Bản sắc dân tộc

 

Chào các bạn,

Chiều nay trong giờ lao động, mình cùng với các em Lưu Trú Buôn Hằng lau dọn các tủ và sắp xếp lại đống củi. Trong khi dọn đống củi, các em lôi ra một ổ chuột có bốn con nhỏ xíu chưa mọc lông. Mình thấy sợ nên bỏ đi, còn các em xúm lại cầm giơ lên chơi một cách hồn nhiên, không có gì là gớm ghiếc, sợ sệt… Các em chơi một lúc cho đến khi nhìn qua mình, thấy mình có vẻ gớm, lúc đó các em cười cười và xách ra vườn đào đất chôn đám chuột con đó.

Nhìn những con chuột tự nhiên mình nhớ lại năm 1987, khi mình mới vào Buôn Eakmar dạy học. Lần đầu tiên mình vào ở giữa Buôn Làng và lúc đó mình cũng còn ngơ ngác lắm, gần như là không biết gì cho nên cũng không có gì để phải sợ. Các chị là những người đi trước, đã từng trải nên trước khi mình đến, mình được các chị dặn rất là kỹ. Như là phải biết sống hòa đồng, không được tỏ vẻ kinh gớm gì cả và đối với anh em người đồng bào không được để mất lòng tin. Nếu ở mà không được dân Buôn quí mến thì cứ coi như sự hiện diện của mình ở đó là thất bại…

Biết vậy cho nên khi vào Buôn sống giữa họ, mình cũng sống rất hòa đồng và rất để ý để không làm tổn thương đến họ. Đặc biệt trong việc ăn uống, mình cũng hiểu là mỗi dân tộc có một bản sắc văn hóa khác nhau… Biết là biết vậy nhưng cũng có những lần gặp những tình huống làm mình quá đỗi ngạc nhiên như lần mình đến chơi nhà Ama Nga.

Gia đình Ama Nga có bốn người con. Các con đến tuổi đi học đều được Ama Nga cho đi học. Năm đó Ama Nga làm y tá trong Buôn. Hằng ngày hai buổi, Ama Nga đến làm ở trạm xá sáng đi trưa về còn vợ là Ami Nga làm nương làm rãy. Tuy Ama Nga làm công chức nhưng gia đình Ama Nga cũng chẳng dư giả gì, cũng khó khăn như những người dân khác trong Buôn.

Vào một sáng Chúa Nhật, mình rảnh nên đến chơi một số nhà trong Buôn. Khi đến nhà Ama Nga, mình vào nhà trên không thấy ai. Lúc nhìn ngang qua bếp, thấy bốn chị em con Ama Nga đang ngồi chung quanh bếp lửa. Mình lại gần ngồi chơi với các em.

Trong bốn em thì H’Nga là chị cả. Em khoảng mười ba, mười bốn tuổi gì đó. Em đang ngồi chăm cho bếp lửa cháy đều. Trên bếp là một nồi gì đó đang được nấu gần sôi và mình nhìn vào nồi thì đó là một nồi canh lá mì đã được ngâm chua kiểu món ăn dân dã của người đồng bào. Trong xoong canh đó có năm con chuột nhỏ nổi lên trên. Mình thấy những con chuột đó, mình mẩy vẫn còn lông và các em nhỏ đang ngồi đợi nồi canh chín để ăn trong sự háo hức…

H’ Nga thấy mình có vẻ sửng sốt nên em cầm nắp xoong định đậy lại, cũng đúng lúc đó Ama Nga ở ngoài vườn bước vào, vì hôm đó là Chúa Nhật, Ama Nga không đến trạm mà ở nhà làm cỏ trong vườn.

Ama Nga nói với H’Nga: Con để vậy không có gì phải mặc cảm vì mỗi dân tộc đều có bản sắc riêng…

Matta Xuân Lành

 

Một suy nghĩ 8 thoughts on “Bản sắc dân tộc”

  1. Mình không nghĩ đây là “bản sắc”, có lẽ do cái nghèo và cái đói cùng cực mà ra.

    Giống như người Kinh mình, khi có việc ngày xưa người ta thường…mổ lợn để cả làng cùng đánh chén. Và họ xơi tất tần tật chẳng chừa thứ gì, từ ….tiết canh đến ruột gan phèo phổi (điều này làm người phương Tây rất…hãi hùng).

