Chào các bạn,

Buổi chiều mình đến thăm gia đình hai vợ chồng già A Streang. Vào một gian nhà ọp ẹp, hai vợ chồng A Streang năm nay trên sáu mươi lăm tuổi, nhưng nhìn cứ như gần tám mươi tuổi vậy!

Hai ông bà A Streang cũng có sáu người con đều đã lập gia đình, và ra riêng lâu lắm rồi vì người dân tộc có phong tục cho con cái lập gia đình rất sớm, và gia đình các con cái của họ cũng rất nghèo nên không có gì để giúp bố mẹ!

Hai ông bà A Streang tự đi mót lúa, đào củ rừng và bắt tôm bắt cá nuôi nhau từ tháng này qua tháng khác, từ năm này qua năm nọ!

Mình đến thăm lúc bếp lửa gia đình đang cháy, mình nhìn trong nhà không có gì cả ngoài một nồi cơm nhỏ và một nồi canh nhỏ đang nấu trên bếp. Mình mở nắp nồi canh ra, thấy một nắm rau rừng với hai con cá nhỏ tí xíu họ mới bắt được ở suối về, mình nghĩ với chừng ấy thức ăn có lẽ tối nay cũng là bữa cơm ngon của hai ông bà A Streang! Continue reading Có gì để cho →

Chào các bạn,

Mình thấy hiện tại người sắc tộc thiểu số về vấn đề hôn nhân gia đình của họ có rất nhiều nét giống người Kinh của chúng ta ở vào thời thật xa xưa, nghĩa là lập gia đình sớm, không ly dị, nếu không may một trong hai người chết đi thì thường người kia ở vậy, không tái hôn.

Những năm mình ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, trong số học sinh mình có em Bin – học sinh lớp Mười, trong năm học NK 2010 – 2011 có hoàn cảnh gia đình cũng khá đặc biệt. Gia đình em chỉ có hai mẹ con, sống ở Buôn KonHring thuộc Huyện Cưmgar. Bố em bị bệnh chết khi mẹ mới mang thai em được bốn tháng, từ đó mẹ của em không tái hôn, sống như vậy nuôi con. Mẹ em sống với ông ngoại vì bà ngoại cũng đã mất và các cậu, các dì đã lập gia đình nên cũng đã ra riêng.

Continue reading Con chữ ở với con cả đời →

Chào các bạn,

Là trẻ con
Ngố tàu thật
Chỉ biết
Não dùng để tính
Tim dùng để yêu.

Là trẻ con
Buồn cười thật
Sáng giận
Trưa đã muốn làm lành
Chiều thì cái kẹo bẻ đôi.

Continue reading Chữ NHI →

Chào các bạn,

Mình sống giữa anh em đồng bào sắc tộc thiểu số kể cũng lâu năm, cũng rất gần gũi thân thương, nhất là trong các môi trường Lưu Trú, vậy mà cho đến bây giờ có một đôi điều cơ bản mình vẫn chưa hiểu về họ, về dân tộc họ!

Ví dụ như họ là thuộc dân tộc nói nhiều hay nói ít là mình chịu, vì gần như mình gặp một người dân tộc biết tiếng Kinh nhiều hoặc ít, thậm chí chỉ hiểu bập bẹ… thì mẫu số chung của họ sau khi nghe mình nói là cười, và làm y hệt như điều mình yêu cầu mà không một chút phản ứng như một số lần mình đã chia sẻ. Hôm nay mình lại gặp một chuyện cũng thật bực mình mà cũng thật buồn cười, cũng vì tật không nói gì của họ.

Continue reading Răng →

Chào các bạn,

Ở nhà, mình có tiếng là nhanh nhẹn, đảm đang và cẩn thận, nên khi ở với các em Lưu Trú sắc tộc, mình nhờ làm gì mà cứ mò rờ mãi không xong, là thế nào cũng có chuyện với mình. Mới đầu các em mới đến chưa nghiệm được điều này, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn là các em nhận ra được.

