anh chẳng nói gì về nội dung bài tiếp theo nhưng sao em cứ nghĩ trong đầu là anh sẽ một bài nói về trang phục. 🙂

    Em Hương

    Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s