Quilting–Nghệ thuật chần vải

Chào các bạn,
quiting2
Tình cờ hôm nay mình ghé qua phòng triển lãm tranh của trường và thấy có triển lãm các tác phẩm chần vải của nghệ nhân người Peru, Flora Zarate. Quả thật khi nhìn các tác phẩm chần vải của bà mình thấy ngưỡng mộ sự tỉ mỉ, khéo léo của từng đường kim mũi chỉ, và cả sức sáng tạo thật tuyệt vời. Mỗi một tấm vải là một bức tranh nhiều màu sắc khắc họa đời sống của người dân vùng cao nguyên Andean.

Hôm nay mình giới thiệu với các bạn nghệ thuật chần vải – một nghề thủ công truyền thống rất đặc trưng dành riêng cho phụ nữ và rất phát triển ở Mỹ.

Việc chần vải, tức là may ghép các tấm vải vụn lại thành một tấm vải hay chăn lớn, bắt nguồn từ việc những người dân di cư đến Mỹ gặp khó khăn trong việc chuyên chở vải vóc, vốn dày và nặng, nên họ nghĩ đến việc giữ lại các tấm vải may thừa và ghép chúng lại. Công việc này thường do các bà nội trợ đảm nhiệm, và có thể do một người hoặc một nhóm người cùng tham gia chần các tấm vải lớn. Các tấm vải chần thường được sử dụng làm ga giường, ga gối, và đôi khi dùng làm vải treo tường để chống cái lạnh vào mùa đông. Trong nội chiến Bắc Nam, người ta ước tính là có khoảng 250,000 tấm chăn chần đã được các bà nội trợ làm ra để gửi cho những người lính ở chiến trường, vốn rất cần các tấm chăn thật dày và ấm.
quilting1
Giai đoạn nửa sau thế kỉ 19, với sự phát triển của ngành dệt, người phụ nữ không phải kéo sợi và dệt vải nữa nên có nhiều thời gian hơn để sáng tạo với các tấm vải vụn. Và nghệ thuật chần vải ở Mỹ phát triển mạnh từ đó. Cùng với thời gian, chần vải đã phát triển thành một nghệ thuật dành riêng cho người phụ nữ và là một phương thức mà nhiều phụ nữ Mỹ lựa chọn để thể hiện tài khâu vá, sự sáng tạo, tình yêu, hi vọng, giấc mơ và cả quan điểm cá nhân trong các vấn đề xã hội, chính trị và cộng đồng. Các tác phẩm vải chần được dùng để gây quỹ, hoặc trong lịch sử được dùng để thể hiện quan điểm của người phụ nữ khi họ còn chưa có quyền tham gia bầu cử hay các diễn đàn công cộng.
quilting4
Thế kỉ 20 được cho là thế kỉ của nghệ thuật chần vải ở Mỹ, khi các tấm vải chần đã trở thành các tác phẩm nghệ thuật thực sự, thể hiện bàn tay khéo léo, tỉ mỉ cùng với sức sáng tạo tuyệt vời của những người nghệ nhân. Một tấm vải chần công phu có thể mất cả tháng hoặc một năm để hoàn thành. Về phong cách thì rất đa dạng, người ta có thể thêu hoa, thêu tên trên các tấm vải, hoặc tạo thành một bức tranh tả cảnh đồng quê, con người, hoặc chỉ đơn giản ghép các tấm vải nhiều màu sắc hoặc cùng tông màu với nhau lại tạo nên một ấn tượng trực quan. Ví dụ với các tác phẩm của Zarate, bà tạo hình khối bằng cách lót đệm vào giữa tấm vải, và hình người nông dân, hình con bò, con cá, cái xe, quả bí ngô…trở nên rất sống động.

Hiện nay ở Mỹ có bảo tàng dành cho nghệ thuật chần vải là National Quilt Museum, và hàng năm có rất nhiều các triển lãm cá nhân và tập thể dành cho các nghệ nhân chần vải giới thiệu và bán các tác phẩm nghệ thuật của mình.
quilting3
Carolyn L. Mazloomi, một nghệ nhân chần vải người Mỹ gốc Phi nói rằng “Tôi luôn thấy hứng khởi với sự ấm áp trong chất liệu và tinh thần của các tấm vải chần. Chúng là hiện thân của tình yêu và gia đình, của sự bao bọc và che chở, của sự ấm áp và an toàn. Sự kết nối đầy ẩn dụ và trực quan giữa các tấm vải và con người là mảnh đất màu mỡ để các tác phẩm chần vải truyền tải một thông điệp, trong đó tôi là người kể chuyện. Các tác phẩm của tôi là những câu chuyện trực quan đặt trong các bối cảnh lịch sử, chính trị, và xã hội, kêu gọi sự quan tâm đến hoàn cảnh của mọi người trên thế giới, đặc biệt là người phụ nữ. Tôi mong muốn người xem hãy suy ngẫm, nhận thức, và cảm nhận tinh thần của những tấm vải”.

