Em cầm trên tay một đóa hoa rừng

Tây Nguyên mùa xuân
Tôi qua những cánh rừng hoang tàn
Xuyên vùng đất đỏ bazan
Thương dòng Krông Ana
Vắng bóng đôi bờ hoa trắng
holdingflower
Bằng lăng
Rừng đầu nguồn không còn nữa
Một thời em đến đây
Đôi mắt tuổi thơ ôm trời xanh lồng lộng
Sông nước, rừng cây, màu mây…
Tôi đi dọc đôi bờ
Xa mờ huyền thoại
Bao cánh rừng không còn sức phục sinh
Đất buồn
Cỏ cháy

Tây Nguyên mùa xuân
Tôi qua những con đường phố núi
Gió đỏ vút cao
Hoàng hôn nhuộm máu trong những hộp đêm thầm thì hoan lạc
Bao lớp men nồng tội lỗi

Ngày mai, bên suối
Nước mắt cây ứa tràn
Giữa tỉnh say lăn lóc đêm tàn
Lưỡi cưa mài sẵn

Tây Nguyên mùa xuân
Trước đoàn xe cây nghiến nát nền đường đất đỏ
Tôi dừng lại
Chân trần
Em khóc
Cầm trên tay đoá hoa rừng bé nhỏ
holdingflower1
Tây Nguyên mùa xuân
Tôi nhớ những cánh rừng
Bên thác Đắk Rung lung linh nắng hoa trang
Phong lan Buk So thanh khiết
Kiêu hãnh treo trên vách đá suối tràn
Qua vùng đồi Đắk Rtik mênh mông
Sim mua tím màu da diết
Chiều bên hồ Ea Súp buồn tênh
Thăm thẳm bóng Kơ-nia đơn chiếc
Đôi Kơ- tia thao thức nhắc Pơ- lang
Thắp lửa giữa ngàn xanh trùng điệp

Tây Nguyên mùa xuân
Em kể
Long lanh xa vắng
Một thời
Dòng sông quê em hoa rụng trắng ngần
Đàn cá sấu bình yên phơi mình trong nắng
Bầy voi thanh thản bước chân
Suối thác reo giữa rừng tĩnh lặng

Tây Nguyên mùa xuân
Ước vọng rừng hồi sinh
Giữa sông nước bóng cây mây trời lồng lộng
Trái tim em nở thắm bông hoa rạng sắc bình minh.

Hoàng Thiên Nga

.

She holds in her hand a wild flower

Spring on Central Highlands
I pass by the ruined forests
Going through the red bazan lands
Pitying the Krông Ana
No more white flowers on either bank
holdingflower3
Crape myrtles
The forest of the riverhead
No longer exist
Once she was here
Youthful eyes embracing the immense sky
The rivers, the waters, the trees, the colors of the clouds…
I walk along the banks
The legend has faded
How many forests no longer have the strength for rebirth
Earth saddens
Grass burns

Spring on Central Highlands
I pass though the mountainous town streets
Red winds rise high
Sunset dyes the color of blood in the decadent nightclubs
How many sinful layers of spirits

Tomorrow, by the creek
The tears of trees will have oozed out
In the drunken sprawling night
Saw blade sharpened

Spring on Central Highlands
Facing the lumber convoy crushing the red dirt road
I stop
Barefooted
She cries
Holding in her hand a tiny wild flower

Spring on Central Highlands
I reminisce the forests
Dak Rung Fall with viburnum flowers fluttering in the sun
Pure Buk So orchids
Proudly hanging on wet cliffs
On the endless Dak Rtik hills
Downy rose myrtles purpling the blues
The desolate afternoons by Lake Ea Súp
The distant shadow of the lone Knia
The Ktia couple staying awake to call up Plang
Making a fire in the mid of the immense forest

Spring on Central Highlands
She talks
Distant and far
Of a time
When the river of her land was white with falling flowers
Crocodiles basked peacefully in the sun
Elephants strolled with leisure
Waterfalls sang in the silences of the forest

Spring on Central Highlands
Wish for the rebirth of the forests
Among the rivers, the trees, the clouds of the immense sky
Her heart shall blossom into a flower of the color of sunrise

TĐH translated
12:54 am Nov. 15, 2009
Lake of the Woods, VA, USA

Một suy nghĩ 20 thoughts on “Em cầm trên tay một đóa hoa rừng”

  1. Hi chị Thiên Nga, bài thơ của chị xúc động quá. Em cảm ơn chị nhiều đã cho em cảm nhận rõ hơn về vùng đất này.

    Thật cảm động trước những tình cảm của chị dành cho Tây Nguyên, trong sáng mà đầy ưu tư như câu:

    Tây Nguyên mùa xuân
    Trước đoàn xe cây nghiến nát nền đường đất đỏ
    Tôi dừng lại
    Chân trần
    Em khóc
    Cầm trên tay đoá hoa rừng bé nhỏ

    Không biết mai đây Tây Nguyên sẽ ra sao…em chưa một lần đến, nhưng đã nghe rất nhiều.

