Cung Cấp Năng Lượng Cho Trái Đất – Chương 11: Năng lượng tại Canada (Phần 4)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future 

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone 

Chapter 11: Energy Canada – Chương 11: Năng lượng tại Canada (Phần 4) 

Than đá ở Canada

Xét về nguồn dự trữ than đá, Canada đứng thứ 10 thế giới với 6582 triệu tấn (xem Bảng 7c, Chương 4 phần 4), và trong năm 2011 nước này sản xuất khoảng 68 triệu tấn, trong đó 42 triệu tấn được tiêu thụ trong nước.

Trong lịch sử, than đá đã luôn là nguồn tài nguyên quan trọng của Canada – than được sử dụng để sưởi ấm trong những tháng đông khắc nghiệt, dùng để chạy xe lửa ngang qua lãnh thổ Canada (khoảng 7000 km tính từ bờ này sang bờ kia), và là nguồn nhiên liệu cho sự phát triển công nghiệp của đất nước này. Các tiến bộ trong công nghệ đã đưa than đá trở thành một nguồn năng lượng có giá trị cao. Bất chấp việc gây ra lượng khí thải cac-bon lớn (Hình 30), than đá vẫn là nguồn nhiên liệu đơn lẻ dùng cho sản xuất điện lớn nhất thế giới. Thêm vào đó, than đá tham gia sản xuất hơn 70% lượng thép của thế giới và được sử dụng trong các quá trình công nghiệp khác, ví dụ như sản xuất xi măng.

Than đá nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng một vai trò trong sản xuất điện cho lưới năng lượng hỗn hợp của nhiều quốc gia. Trong trường hợp đó, cách xử lý các vấn đề môi trường cần được xem xét trên ít nhất ba mặt:

1) Giảm thiểu tác động lên không khí, nước, đất và cộng đồng dân cư trong khu vực do các mỏ gây ra.

2) Cải thiện công nghệ đốt than đá nhằm giảm thiểu phát thải tại các nhà máy điện và sử dụng công nghệ tiên tiến để đạt được các mức giảm phát thải lớn hơn nữa.

3) Hợp tác trên quy mô toàn cầu để giảm thiểu tác động môi trường của than đá.

Trên tất cả các mặt này, các cơ quan hữu quan, cộng đồng và những bên liên quan cần phải được tham gia vào việc xác định các sáng kiến môi trường quan trọng.

Trong một báo cáo đúng đắn gần đây về nhu cầu năng lượng đối với nhiên liệu hóa thạch và mức tăng trưởng phát thải CO2, người khổng lồ trong lĩnh vực năng lượng, tập đoàn Exxon Mobil dự đoán rằng phát thải CO2 từ các nguồn năng lượng khác nhau sẽ tăng cho tới năm 2030 – sau đó chúng sẽ ổn định khi mà khí thiên nhiên thay thế than đá. Báo cáo hàng năm của Exxon với tầm nhìn tới 2040 cho thấy tổng nhu cầu năng lượng sẽ tăng khoảng 30% trong vòng 3 thập kỷ tới – trong đó dầu, khí thiên nhiên và than đá cung cấp tới 80%. Hơn 90% nhu cầu năng lượng cần thêm sẽ tới từ Trung Quốc và các quốc gia đang phát triển. Báo cáo cũng chỉ ra rằng phát thải CO2 đang giảm ở Bắc Mỹ, Châu Âu và các nền kinh tế đang phát triển khác – có vẻ như Trung Quốc sẽ chỉ đi theo xu hướng này ở giai đoạn 2025, khi họ kết thúc hàng thập kỷ phát triển kinh tế nóng.

Hinh 30

Hình 30: Đồ thị thể hiện đóng góp của than đá và các nhiên liệu khác được sử dụng để sản xuất điện dựa trên đánh giá vòng đời về phát thải CO2. Nguồn: http://www.cn.ca