    Và chắc họ cũng nghĩ đó là “bản sắc” người Việt? 😀

    Thích

  2. Hi Anh Can

    Khi em nghe Ama Nga nói vậy em cũng nói như anh Can chia sẻ ở trên thì Ama Nga nói với em: người kinh ăn vịt lộn cả lông là do họ nghèo đói sao? và Ama Nga cho em biết thịt này còn ngon hơn cả vịt lộn…

    Hôm về Buôn Hằng em thấy người ta đi bẫy chuột nhiều và em nhớ lại chuyện cũ nên hỏi họ và họ cũng xác định lại với em là ngon hơn vịt lộn, em cũng quyết tâm thử cho biết vì nghĩ cũng ấm ức nhưng chưa dám 😀

    Cảm ơn anh Can đã chia sẻ.

    Thích

  3. Mình nghĩ có một số món ăn là theo thói quen, và có những món ta nên loại trừ vì nó không phù hợp với tiêu chuẩn vệ sinh (ví dụ: tiết canh).
    Còn món chuột con nấu chín xem ra cũng…hấp dẫn. Hôm nào mình sẽ vào…nhắm mắt ăn thử 😀

    Thích

  4. Người miền nam ăn chuột đồng thường xuyên. Thường là nướng. Đôi khi người ta cắt nhỏ và xào.

    Ở Mỹ người ta dùng những phần của các bộ đồ lòng, da và mỡ của heo, bò… để làm xúc xích (sausage).

    Người Mỹ ở Texas ăn rắn còn hơn Lệ Mật.

    Ăn uống luôn luôn là bản sắc dân tộc. Nhưng bản sắc này, cũng như mọi thứ bản sắc dân tộc khác, đều thay đổi theo thời gian và mức phát triển kinh tế. Ngay cả tô bún bò Huế ở ngay tại Huế ngày nay cũng khác với bún bò Huế năm xưa–ngày nay có tiền nên người ta bỏ đủ thứ đồ ăn khác nhau vào tô bún bò (và ăn rất cụt hứng). Và chiếc áo dài cũng thường xuyên nhường chỗ cho quần bò áo thun.

    Thích

  5. Chuột cống (chuột sống trong cống ở thành phố) thì rất nhớp, còn chuột đồng (chuột sống ngoài đồng ăn thức ăn tự nhiên) thì sạch.

    Nên về vệ sinh và dinh dưỡng, mình thấy ăn thịt chuột đồng đã nấu chín thì có lẽ còn tốt hơn là ăn thịt heo nuôi bằng những loại thức ăn tăng trọng độc hại. Khi còn nhỏ, ở nhà quê, mình cũng đã ăn, rất ngon.

    Đồng bào dân tộc thường ăn chuột đồng. Mình cũng nghĩ giống như Ama Nga…

    Thích

  6. Theo các câu chuyện kể của bố em miền Bắc cũng có ăn chuột đồng. Có lẽ các thế hệ sau này, từ thời bố em về sau, bắt đầu cập nhật kiến thức phương Tây về bệnh do chuột lây lan (như bệnh dịch hạch) nên tạo nên tâm lý ghê sợ chuột nói chunng – như bố em, do cô giáo lớp vỡ lòng dạy, có lẽ là những bài học vệ sinh đầu tiên, nên ông … sợ chuột đến bây giờ!!! Một khía cạnh nào đó, ăn chuột hay ăn ếch nhái cóc .. cũng tương tự. 🙂

    Đúng là ăn uống là chuyện thói quen và văn hóa. Em có đứa em ruột không ăn được … hột vịt lộn – vì có lần nó nhìn thấy con vịt con trong quả trứng – nó chỉ ăn lòng đỏ.

    Thích

  7. Trưa nay 21/11/2012, VTV1 phát tin chuột cống đã cắn một người dân ở TPHCM và truyền vi rút gây bệnh suy thận.

    Mình nghĩ Xuân Lành nên thông tin cho bà con biết để cẩn thận hơn trong việc ăn thịt chuột. Và anh Can cũng không nên…nhắm mắt ăn thử làm chi. Hi hi…

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s