    Em chúc chị một ngày đầy yêu thương 🙂

    E. Hòa

    Số lượt thích

  2. Hoangthiennga ơi! Nỗi trăn trở, xót xa của HTN khi đại ngàn Tây Nguyên bị bàn tay con người tàn phá khốc liệt đến kiệt quệ. Bài thơ hay lắm em ơi.
    Tây nguyên nôi của đại ngàn
    Cây rừng trơ gốc, ba zan bụi mù.
    Đâu rồi thông hát vi vu
    Bóng nai đứng đợi chiều thu lá vàng!
    ChúcHTN vui nhé và có nhiều thơ hay nữa.

    Số lượt thích

  3. Đâu rồi màu xanh,
    Pleiku, Đăk Lak, Ban Mê …
    Trập trùng đồi núi, đâu rồi màu xanh
    “Bạt ngàn” bụi đỏ bao quanh
    Từng đòan binh sắt cạo rừng, phá sông
    Muôn loài mất tổ chạy rông
    Nằm trơ suối đá , khô cằn phong lan
    Tờ Rưng lẻ bóng gỏ khan
    Bên khe cồng gọi màu xanh chóng về…

    Một vài cảm xúc xuyên qua bài thơ của chị.
    Cám ơn chị đã vẽ cho Đạt biết thêm thật nhiều về sự mòn dần tài nguyên xanh của Việt Nam
    Phạm Lưu Đạt

    Số lượt thích

  4. Chào Thiên Nga,

    Có một nét rất riêng của một người thơ với cái nhìn xuyên suốt chiều sâu của núi rừng, phố thị, đất và người Tây Nguyên hào hùng, có chi khắc khoải, nhưng thực lãng mạn và thiết tha.

    Bài thơ đẹp quá: giàu sắc màu, hình ảnh và thanh điệu

    Không phải là cây bút như Nga từng đi giữa núi rừng, không có được những tứ thơ và dụng ngôn, với những từ ngữ tượng hình rất biểu cảm như :

    Gió đỏ, Hoàng hôn nhuộm máu, hộp đêm thầm thì hoan lạc, Bao lớp men nồng tội lỗi..

    Đất buồn
    Cỏ cháy
    Bao cánh rừng không còn sức phục sinh…

    Phải mình có hơn 45 năm ở đây : yêu thương tha thiết để rồi cũng không tránh khỏi xót xa
    Nhưng thực hay:

    “Tây Nguyên mùa xuân
    Ước vọng rừng hồi sinh …”

    Cám ơn Thiên Nga!

    😛 😛

    Số lượt thích

  5. Rất ấm lòng bởi những sẻ chia thiết tha, chân thật.
    Cảm ơn quý bằng hữu muôn phương.

    Cảm ơn anh Hoành thật nhiều. Anh cho em thì thầm nhỏ xíu xiu cái này : Chịu không nổi ! Chữ ” nổi” dùng dấu hỏi chứ đừng xài dấu ngã nhé . Hì hì .

    Số lượt thích

  6. Đọc bài thơ của Thiên Nga, mình research một tí về môi trường Tây Nguyên, gặp website của RETA (Regional Technical Assistance) của ba chính phủ Việt, Campuchia và Lào, cùng Asia Development Bank về vùng của ba con sông Sesan, Sre Pok và Sekong

    http://reta.3sbasin.org/index.php/en/reta-project.html

    Dự án này có một report rất hay: REPORT: ANALYSIS OF SUB-AREA 7V, BASIN DEVELOPMENT PLAN

    Mình ghi vào đây để giữ thêm tài liệu về môi trường ở Tây Nguyên.

    Report này có trước khi có Bauxite project.

    Post đây vài tóm tắt của report:

    Outstanding issues

    The agricultural development is rapid yet unsustainable, mainly depending on the nature and markets. The low productivity and product quality mean low competitiveness.

    The water supply for agriculture is limited, especially in dry season. The underground water is over-exploited for the planting of coffee trees. The investment in the construction of hydraulic works is not corresponding and uniform to the development of young trees. Due to the specific features of the area, the construction of reservoirs for storage and regulation is of great importance.

    The free migration from the other areas at high rate has strong impacts on the socio-economic development of the area. Especially, the deforestation for the planting of coffee and pepper has resulted in the soil erosion and climate change in the sub-area and upset the planning on land and water of the region.
    The hydropower potential of the sub-area makes up for 18% of the total national capacity and 20% of the national electricity production. Hydropower is the key strength of the region. However, the construction and operation of hydropower works also have downstream impacts. During the water storing period of the reservoir and when the medium flood level is lengthened, there would be downstream effects. This should be considered in planning problems of sub-area 7V and of 7C, 7L and the entire river basin.

    The poverty incidence is still high compared to the whole country. Especially 42% of minor ethnic groups are the main cause of wood cutting and shift farming.

    Lack of electricity and domestic water supply, e.g. for the areas far away from the city is a problem.

    The forest coverage is as high as 53%. The anti-deforestation should be linked with the conservation of wildlife and other national conservatories.
    Regarding the management, the development of different sectors is not synchronic with that of socio-economy.

    Impacts

    Society: high free migration and population growth of the region have affected the land use, population allocation, job creation and forest resource protection. The large portion of minority ethnic group and low literacy are main challenges to the socio-economic development.
    Economics: the transport network in remote areas is inadequate and inefficient. Poverty, unstable income, low investment rate in irrigation, unavailable market forecast for agricultural products, natural resource based production, unavailability of post-harvest technology for the processing of coffee, pepper, cashew nuts are various impacts and restrictions to the economic development and securing of food security in the region. Hydropower plays such an important role in the socio-economic development of the area and sub-area.