Chúc các bạn một ngày tươi hồng,

Hoàng Khánh Hòa

Một suy nghĩ 8 thoughts on “Quilting–Nghệ thuật chần vải”

  1. Chào Khánh Hoà!
    – Chị xin được nhận món quà một ngày tươi hồng của KH, rất vui và vô cùng cảm ơn!
    – Chị rất cảm phục trước nét đẹp và lối dẫn dắt của bài viết. Chính KH là nghệ nhân kể chuyện về những tác phẩm tinh hoa đó, KH đã giúp chị cảm nhận được tình thần của những tấm vải chần.
    – Cảm ơn KH thật nhiều!!! Chia sẻ cũng em ngày tươi hồng nhé!!!

    Thích

  2. Hi Hòa,

    Mỗi lần thấy một tấm quilt là anh cũng hay nghĩ nếu các bà các cô ở Việt Nam biết cách dùng vải vụn làm quilt thì hay biết mấy. Cám ơn em đã viết bài! 🙂

    Thích

  3. Hi Khánh Hòa,
    Thật thú vị khi đọc bài này. Các bức tranh minh họa cho thấy nghệ thuật chần vải đã thật sự đạt đỉnh cao: mỗi bức tranh là một tác phẩm được tạo nên bởi bàn tay khéo léo của người phụ nữ. Dĩ nhiên phải kể đến kỹ thuật tạo hình và phối màu rất chuyên nghiệp nữa. Ngưỡng mộ quá!
    Chị nhớ ngày xưa, thời VN còn khó khăn nhiều, các bạn bè, cô dì chị quen thường chần vải từ những rẻo vải vụn xin được của các cô thợ may. Vậy mà họ cũng làm thành những chiếc chăn vải đủ màu sắc, hữu ích cho gia đình vô cùng. Chị nghĩ, nếu được đắp tấm chăn bằng vải chần của mẹ mình, chị mình, vợ mình tự tay làm, hẳn người có diễm phúc đó sẽ luôn ấm áp và hạnh phúc trong tình yêu thương đã được gửi gắm qua từng đường kim mũi chỉ!
    Chị thích đọc các bài dạng này lắm. Viết nhiều nhiều nữa nha Hòa 😛 😀

    Thích

  4. Cảm ơn chị Minh Tâm, anh Hoành và chị Kiêm Yến!

    Các anh chị khen làm em phổng mũi quá ^^.

    Chị Kiêm Yến ơi, em cũng ước gì mình có thể làm một tấm quilt xinh xinh, chắc là đơn giản thôi chứ em thấy các nghệ nhân họ làm quilt cầu kì tỉ mẩn thật, mỗi một tấm quilt giống như một bức tranh, nhưng còn hơn cả một bức tranh vì nó có sự ấm áp trong đó 🙂 (cái này em thấy càng rõ hơn khi mùa đông đang đến gần những ngày này 🙂 ). Nếu mình thu thập các tấm vải vụn thì lại còn tiết kiệm và bảo vệ môi trường nữa chứ.

    Em sẽ cố gắng viết một số bài giới thiệu về văn hóa như thế này nữa ạ.

    Các anh chị khỏe nhé 🙂

    E. Hòa

    Thích

  5. Đọc bài của chị em khâm phục những nghệ nhân chần vải Mỹ một, thì khâm phục những người làm ra các sản phẩm vải thổ cẩm ở các vùng dân tộc thiểu số nước ta gấp mười lần!
    Chị hay mọi người trên DCN đã có bài nào nói về chủ đề đó chưa? Nếu có hi vọng chị chia sẻ cho em! Còn nếu chưa, sao chị không thử nhỉ? Chị viết tuyệt lắm!
    Em mới làm quen với đại gia đình mình chưa được bao lâu nên còn bỡ ngỡ lắm, có gì mong chị giúp đỡ để em hiểu hơn và thêm yêu khu vườn đầy thân thương này!
    Have a nice day nhé chị! 😉

    Thích

  6. Hi Thảo Vi, chị nghĩ nghệ thuật mà có được tác phẩm đẹp thì cái nào cũng khó cả. Làm thổ cẩm cũng khó mà quilting cũng vậy. Viết về văn hóa VN thì phải hỏi anh Quan Jun đầu tiên :). Chị cũng rất thích tìm hiểu văn hóa các nước, hi vọng sẽ có một số bài giới thiệu với mọi người trong thời gian tới.
    Em viết hay lắm đó Vi à, cứ thế phát huy, chờ bài của em nhé 🙂

    Thích

  7. hihi anh Quan Jun cũng chưa viết bài nào về thổ cẩm cả, nhưng đã có một số bài về nền văn hoá của các dân tộc thiểu số nước mình rùi chị ạ!
    Nhờ anh ý mà em được biết đến DCN đấy! Ở đây em thấy mọi người, mọi thứ thật tuyệt! :X
    Cám ơn lời động viên của chị nhé! Em chúc chị học tập suôn sẻ và tốt nghiệp thành công cũng như những ước mơ dự định của chị sẽ trở thành hiện thực! 🙂

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s