Lục độ balamật – Trì giới

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta nói đến hạnh thứ hai của Lục độ balamật, đó là trì giới.

Giới là các điều cấm đoán. Trì giới là giữ các điều cấm đoán.

Nói đến trì giới thì người ta thường nói đến ngũ giới (năm giới) căn bản cho người tu tại gia, dù là các tăng ni thì có rất nhiều giới. Năm giới đó là:

1. Không sát sanh
2. Không trộm cắp
3. Không tà dâm
4. Không ác ngữ
5. Không dùng các chất gây say.

Giới thứ tư, không ác ngữ, thường được mọi người nói là “không nói dối”, nhưng không nói dối thì thực sự không đủ. Không ác ngữ có đến bốn điều: Không nói dối, không nói hai lưỡi đâm thọc, không nói lời ác độc, không nói lời phù phiếm.

Bốn điều ác ngữ này là các giới về lời nói trong “Chánh ngữ” của Bát Chánh Đạo.

Toàn bộ ngũ giới có thể tìm thấy trong “Chánh nghiệp” của Bát Chánh Đạo. Nghiệp, karma, là cái hạt bạn tạo ra từ tư duy hay hành động của bạn, để sẽ nở thành cây và sinh quả theo luật nhân quả. Nếu bạn làm điều tốt, bạn tạo nghiệp tốt và sẽ nhận quả tốt. Nếu làm điều xấu, bạn sẽ tạo nghiệp xấu và sẽ nhận quả xấu.

Chánh nghiệp chính là giữ ngũ giới, để tạo ra nghiệp tốt.

Tuy vậy, giới là khí cụ, không phải là mục đích. Chúng ta giữ giới để giúp tâm ta thanh tịnh rỗng lặng. Giới không thể được thực hành như là công thức bên ngoài mà chẳng liên hệ gì đến tâm bên trong, đặc biệt là không dùng việc trì giới để chỉ trích nhau. Thiền sư Tanzan, giáo sư Đại học Hoàng Gia Nhật, vẫn uống rượu, và vẫn không ngại “nam nữ thọ thọ bất thân” bồng cô gái qua quãng đường bùn.

Khi tâm đã thanh tịnh thì không cần giới. Như là viết văn, học trò mới học viết thì phải giữ từng li luật văn phạm, nhưng nhà văn thì chẳng có quy luật gì cả, thường bỏ quy luật văn phạm và nhờ đó mà câu văn đầy sức sáng tạo.

Điều chính trong khi hành giới là tâm ý:

Chư ác mạc tác
Chúng thiện phụng hành
Tự tịnh kỳ ý
Thị chư Phật giáo

Không làm điều ác
Làm điều thiện
Giữ tâm thanh tịnh
Phật dạy như thế

Tâm thanh tịnh là tâm thế nào?

Là tâm không có tham sân si, không có ô nhiễm phiền não. Và đến một lúc nào đó, tâm thanh tịnh là tâm vượt lên trên thiện và ác, hoàn toàn rỗng lặng và thanh tịnh, vô chấp, vô trụ, Không.

Chúc các bạn luôn giữ giới.

Mến,

Hoành

Các bài cùng chuỗi:

– Lục độ balamật – Bố thí
– Lục độ balamật – Trì giới
– Lục độ balamật – Nhẫn nhục
– Lục độ balamật – Tinh Tấn
– Lục độ balamật – Thiền định
– Lục độ balamật – Trí tuệ

© copyright 2015
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 6 thoughts on “Lục độ balamật – Trì giới”

  1. Chào các bạn,

    Mình cảm thấy cần nêu lên vài câu hỏi liên quan đến ngũ giới trong cuộc sống ngày nay:

    – Không sát sinh: Phá thai có phải là sát sinh không?

    – Không trộm cắp: Tham nhũng chuyền tay tiền dưới gầm bàn có phải là trộm cắp của dân không? Gian lận thuế, gian lận công quỹ có phải là trộm cắp không?

    – Không tà dâm: Mua dâm có phải là tà dâm không? Mình nghĩ đó là tà dâm. Bạn trai bạn gái liên hệ sinh lý, đó là tà dâm không? Mình nghĩ đó không là tà dâm. Liên hệ sinh lý ngoài giá thú, đó là ta dâm không? Mình nghĩ đó là tà dâm? Liên hệ sinh lý như những người GLBT có là tà dâm không? Mình nghĩ đó không là tà dâm.

    – Không ác ngữ: Ngối buôn dưa lê nói xấu người này người kia có là ác ngữ không? Yes, đó là nói phù phiếm?

    Bao nhiêu lần chúng ta nói dối một ngày? Nói dối trở thành thói quen lớn hàng ngày trong xã hội đến nỗi ta không biết là ta nói dối.

    Các chính trị gia lảm nhảm hàng ngày những câu nói và những bài diễn văn hoặc không nghĩa lý gì cả hoặc không đúng sự thật, đó có là nói dối không?

    – Không uống chất say: Thực sự đây là nói về say sưa làm đầu óc mình mụ mẫm. Uống rượu nhẹ thì chẳng hại gì, đặc biệt rượu vang nhẹ rất cần thiết cho những người bị bệnh tim.