    Environment: The deforestation has reduced the forest coverage and resulted in soil erosion and flash floods. The role of watershed of Sesan and Srepok rivers, once degraded, will lead to erosion and sedimentation. The followed effects will be on the aquatic life and downstream river channel terrain in Cambodia and Lao. The water quality started to show signs of pollution due to untreated waste water from domestic use and industry. As a result, the BOD and COD are higher than allowed limitations.

    Water source development: the water resource in the sub-area is rather abundant, i.e. 28 billion m3. Due to the fact that only 10% of this volume has been exploited, the distribution is not even by seasons and its upstream location and low level of water during the dry season, the extraction of water for agriculture has to be carried out through structures, i.e. regulation reservoirs. Local people drilled wells for extraction of underground water randomly and without any control which resulted in lowered water table.

    Development opportunities and potentials

    The potential water sources are abundant with capacity of 9,100m3/ha on average and per capita 31m3/person/per day. Hydropower development with total installation capacity of 2437Mw is the major advantage of the sub-area. Together with soil and climate characteristics, the sub-area also has advantages regarding the planting of long term industrial trees as coffee, pepper, rubber, cashew nut, cotton. The area is also endowed with favorable climate and topography for cattle raising.

    Nearly 40 ethnic minority groups in the sub-area, namely E De, Ban A, So Dang, Gie Chieng having typical and unparalleled cultural identities which can be seen through the various festivals and primitive landscape will be the favorable conditions for tourism development, say, ecotourism and cultural tourism.

    Recommendations

    1. Sub-area 7V is located in watershed areas of Sesan, Srepok and Sekong rivers, ecological environment of the sub-area accordingly have impacts not only on production and common lives of millions of people in the sub-area itself but also on other millions of people in downstream of Laos and Cambodia. Therefore, an integrated basin development plan is required.

    2. Development of small and medium water resources structures in remote areas aims to supply domestic water, serve agricultural production for the ultimate purpose of settling down local life, especially of ethnic minority groups, limiting deforestation and reducing poverty rate.

    3. Hydropower development will have positive impacts on flow regulation in dry and flood seasons, increase of ecological environment security. However a study on operation procedures and establishment of a sufficient information network is necessary for downstream sub-areas.

    4. Strict management of sewage and disposal system construction is indispensable in order to ensure water hygiene, water storage for the dry season, overexploitation prevention, ecological balance, and deep investments in management aiming to reduce water losses.
    There should be a suitable and appropriate regime and policies for a long term and sustained border cooperation between three countries of Vietnam, Lao and Cambodia.

    Số lượt thích

  7. Em cầm trên tay môt đóa hoa …Mình chợt nghĩ đến tặng phẩm của thương yêu gặp gỡ .hay là tưởng tiếc chia lìa.?

    Nhưng .

    Đến với thơ của Thiên Nga ,không chật hẹp ,nhỏ nhoi của những cảm xúc vị kỷ về chuyện đời tụ tán như thế.

    ( bao cánh rừng không còn sức phuc sinh )
    Thổn thức của dòng thơ.mình dường như nhận ra ,một cảm xúc chấn động trong tâm hồn dân tộc , trước những hoang phế môi trường.

    Hổn loạn của sức mạnh .Cày nát cội nguồn ,tàn phá mầm sống ,hủy diệt môi sinh.

    Cám ơn Thiên Nga.
    Cám ơn đôi tay trần tội nghiệp ,ngón tay hiền từ ,em nắm buồn bã một nhánh hoa màu đỏ yêu thương của một trái tim thật thà không thù hận ,Như một thông điệp xin chút tình người .Xin chút đạo nghĩa môi sinh.
    Chào các bạn ĐCN

    ,

    Số lượt thích

  8. Hi Thiên Nga và các bạn,

    Mới dịch xong bài thơ của Hoàng Thiên Nga ra tiếng Anh đây. Gởi đây tặng Nga.

    Nhưng trước đó, báo với mọi người là Nga mới bắt đầu một loạt ba bài váo về Cuộc Chiến Rừng Và Thủy Điện

    Mình có text của bài này phía dưới bài thơ

    Và bài thơ:

    She holds in her hand a wild flower

    Spring on Central Highlands
    I pass by the ruined forests
    Going through the red bazan lands
    Pitying the Krông Ana
    No more white flowers on either bank

    Crape myrtles
    The forest of the riverhead
    No longer exist
    Once she was here
    Youthful eyes embracing the immense sky
    The rivers, the waters, the trees, the colors of the clouds…
    I walk along the banks
    The legend has faded
    How many forests no longer have the strength for rebirth
    Earth saddens
    Grass burns

    Spring on Central Highlands
    I pass though the mountainous town streets
    Red winds rise high
    Sunset dyes the color of blood in the decadent nightclubs
    How many sinful layers of spirits

    Tomorrow, by the creek
    The tears of trees will have oozed out
    In the drunken sprawling night
    Saw blade sharpened

    Spring on Central Highlands
    Facing the lumber convoy crushing the red dirt road
    I stop
    Barefooted
    She cries
    Holding in her hand a tiny wild flower