Khí thiên nhiên

Khí thiên nhiên chủ yếu bao gồm metan và một phần các khí etan, propan, butan, pentan và các hydro các-bon nặng hơn. Chúng được hình thành một cách tự nhiên từ các nguyên tử các-bon và hydro trong vật chất hữu cơ sau hàng triệu năm – khí thiên nhiên được tìm thấy trong các lớp kiến tạo địa chất tại Canada. Khí thiên nhiên là nguồn nhiên liệu đáng tin cậy, an toàn, bảo đảm và được coi là thân thiện với môi trường. Theo Hiệp Hội Các Nhà Sản Xuất Dầu Canada (Canadian Association of Petroleum Producers – CAPP), khí thiên nhiên là nguồn tài nguyên dồi dào của Canada – đất nước này là nhà cung cấp khí thiên nhiên lớn thứ ba thế giới với sản lượng trung bình hàng năm khoảng 167 nghìn tỷ m3 (5.9 nghìn tỷ ft3), xem thêm Bảng 6B (Chương 4 phần 3). Với mức tiêu thụ như hiện nay, Bắc Mỹ có thể dựa vào nguồn cung cấp khí thiên nhiên cho cả thế kỷ nữa.

Các địa phương tại Canada như British Columbia, Alberta, Quebec, Nova Scotia và các vùng lãnh thổ phía Tây Bắc đều có nguồn khí thiên nhiên đáng kể. Công tác thăm dò nguồn khí thiên nhiên ngoài khơi đang được tiến hành tại Nova Scotia, cùng với khí đá phiến tại đông bắc British Columbia và Quebec. Tuy nhiên, đại bộ phận công nghiệp sản xuất khí thiên nhiên thương mại hiện đang được thực hiện tại Tây Canada. Cùng với các nguồn năng lượng khác, khí thiên nhiên là nền tảng trong lưới cung cấp năng lượng hỗn hợp tương lai của Canada.

CAPP chủ trương đa dạng hóa lưới cung cấp năng lượng hỗn hợp và việc sử dụng đúng loại nhiên liệu đúng nơi chốn và đúng thời điểm. Khí thiên nhiên được trông đợi đóng một vai trò quan trọng trong kịch bản này.

Lưới năng lượng hỗn hợp phong phú hiện hữu tại Canada cung cấp sức mạnh nhất định cho quốc gia này. Ví dụ như năng lượng hạt nhân, nhiên liệu hóa thạch và thủy điện là nguồn then chốt để sản xuất điện tải nền. Khi công nghệ điện mặt trời và điện gió được phát triển hoàn thiện, chúng cũng sẽ đóng góp đáng kể vào nền điện này.

Hinh 31

Hình 31: Đồ thị thể hiện 10 nước đứng dầu về tiêu thụ khí thiên nhiên trên thế giới năm 2010 (tỷ m3/năm). Nguồn: BP Statistics World Energy Review, 2012.

Lượng tiêu thụ khí thiên nhiên toàn cầu (đơn vị tỷ m3) được thể hiện trên Hình 31. Năm 2011, Canada đứng thứ sáu trong số các quốc gia tiêu thụ khí thiên nhiên, tuy đất nước này có dân số chỉ khoảng 33 triệu người.

Khí thiên nhiên có thể thu được từ các nguồn truyền thốngphi truyền thống, sự khác biệt căn bản giữa 2 loại này là ở cách thức, mức độ dễ dàng và giá thành khai thác. Một đánh giá về nguồn dự trữ khí thiên nhiên xác định toàn cầu cho tới hết năm 2011 được tiến hành bởi tổ chức British Petroleum (BP Statistical Review, 2012) chia theo khu vực, cùng với thông tin tại Cộng đồng chung Châu Âu, Mỹ, Canada, Vương Quốc Anh và Ý được tổng hợp trong Bảng 10. Qua đó cho thấy Canada chiếm khoảng 2 nghìn tỷ m3, tương đương với 1% tổng lượng dự trữ của thế giới.

Bảng 10: Ước tính trữ lượng khí thiên nhiên xác định trên thế giới theo khu vực (đơn vị nghìn tỷ m3); trữ lượng tại Liên minh Châu Âu, Mỹ, Canada, Vương Quốc Anh và Ý được đưa ra để so sánh.