    Số lượt thích

  2. Anh Hoành,

    Hay quá, em góp thêm trao đổi cá nhân về đề tài này ạ.

    1. Không sát sinh.

    a. Phá thai có phải là sát sinh không?

    Tránh thai bằng các biện pháp tránh thai, ngăn cản sự hình thành của bào thai thì không phải sát sinh. Nhưng khi đã có sự hình thành của bào thai, mà sử dụng các biện pháp can thiệp để hủy bỏ bào thai là sát sinh (bào thai dị tật hay không dị tật).

    b. Hoạt động ăn các loài sinh vật có phải là sát sinh không? Có.

    Tuy nhiên, ta thường thấy, để nuôi dưỡng một cá thể sống này cần sự hy sinh của một hoặc nhiều cá thể sống khác.

    Làm thế nào để yêu thương tất cả chúng sinh khi mình vẫn cần ăn, tức là phạm đến sự sống của họ? Việc này em có trao đổi với một bạn Muslim và giải pháp của bạn ấy là chỉ ăn đồ Halal (họ cầu nguyện và giảm thiểu đau đớn cho con vật, không tính đến thực vật). Tuy nhiên, theo em thì đó vẫn là áp đặt từ phía con người để trấn an chính mình, còn em không nghĩ có sinh vật nào đang sống lại tự nguyện vui vẻ làm thức ăn cho sinh vật khác. Việc ăn chay hoàn toàn (vegan) vẫn phạm đến đời sống của thực vật. Liệu có đúng chuỗi thức ăn (tức là ăn lẫn nhau) là sứ mệnh của từng giống loài hay không?

    2. Không trộm cắp.

    Hai câu hỏi anh đưa ra, trong thực trạng điều kiện kinh doanh tại Việt Nam, em đang cân nhắc các tình huống này có thể chưa coi là trộm cắp (theo nghĩa hoàn toàn của nó):

    – Tham nhũng chuyền tay tiền dưới gầm bàn có phải là trộm cắp của dân không? Khi một đối tượng chia sẻ cơ hội kinh doanh (chân chính) cho mình, hay hỗ trợ mình lúc khó khăn nghĩa là họ đã góp phần vào giá trị sản phẩm/ kết quả mình làm ra. Chia sẻ lại giá trị này bằng tiền/ hiện vật là điều có thể hiểu. Tuy nhiên, việc định giá những khoản này thì là điều cân nhắc để phân biệt ranh giới của tham nhũng.

    – Gian lận thuế, gian lận công quỹ có phải là trộm cắp không? Thực trạng các doanh nghiệp vận dụng khéo léo để giảm phần thuế phải đóng là việc không hiếm. Trừ các lý do trục lợi, một tâm lý quan trọng là không tin chính phủ, vì vấn nạn tham nhũng, tiền mồ hôi công sức của tôi để cho anh xài bậy là không được, tôi tự xài cách của tôi có ích hơn (khi chi tiêu công chưa được làm minh bạch).

    3. Không tà dâm.

    Em đồng quan điểm với các nội dung anh Hoành nêu ra.

    Thêm một ý cá nhân là: Bạn trai bạn gái liên hệ sinh lý, đó là tà dâm không? Mình nghĩ đó không là tà dâm. Tuy nhiên, nếu duy trì hơn một mối quan hệ bạn trai/ bạn gái mật thiết (chưa giá thú) cùng có quan hệ sinh lý thì là tà dâm (thêm ý này vì em hiểu ý “ngoài giá thú” của anh là ngoài mối quan hệ vợ chồng chính thống).

    4. Không ác ngữ.

    Nói dối – Em đang cân nhắc tình huống này có thể không coi là ác ngữ:

    Trong trường hợp mình đã nắm được cốt lõi vấn đề và sử dụng việc nói dối một cách chủ động để đạt mục đích tốt (vì sự an nguy của người khác, để lên tinh thần cho người khác mà không làm hại đối tượng nào khác, không vi phạm pháp luật). Tuy nhiên, trường hợp này cũng dễ bị lạm dụng, cần cân nhắc, nếu việc im lặng cũng ok thì tốt hơn là một lời nói dối.

    5. Không uống chất say.

    Thực trạng ở Việt Nam, rất nhiều trường hợp, làm việc trên bàn ăn. Cá nhân doanh nghiệp của em rất hạn chế việc này nhưng khi làm việc với đối tác thì nhiều khi không tránh khỏi. Nhập gia tùy tục, nhưng nhập tục đến đâu để giữ mình là điều cần tỉnh táo trong từng giây phút.

    Cảm ơn anh đã chỉ ra điều quan trọng: “điều chính trong khi hành giới là tâm ý”, “giới là khí cụ, không phải là mục đích”. Quan trọng nhất là rất nghiêm túc quán tâm, phải làm được việc hành xử bằng tâm tĩnh lặng.

    Cảm ơn anh rất nhiều vì bài viết này. Anh khỏe ạ.

    Em Diệp.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s