    Spring on Central Highlands
    I reminisce the forests
    Dak Rung Fall with viburnum flowers fluttering in the sun
    Pure Buk So orchids
    Proudly hanging on wet cliffs
    On the endless Dak Rtik hills
    Downy rose myrtles purpling the blues
    The desolate afternoons by Lake Ea Súp
    The distant shadow of the lone Knia
    The Ktia couple staying awake to call up Plang
    Making a fire in the mid of the immense forest

    Spring on Central Highlands
    She talks
    Distant and far
    Of a time
    When the river of her land was white with falling flowers
    Crocodiles basked peacefully in the sun
    Elephants strolled with leisure
    Waterfalls sang in the silences of the forest

    Spring on Central Highlands
    Wish for the rebirth of the forests
    Among the rivers, the trees, the clouds of the immense sky
    Her heart shall blossom into a flower of the color of sunrise

    TĐH translated 12:54 am Nov. 15, 2009
    Lake of the Woods, VA, USA

    .

    Chủ Nhật, 15/11/2009, 08:42

    Cuộc chiến rừng và thủy điện

    Bài I: Giám đốc Vườn Quốc gia Cư Yang Sin Lương Vĩnh Linh: Có khùng cũng chẳng giữ được rừng

    TP – Lần đầu giáp mặt ở chân núi Cư Yang Sin trong âm thanh chấn động đại ngàn của thuốc nổ và máy ủi mở lối cho đoàn quân làm thủy điện, tôi nhận ra nỗi đau đớn bất lực của ông chủ vườn theo tiếng vặn xoắn của từng thân cổ thụ nguyên sinh gãy đổ…

    Bộc phá và xe ủi mở đường làm thủy điện. Ảnh: H.T.N

    Ai định giá được rừng nguyên sinh

    Chào đời năm 1959 ở nơi không có tí tẹo đồi núi nào là tỉnh Thái Bình, vừa rời ghế đại học, anh đã khoác ba lô lên Đắk Lắk, làm cán bộ điều tra rừng, kinh doanh lâm nghiệp, giám đốc lâm trường. Năm 1999, Thạc sĩ lâm nghiệp Lương Vĩnh Linh trở thành giám đốc vườn quốc gia (VQG).

    Cư Yang Sin điệp điệp trùng trùng núi rừng hùng vĩ không chỉ quý giá về tài nguyên thiên nhiên, mà còn là địa danh nổi tiếng với những trang sử hào hùng. Nơi đây từng là căn cứ địa bất khả xâm phạm của Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp – Mỹ.

    Vùng đất dưới chân núi Cư Yang Sin mang bí danh H9, sau này trở thành huyện Krông Bông là đơn vị hành chính duy nhất toàn khu vực Nam Trung Bộ được giải phóng từ năm 1965 và giữ vững thành quả cách mạng cho tới ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

    Về với VQG Cư Yang Sin, Lương Vĩnh Linh hiểu sứ mệnh của mình đầy khó khăn. Biết Cư Yang Sin là một trong số rất ít VQG hiện nay còn bảo vệ nguyên vẹn được nhiều khoảnh rừng cấm nghiêm ngặt, tôi hỏi về thành tích giữ rừng.

    Ông lại trả lời bằng cách tự lên án: “Mười năm tôi nhận lương giữ VQG, nơi này mất đi 120 hecta rừng đặc dụng! Trong đó, ngoài chín ha rừng chuyển cho ngành văn hóa xây dựng khu di tích lịch sử Đắk Tuar và 2,5 hecta rừng canh phòng lơi lỏng bị đồng bào nghèo phá lấy đất làm rẫy, tôi đã hai lần ký vào biên bản bàn giao hơn 108 hecta rừng đặc dụng chỉ vì một công trình thủy điện nhỏ”.

    Đọc mớ tài liệu liên quan, tôi ngạc nhiên, hình như con số mất rừng ở đây vẫn quá ít so với hàng nghìn hàng vạn hecta rừng đã thật sự mất vào tay các loại tặc ở nhiều vườn quốc gia khác? Ông thở dài : “Ít gì? Ai định nổi mỗi hecta rừng nguyên sinh trị giá bao nhiêu? Mà đã hết đâu. Biết bao hiểm họa đe dọa rừng Cư Yang Sin còn đang chờ sẵn phía trước”.

    Giám đốc Lương Vĩnh Linh

    Núi tiền không tạo được dù chỉ một cây nghìn tuổi

    Cùng chung tình trạng chống đỡ trăm bề với vô số thủ đoạn xâm hại tài nguyên rừng từ ngoài tấn công vào như các VQG và khu bảo tồn thiên nhiên khác, 120 cán bộ nhân viên cùng tiểu đội chó nghiệp vụ sáu con của VQG Cư Yang Sin quanh năm vất vả tuần tra, bắt giữ và xử lý lâm tặc kèm theo đủ thứ tang vật.

    Dưới giàn mái tôn che đơn sơ và trong dãy nhà kho sau trụ sở Vườn, chúng tôi thấy hàng trăm đoạn gỗ pơmu đẽo gọt vuông vức, những bao gỗ nghiến bị xẻ mỏng làm thớt, mấy chục bộ xác voọc sấy khô, súng kíp dài ngắn đủ kích cỡ, và cả dao rựa cuốc xẻng, xe đạp thồ hoen rỉ cọc cạch…

    Quy chế Vườn: Ai không hoàn thành nhiệm vụ hoặc liên hệ bất minh với lâm tặc thì phải chấp nhận thôi việc! Giám đốc Linh từng ký quyết định buộc thôi việc bốn nhân viên vi phạm quy chế đó.