Bang 10

Khí thiên nhiên truyền thống điển hình là khí tự do bị mắc kẹt trong các vùng xốp tương đối nhỏ có số lượng lớn nằm tại các kiến tạo đá xuất hiện một cách tự nhiên (đá khoáng, sa thạch và đá trầm tích). Tuy nhiên, hầu hết sự gia tăng nguồn cung từ các nguồn khí có thể khai thác được cung ứng bởi các kho chứa khí phi truyền thống, bao gồm khí “chặt” (“tight” gas – một loại khí thiên nhiên phi truyền thống khó tiếp cận bởi đá và cát tự nhiên bao quanh nơi chứa chúng), metan tại các bể than đá, các hy-drát khí và khí đá phiến sét. Tiến bộ vượt trội về công nghệ khoan ngang (horizontal drilling) và khai thác qua khe nứt (fracturing) đã khiến cho việc khai thác khí đá phiến và các loại khí phi truyền thống khác trở nên thực tiễn về mặt thương mại, qua đó cách mạng hóa toàn cảnh nguồn cung khí thiên nhiên của Canada (Hình 32).

Hình 32: Các nguồn khí thiên nhiên truyền thống và phi truyền thống. Nguồn: CAPP

Hinh 32

Hết phần 4 – Chương 11 (còn tiếp)

Người dịch: Nguyễn Thu Trang

Biên tập: Phạm Thu Hường

 

© copyright Zanichelli and Wiley-VCH

Permission granted for translating into Vietnamese and publishing solely on dotchuoinon.com for non-commercial purposes.

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Cung Cấp Năng Lượng Cho Trái Đất – Chương 11: Năng lượng tại Canada (Phần 4)”

  1. Cảm ơn Thu Trang và Thu Hường cùng Team dịch của DCN.

    Đọc những bài dịch phân tích này của các bạn mình thấy thương Buôn Làng, vì với một xã nhỏ bé hơn hai ngàn hộ dân chung quanh có 24 lò gạch vẫn xử dụng than đá trong giai đoạn còn rất thô sơ của thời tiền sử.

    Hôm mình dẫn Hằng, Y Huấn và Thùy Linh đến lò gạch Hằng cũng đồng trăn trở với mình khi Hằng nói:Các anh em Buôn Làng của mình làm việc ở đây chết sớm hơn những người đi làm nương rãy rất nhiều!

    Mình thấy thật khó cải thiện khi còn đặt lợi nhuận cá nhân, gia đình lên hàng đầu và nhất là khi mình kém tri thức 😦

    Matta Xuân Lành

    Số lượt thích

  2. Dạ, em cảm ơn chị Lành đã cổ vũ Team dịch,

    Em nghĩ đất nước nào cũng có vấn đề năng lượng riêng, như cuốn sách này đã chỉ ra, Canada đang không thể dừng lại việc khai thác cát dầu rất độc hại, bởi lợi nhuận thu được từ khai thác cát dầu cũng là rất lớn, như đã được phân tích ở Phần 11-3: “Sự “bẩn thỉu” vốn bị coi là vấn đề của cát dầu đã châm ngòi cho các cuộc tranh luận trên thế giới, đặc biệt là đối với những người quan tâm đến môi trường ở Mỹ và Châu Âu. Tranh cãi nhiều đến mức dự án ống dẫn dầu Keystone dự định dùng để vận chuyển dầu thô lấy từ cát dầu ở Alberta tới các nhà máy lọc dầu ở Texas đã bị đình chỉ“.

    Em thấy cũng giống như việc xây dựng lò gạch ở buôn làng vậy, người ta làm được mà không bị cản trở, lại có lợi nhuận thì người ta sẽ bất chấp tác hại môi trường và sức khỏe! Em nghĩ là dân làng cũng phải làm tương tự, dùng sức mạnh của quyền công dân và tập thể để phản đối và dừng lại các việc cho phép xây dựng lò gạch trong khu dân cư như vậy. Như anh Hoành nói điều này người dân phải hiểu biết về quyền của mình và nắm vai trò chủ động.

    Chị nói “Mình thấy thật khó cải thiện khi còn đặt lợi nhuận cá nhân, gia đình lên hàng đầu và nhất là khi mình kém tri thức”, thực ra trong nền kinh tế tự do, lợi nhuận cá nhân và gia đình là động lực của kinh doanh cho nên mình không thể yêu cầu họ phải tự động bỏ lòng tham đi được. Em đồng ý với chị là tri thức và sức mạnh tập thể mới có thể làm nên thay đổi và cải thiện tình hình. Em hi vọng chị có thể truyền niềm tin cho dân làng.

    Em Hường

    Số lượt thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s