Trong nhà Lưu Trú sắc tộc thường có bốn chị em, mình điều hành tổng quát còn các chị khác được phân chia trách nhiệm theo chuyên môn của mình. Trong năm học NK 2009 – 2010, chị phụ trách học tập các em Lưu Trú sắc tộc rất hiền, khi các em lề mề chậm chạp, chị thường nói với các em một câu rất nhẹ nhàng: Các em mình làm gì thì làm nhanh lên một tí, khi nào cũng lề mề cà rịch cà tàng. Đó là điệp khúc miên trường của chị khi chị làm việc với các em, đến độ gần như từ em nhỏ nhất cho đến các anh chị lớn trong nhà Lưu Trú sắc tộc đều thuộc câu điệp khúc đó của chị. Continue reading Văn phòng Cà rịch cà tàng →

Hình như mấy hôm nay, câu hỏi thường xuyên nhất của các nhà báo cho mình là “Cô không có tiền làm sao cô có thể sinh hoạt Đại Sứ Du Lịch ?”

59.7% độc giả bình chọn Đỗ Thị Hồng Thuận trên VNExpress không hỏi câu đó. Mình nghĩ là các bạn đó biết câu trả lời. Tất cả các tổ chức thiện nguyện (NGO) đều biết cách raise fund (kiếm tiền) bằng cách làm việc với nhiều người và nhiều tổ chức. Gợi lên lòng quan tâm của họ về việc mình đang làm, dù đó là giúp trẻ em bị ung thư, làm sạch đường phố, hay quảng bá du lịch.

Làm việc với mọi người, tạo ra một hệ thống làm việc với nhiều người và nhiều nguồn tài trợ, kéo mọi người vào cùng làm việc với nhau. Đó là một hệ thống bền vững sẽ sống mãi để làm việc. Continue reading Làm việc với mọi người →

Chào các bạn,

Thường ngày Chúa Nhật mình không có mặt ngoài nhà Lưu Trú, chỉ có tổ trực nhà các em ở lại khoảng từ sáu đến tám em, nhưng tuần này mình mệt nên mình ở lại ngoài Lưu Trú, không về.

Tổ trực nhà hôm nay có năm em, lúc dùng cơm tối, mình nói với các em sáng mai 04g30 mình sẽ gọi các em dậy đi lễ! Mình hỏi các em có bao nhiêu xe đạp để sáng mai đi lễ? Các em cho biết chỉ có hai chiếc và với hai chiếc thì không thể đi năm em được nên mình nói: Sáng mai em Vương đi xe máy với mình.

Thường trong năm học các em ăn sáng bằng mì tôm hoặc cơm, và những ngày nghỉ các tổ trực nhà, mình cho các em tự do muốn ăn gì thì cứ mở tủ lạnh, tủ đông lạnh hoặc trong vườn có các loại rau…  muốn ăn kiểu gì tự làm lấy ăn vì các em cũng đã học cấp III lại là các em nữ, nên mình muốn các em tập lo liệu cho quen để sau này khi nghỉ học ở nhà các em còn biết quán xuyến việc nhà. Continue reading Gởi bánh mì →

Chào các bạn,

Khi đến thăm gia đình mẹ Th – là nữ hộ sinh đang làm ở trạm xá xã trong Buôn, mình hỏi mẹ Th: Các mẹ ở Buôn có đến trạm xá sinh hoặc mời mẹ Th đến đỡ tại nhà nhiều không?

Mẹ Th cho biết: Ở đây, trừ những trường hợp sinh khó, còn lại họ tự đỡ, không đến trạm xá và cũng không mời mình đến nhà đỡ, vì hầu như ai cũng biết đỡ, kể cả các ông chồng.

Mình hỏi: Họ tự đỡ không sợ bị uốn ván sao?

Mẹ Th kể: Ngày trước trẻ sơ sinh dân tộc chết vì uốn ván rất nhiều, nên trước kia ông bà mình cũng sinh nhiều con nhưng không nuôi được bao nhiêu, vì sinh ra khoảng ba ngày hoặc một tuần là đứa bé bị uốn ván chết, nên lúc đó mỗi gia đình người dân tộc rất ít con. Continue reading Khi mẹ mang em →