    Để bắt được lâm tặc với đầy đủ tang chứng vật chứng, nhiều kiểm lâm đã đổ mồ hôi xương máu. Nhưng nhiều bản án cho bọn phá rừng, chặt cây, giết thú từ hồ sơ VQG cung cấp chỉ giơ cao đánh khẽ ở mức tù treo, thậm chí xử sót người lọt tội làm nản lòng anh em tâm huyết bảo vệ rừng.

    Tuy nhiên, điều đó không đáng sợ bằng gần đây nhiều kiểm lâm viên bỗng ngộ ra rằng họ chỉ có thể ngăn dân nghèo chặt phá vài hecta rừng kiếm sống, chứ không cách gì ngăn nổi đại gia phá hàng trăm hecta rừng để làm giàu bằng các dự án thủy điện.

    Từ khi biết dự án thủy điện Krông Kmar công suất thiết kế 12 MW lăm le nhảy vào rừng già Cư Yang Sin, Lương Vĩnh Linh đã quyết liệt phản đối. Song dù chủ rừng phản đối cỡ nào, nhà đầu tư vẫn biết cần gõ cửa những đâu để đạt được mục tiêu. Muốn hay không, Giám đốc Vườn vẫn phải ký vào biên bản bàn giao rừng để xây dựng công trình thủy điện theo chỉ đạo của cấp trên.

    Chuyện cũ, ông Linh vẫn chưa nguôi đau xót: “Tôi hiểu Chính phủ khó xử trước nhu cầu năng lượng. Nhưng nghĩ xem, xóa sổ hàng trăm hecta rừng của vườn quốc gia chỉ vì một nhà máy điện cỡ nhỏ 12 MW chạy được chừng 60 phần trăm công suất vào năm tháng mùa khô, có xứng không? Thảm họa khí hậu do mất rừng không chỉ dân mình gánh chịu mà cả trái đất cũng bị vạ lây. Biết nguy hại vẫn làm, có phải chúng ta phải mang tội gấp đôi gấp ba với các thế hệ con cháu?”.

    Nhiều kiểm lâm viên bỗng ngộ ra rằng họ chỉ có thể ngăn dân nghèo chặt phá vài hecta rừng kiếm sống, chứ không cách gì ngăn nổi đại gia phá hàng trăm hecta rừng để làm giàu bằng các dự án thủy điện.
    Thủy điện Krông Kmar còn đang xây dựng ngổn ngang, thì đoàn quân khảo sát cho một dự án thủy điện nhỏ khác đã rầm rộ xông thẳng vào rừng. Ông Linh dàn quân ra chặn, hỏi ai cho các anh vào VQG. Họ đưa ra bản cấp phép khảo sát của lãnh đạo tỉnh, xoa dịu chủ vườn: “Yên chí, chúng tôi phá đi 1 ha sẽ trồng lại cho anh 10 ha!”. Ông Linh nổi nóng: “Đừng có hồ đồ, một ha còn không trồng được chứ đừng nói 10 ha!”.

    Chuyên gia tư vấn đỏ mặt tía tai: “Sao coi thường người ta quá thể vậy?”. Ông Linh chỉ tay lên ngọn núi xanh mờ – “Anh nhìn kia, từ dưới mặt đất trở lên đến hơn ba mươi mét là cả một hệ sinh thái vô cùng hoàn chỉnh, từ rêu địa y cho đến hàng chục, hàng trăm tầng lớp giống loài động thực vật. Cả núi tiền cũng chả làm ra được dù chỉ vài mét vuông rừng nguyên sinh hay một thân cổ thụ nghìn năm tuổi, chứ đừng nói tới tiền tấn!”.

    Sức ép mọi phía

    Dự án ấy nếu được duyệt và cho triển khai sẽ xâm phạm nhiều diện tích rừng của vùng lõi VQG Chư Yang Sin, thọc sâu vào tim Vườn hơn so với thủy điện Krông Kmar.

    Ông Linh cảnh báo với UBND huyện Krông Bông: “Cấp phép cho công trình đắp đập đầu nguồn tạo hồ chứa rộng 14 hecta, khả năng hơn 60 ha ruộng của bà con sẽ hết nước tưới. Nếu đồng bào bất bình kéo lên phá đường ống dẫn nước, nhà máy ngăn nổi không?”.

    Thủy điện Đắk Tua còn chưa kết thúc quy trình thẩm định, tranh cãi, thì một dự án thủy điện liên tỉnh chặn dòng sông Krông Nô lại nhảy vào VQG. Đã được Bộ Công thương phê duyệt dự án từ tháng 5/2008 nhưng, sau khi khảo sát tỉ mỉ, Cty CP Đầu tư Xây dựng Trung Nam – Krông Nô lại xin điều chỉnh quy hoạch để nâng công suất lắp máy thủy điện Krông Nô 2 từ 18MW lên 30 MW.

    Báo cáo ngày 26/10/2009 của Cty cho thấy để đạt được điều đó, cao trình đập phải nâng từ 600m lên 625 mét, diện tích chiếm đất vĩnh viễn hơn 278 hecta, trong đó có tới 165hecta rừng phòng hộ của cả hai VQG là Cư Yang Sin thuộc tỉnh Đắk Lắk và Bidoup Núi Bà thuộc tỉnh Lâm Đồng.

    Ngoài mối đe dọa cạo gọt do thủy điện, đại ngàn Cư Yang Sin còn là mục tiêu dòm ngó của nhiều đối tượng khác : dân di cư tự do cần đất canh tác, lâm tặc khát săn bắn và mua bán gỗ, đồng bào nghèo sống trên vùng đệm cần chặt trộm cây để sửa nhà, làm bàn ghế hoặc đóng quan tài …

    Rối bời giữa sức ép mọi phía, từ lâm tặc cho tới nhà đầu tư, có lần ông Linh quẫn trí về dọa hai cậu con trai: “Thằng nào đòi theo lâm nghiệp, bố chặt chân!”. Thế nhưng bản thân ông lại chẳng chịu xa rừng, chịu bỏ cái nghề mà ông vẫn than là “Đẹp bao nhiêu, bạc bấy nhiêu!” để về phố sống êm ấm với vợ con và mấy hecta cà phê.

    Yêu rừng, ông như chàng Đông Ki Sốt bất lực đánh nhau với cối xay gió. Ông dạy con: “Dù bất cứ nghề gì, lãnh đạo hay quét rác, bảo vệ, giữ xe, cũng đừng làm chỉ để lấy tiền lương, mà phải làm cho hết trách nhiệm, đúng với lương tâm. Nếu giữ rừng mà để mất rừng không biết đau, không thấy xấu hổ, là lòng tự trọng chẳng còn”.

    Trước kia thấy ông chẳng ngại cãi nhau với các sếp để giành giật lại từng mảnh vườn, có người bảo ông khùng, ông gật đầu thừa nhận: “Không khùng sao giữ được rừng?”. Bây giờ nghĩ đến chuyện đó, ông thở dài: “Mất rừng vì cơ chế thì khùng hay không cũng vô phương cứu vãn!”.

    Ông nhờ: “Nhà báo có viết gì về Cư Yang Sin, cho gửi câu này. Tôi thiết tha lưu ý các nhà quy hoạch năng lượng rằng thủy điện vừa và nhỏ không phải là giải pháp duy nhất cho chúng ta nguồn điện. Nghìn năm thiên nhiên mới tạo được rừng nguyên sinh, phá một lần là mất vĩnh viễn. Đó không chỉ là tài nguyên của chúng ta mà là của con cháu chúng ta, cần phải bảo vệ giữ gìn cho thế hệ mai sau”.

    Vườn quốc gia Chư Yang Sin thành lập theo Quyết định số 92/2002 ngày 12/7/2002 của Thủ tướng, nằm gọn trong hai huyện Krông Bông và huyện Lắk của tỉnh Đăk Lăk, rộng 59.531 hecta (con số thống kê mới nhất theo nguồn của UBND tỉnh Đắk Lắk), bao quanh là vùng đệm rộng hơn ba lần diện tích Vườn, trải trên địa bàn bốn huyện giáp ranh giữa hai tỉnh Lâm Đồng, Đắk Lắk.

    Vườn có đỉnh núi Chư Yang Sin 2.442 mét cao nhất hệ thống núi cực Nam Trung Bộ với nguồn đa dạng sinh học quý giá gồm 876 loài thực vật và 249 loài chim thú. Một trong những nhiệm vụ chính của vườn là bảo vệ rừng đầu nguồn các sông Sêrêpôk, Mê Kông, điều hoà và cung cấp nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp.

    Hoàng Thiên Nga

    Số lượt thích

  9. Hi.anh Hoành.

    Nét bút( chuyển ngữ ) của Hoành . đẹp như thư pháp.
    Anh nhấn lên từng nốt nhạc (nhức nhối) và dằn vặt muộn phiền của tình yêu thi ca về quê hương .

    Này nhé .Mình thay mặt khách thập phương không rành lời việt .cảm kích sư Hoành.

    Cũng lại chuyện núi rừng .Những bóng chim hớt hãi , biết tìm đâu an trú ? .. những tổ ấm bụi bờ.
    Mình mượn dòng thơ Phạm thiên Thư tặng dịch giả.
    Xưa em là kiếp chim.
    Chết mục trên đường nhỏ
    Anh là nắng ban mai.
    Để tang em từ mấy thuở..
    Ai mà ác nhỉ ? Thương xót đàn chim tức tưởi vĩnh biệt mùa xuân Tây nguyên .

    Cám ơn TN. (Cuộc chiến rừng và thủy điện) Mình chia sẻ bài này đến bè bạn . bởi dạng đồng nghĩa như bai phỏng vấn nhà báo Thanh Thảo trong (vụ xả lũ).

    Chào các bạn ĐCN

    Số lượt thích

  10. Cám ơn anh Quang.

    “Nét bút( chuyển ngữ ) của Hoành . đẹp như thư pháp.” Wow, anh có cách nói thật sống động. Và mình rất thích câu này. Cám ơn anh Quang.

    Trong tất cả mọi loại viết lách, chẳng có điều gì làm mình cẩn thận với ngôn ngữ bằng dịch thơ, dù là dịch từ tiếng gì ra tiếng gì. 🙂

    Cho nên khi mình đã bằng lòng là mình đã mang được cái đẹp từ tiếng Việt, chẳng hạn, sang tiếng Anh, lại được người đọc xác nhận điều đó, thì mình rất thích.

    Mình không dịch thơ (hoặc dịch nhưng không đăng ở đâu) nếu mình thấy là bài dịch của mình không mang lại công lý cho bài nguyên thủy. Bởi vì như vậy là bất công với tác giả.

    Anh Quang khỏe nha 🙂

    Số lượt thích

  11. Chào cả nhà,

    Vừa rồi anh Hoành có posted một report về môi sinh Tây Nguyên hay quá, nên mình dịch ra dưới đây để cả nhà cùng đọc.

    Cám ơn anh Hoành đã xem lại và edited dùm em.

    Chúc các bạn một ngày tràn đầy niềm vui và tiếng cười nha 😆 😆 😛 😀
    .

    Những vấn đề chính:

    Phát triển nông nghiệp nhanh nhưng chưa bền vững, chủ yếu phụ thuộc vào thiên nhiên và thị trường. Hiệu suất và chất lượng sản phẩm thấp đồng nghĩa với cạnh tranh kém.

    Nguồn nước cung cấp cho nông nghiệp bị hạn chế, đặc biệt trong mùa khô. Nước ngầm bị khai thác quá mức cho việc trồng cà phê. Việc đầu tư trong xây dựng những công trình chạy bằng sức nước không tương ứng và đồng bộ cho việc phát triển cây non. Do đặc tính riêng của khu vực, việc xây dựng hồ chứa để dự trữ và điều tiết nước rất quan trọng.

    Sự di dân tự do từ các vùng khác, với tỷ lệ cao, có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế xã hội của khu vực. Đặc biệt, việc phá rừng trồng cà phê và tiêu gây xói mòn đất, thay đổi khí hậu trong vùng, và làm hỏng kế hoạch về đất đai và nước cho vùng.

    Tiềm năng thủy điện cho vùng lên đến 18% khả năng sản xuất điện của quốc gia và 20% lượng điện được sản xuất của quốc gia. Thủy điện là mặt mạnh chủ yếu của vùng. Tuy thế, xây dựng và vận hành công trình thủy điện cũng có ảnh hưởng đến vùng hạ lưu. Suốt thời kỳ hồ chứa giữ nước và khi mức triều cường cấp trung kéo dài, vùng hạ lưu sẽ bị ảnh hưởng. Điều này nên được lưu ý trong việc làm kế hoạch cho các vùng thuộc Se San, Sre Pok, Se Kông cũng như toàn lưu vực các sông này.

    Tỷ lệ nghèo nàn còn cao so với cả nước. Đặc biệt 42% dân tộc thiểu số là nguyên nhân chính của phá rừng du canh.

    Thiếu nguồn cung cấp điện và nước tại chỗ, ví dụ, đối với vùng sâu vùng xa là một vấn đề.

    Tỉ lệ đất rừng khoảng 53%. Công tác chống việc phá rừng nên gắn kết với việc bảo tồn đời sống hoang dã và các khu bảo tồn thiên nhiên khác trong nước.

    Về quản lý, sự phát triển của những lãnh vực kinh tế khác nhau chưa đồng bộ với kinh tế xã hội chung.
    .

    Tác động:

    Xã hội: di dân tự do cao và dân số tăng trưởng của vùng ảnh hưởng đến việc sử dụng đất, phân bố dân cư, tạo việc làm và bảo vệ nguồn tài nguyên rừng. Dân tộc thiểu số đông và dân trí thấp là thách thức chính trong việc phát triển kinh tế xã hội.

    Kinh tế: mạng lưới giao thông trong vùng hẻo lánh không đủ và không hiệu quả. Nghèo nàn, thu nhập không ổn định, tỉ lệ đầu tư thấp trong thủy lợi, dự báo thị trường không có cho sản phẩm nông nghiệp, sản xuất dựa vào tài nguyên thiên nhiên, kỹ thuật sau thu hoạch không có cho qui trình xử lý cà phê, tiêu, hạt điều có ảnh hưởng nhiều mặt, và hạn chế sự phát triển kinh tế cũng như an ninh thực phẩm của cả khu vực và các địa phương trong khu vực.

    Môi trường: Việc phá rừng làm giảm diện tích rừng, gây xói mòn đất và lụt lũ. Vai trò của lưu vực sông như sông Sesan và Srepok, một khi đã giảm sút, sẽ dẫn tới xói mòn và lắng cặn. Ảnh hưởng tiếp theo sẽ xảy ra đối với thủy sinh và vùng đất đầy kênh rạch ở hạ lưu sông thuộc Campuchia và Lào. Chất lượng nước bắt đầu cho thấy dấu hiệu ô nhiễm do nước thải không kiểm soát từ sử dụng tại chỗ và công nghiệp. Kết quả là, các dự án đầu tư BOD và COD cao hơn giới hạn cho phép.

    Phát triển nguồn nước: nguồn nước trong vùng khá nhiều, ví dụ 28 tỉ mét khối. Do thực tế chỉ có 10% dung lượng này được khai thác, sự phân phối không đều vì theo mùa và vị thế đầu nguồn sông và mực nước thấp trong mùa khô, việc lấy nước cho nông nghiệp phải được thực hiện qua công trình thủy lợi, ví dụ như hồ điều tiết nước. Dân địa phương khoan giếng để lấy nước ngầm một cách tùy tiện và chẳng có bất kỳ một kiểm soát nào gây hạ mực nước ngầm.
    .

    Tiềm năng và cơ hội phát triển:

    Nguồn nước tiềm năng lớn với khả năng bình quân 9,100m3/ha và trên mỗi đầu người là 31m3/người/ngày. Phát triển thủy điện với khả năng tổng sản xuất 2437Mw là lợi thế quan trọng của vùng. Cùng với đặc điểm về đất đai và khí hậu, vùng này còn có lợi thế trong việc trồng trọt cây công nghiệp dài hạn như cà phê, tiêu, cao su, hạt điều, bông sợi. Vùng đất được ban cho khí hậu và địa hình thuận lợi cho chăn nuôi bò.

    Gần 40 dân tộc thiểu số trong vùng, là người E De, So Dang, Gie Chieng có sự đồng nhất về nền văn hoá tuyệt vời tiêu biểu, có thể thấy qua những lễ hội đa dạng và phong cảnh nguyên thủy, là điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch, hay nói cách khác, ngành du lịch văn hóa và du lịch sinh thái.

    ………

    Đề nghị:

    1. Vùng này nằm trong ưu vực chính của sông Sesan, Sropok và Sekong, vì vậy điều kiện sinh thái của vùng ảnh hưởng không chỉ với sản xuất và đời sống của hàng triệu người trong vùng mà còn ảnh hưởng đến hàng triệu người dân khác ở hạ lưu trong nước Lào và Campuchia. Do đó, kế hoạch phát triển nối kết toàn diện cho vùng là cần thiết.

    2. Phát triển công trình nguồn nước vừa và nhỏ ở vùng sâu vùng xa để cung cấp nước tại chỗ, phục vụ sản xuất nông nghiệp nhằm mục đích cuối cùng là ổn định đời sống địa phương, đặc biệt cho dân tộc thiểu số, hạn chế việc phá rừng và giảm tỷ lệ nghèo đói.

    3. Phát triển thủy điện sẽ tạo ảnh hưởng tích cực đối với việc quản lý lưu lượng trong mùa khô và mùa lụt, gia tăng an ninh cho môi trường sinh thái. Tuy nhiên, việc nghiên cứu thủ tục vận hành và thành lập mạng lưới thông tin hiệu quả là cần thiết cho vùng các hạ lưu.

    4. Quản lý chặt chẽ việc xây dựng hệ thống thải và nước thải là không thể thiếu, nhằm bảo đảm vệ sinh nước, dự trữ nước cho mùa khô, ngăn chặn việc khai thác nước quá mức, cân bằng sinh thái, và đầu tư sâu vào việc quản lý nhằm giảm thiểu việc thất thoát nước.

    Nên có một chế độ và các chính sách thích nghi và hợp lý cho việc hợp tác xuyên quốc gia dài han và vững bền, cho ba nước Việt Nam, Lào và Campuchia.

    Số lượt thích

  12. Chào pkYen.

    Mình không biết cách đem nụ cười minh họa, đặt ngay cạnh dòng viết ( hoạt náo viên ) nên chỉ biết cười hì.hi.!! và tác ý niềm vui vào đó .Khi thăm hỏi bè bạn lạ quen !

    Mình nhớ gặp Yến rồi mà. ở đầu dốc của con đường (từ tâm) và cúi chào gieo duyên. hì.!!

    Ở đây ,công khó của Yến nhiều quá . Mình hoan hý,cười .cười ,đọc bài dịch của yến ( thời gian mò tự điển của mình làm nguy hại đến tài chánh của công ty) .Nên tìm đọc tài liệu bằng tiếng việt cho chắc ăn.

    Lợi ích của chuyển ngữ tuy giới hạn.Không lớn so với tâm hồn rất lớn củaYến và anh chị em đã làm hết sức mình cho tình yêu quê hương .ĐCN trở nên cần thiết cho moi tích cưc xây dựng.

    Thay mặc bè ban không rành lắm Anh ngữ, như mình.Gởi đến Yến lời cám ơn trân trọng.(mình ráng nói khéo để mai mốt còn được đọc nhiều bài dịch của Yến.)

    Vui vẻ cả làng nha.

    Số lượt thích

  13. Chào anh Quang,

    Yến cũng gặp anh Quang thường mà. Không chỉ ở đầu dốc của con đường từ tâm, mà trước đó, từ những xót xa khi miền trung ruột thịt oằn mình dưới cơn bão, hay từ những thích thú trước những bài thơ hay. Và còn nhiều nữa… Những chia sẻ và động viên của anh, dù xuất hiện ở đâu trong gia đình ĐCN này, đều mang đến niềm vui cho cả nhà đó anh ạ. 😆 😆

    Cám ơn anh đã khen chút công nhỏ của Yến. Hôm nay anh đã tặng Yến nụ cười tươi đầu ngày: chắc chắn nụ cười này sẽ làm rạng rỡ ngày mới của Yến đó. 😛

    Chúc anh Phan vui nhiều như Yến rất vui ngày hôm nay nha 🙂 😀

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s