Category Archives: Văn Hóa

Sử Việt nhìn từ phận đàn bà: Những tiếng nói vô thanh (Trường hợp thái hậu Dương Vân Nga)

Tia sáng – 19/10/2018 08:01 – Trần Trọng Dương

Lịch sử Việt Nam nếu nhìn từ thân phận đàn bà thì đó là những tiếng nói vô thanh, tức là không có (hoặc rất ít) giọng nói cất lên từ phía phụ nữ, mà chỉ là những tiếng lồng đa thanh của những kẻ đàn ông cho những khuôn mặt đàn bà đã phôi pha theo dòng chảy thời gian. Hình tượng Thái hậu Dương Vân Nga trong lịch sử là một trong những điển hình cho điều đó. Trong khi Đinh Tiên Hoàng hiện lên như là một biểu tượng đa năng, như là câu chuyện của những đại tự sự với những xu hướng chính trị cùng chiều; thì Dương hậu được kiến tạo như là một hình ảnh phụ bị cuốn theo và phụ họa cho những giọng nói của đàn ông. Trong khi, các sử gia Nho giáo chỉ coi Dương hậu như là một bài học cho sự vi phạm đạo vợ chồng, phê phán để làm gương cho các bậc hoàng đế và vương hậu đời sau; thì các nghiên cứu trong thế kỷ 20 lại lấy bà như là một biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam biết hy sinh hạnh phúc cá nhân để giữ gìn sự thống nhất và bảo vệ nền độc lập dân tộc.


Nghệ sĩ Bạch Tuyết trong vai diễn Thái hậu Dương Vân Nga trong vở kịch cùng tên. 

Đọc tiếp trên CVD >>

Cánh diều – Cerf-volant

Chào các bạn,

Cánh diều là bài hát trong phim Pháp Dàn đồng ca (Les Choristes – The Chorus) được công chiếu năm 2004.

Đây là bài hát gần cuối phim – Thầy giám thị Matthew bị đuổi khỏi trường vì cách giáo dục của thầy ngược với ý thầy hiệu trưởng. Trên đường từ lớp học ra cổng trường, thầy Matthew buồn vì không gặp các học trò của mình lần cuối. Bỗng thầy thấy những chiếc máy bay giấy trên sân trường. Những lời chào tạm biệt của các em làm thầy hạnh phúc. Hạnh phúc mà không biết nói với ai vì thầy là người mà chẳng có ai biết đến. Continue reading Cánh diều – Cerf-volant

Không phải của mình thì đừng có tham

Chào các bạn,

Khoảng mười giờ sáng Chúa nhật mình được chị trực phòng khách báo có khách đợi, mình ra phòng khách và rất vui khi thấy em Kam địu người con gái nhỏ ngồi đợi. Mình nói:

– “Ngạc nhiên quá khi thấy em Kam đến thăm, từ ngày em Kam ra trường đến giờ gần sáu năm mới gặp lại. Cách đây cũng lâu yăh nhận được tin nhắn của em Kam mời về Buôn Hằng dự đám cưới, nhưng trùng vào tuần tĩnh tâm năm nên yăh không về dự lễ được, giờ lại được cả em bé đến thăm. Em bé tên gì và được mấy tháng rồi?”

– “Em tên Kalan, được sáu tháng.” Continue reading Không phải của mình thì đừng có tham

Vuốt ve mặt biển – Caresse sur l’océan

Chào các bạn,

Vuốt ve mặt biển là bài hát trong phim Pháp Dàn đồng ca (Les Choristes – The Chorus) được công chiếu năm 2004.

Dàn đồng ca là ca đoàn các em học sinh nam của trường nội trú Đáy Ao. Các em là những học sinh cá biệt nên mới ở trường Đáy Ao. Nhưng ở Đáy Ao các em lại càng cá biệt hơn với cách giáo dục của thầy hiệu trưởng. Mọi sự thay đổi khi Đáy Ao có thầy giám thị mới. Continue reading Vuốt ve mặt biển – Caresse sur l’océan

Lời phân trần của bố

Chào các bạn,

Một buổi chiều mình đi bộ trên đường từ chợ Buôn Hằng về nhà lúc đi ngang nhà bố mẹ Đam, từ ngoài đường nhìn vào nhà mình thấy em Betly, người con gái lớn của bố mẹ Đam đang địu người con gái nhỏ ba tháng tuổi, đi qua đi lại trong gian nhà trên như dỗ cháu bé ngủ nên mình ghé vào.

Vào nhà trong gian nhà trên không chỉ có một mình em Betly, mà còn có cả mẹ Đam ngồi ở chiếc ghế sát tường làm mình nhìn từ ngoài vào không thấy, và bố Đam thì nằm trên chiếc võng cột giữa nhà. Khi mình vào đến gian nhà trên thì em bé đã ngủ nên em Betly địu con vào gian nhà trong, giờ gian nhà ngoài chỉ còn bố mẹ Đam. Lúc này bố Đam đã ngồi dậy trên chiếc võng và phân trần: Continue reading Lời phân trần của bố

Xin nhìn đường thầy – Vois sur ton chemin

Chào các bạn,

Xin nhìn đường thầy là bài hát trong phim Pháp Dàn đồng ca (Les Choristes – The Chorus) được công chiếu năm 2004.

Phim Dàn đồng ca kể về tuổi thơ của vị nhạc trưởng nổi tiếng. Thuở nhỏ ông nhạc trưởng phải học trường nội trú Đáy Ao, nơi dành cho những học sinh cá biệt. Hiệu trưởng trường Đáy Ao là người thầy tệ với cách giáo dục phản sư phạm. Ngôi trường u ám đến nỗi một học sinh đã nhảy lầu tự tử. Số phận ông nhạc trưởng thay đổi khi thầy giám thị khám phá ra giọng hát tuyệt vời của ông. Thầy giám thị là người đầu tiên mang giấc mơ và hy vọng cho những học sinh tối tăm và tuyệt vọng ở đây, bằng âm nhạc. Và dường như âm nhạc cũng làm thầy hiệu trưởng và cả trường Đáy Ao thay đổi theo hướng tươi sáng hơn. Continue reading Xin nhìn đường thầy – Vois sur ton chemin

Nửa chiếc lược

Chào các bạn,

Các em nữ học sinh Lưu trú sắc tộc cấp III của mình có đặc điểm là em nào cũng để tóc dài, và đa số tóc các em dài dày và đen mượt rất đẹp. Do tóc dài nên các em chải búi được rất nhiều kiểu, nhất là vào những ngày trời nóng bức các em đã học được cách búi tóc cao như các diễn viên Trung Quốc trong các phim kiếm hiệp nhìn rất mát mẻ và duyên dáng. Trong số các em chải búi tóc đẹp và chải búi được nhiều kiểu có em Hidi, em Mai Hương, em Kali và em Vương. Bởi vậy trong những giờ rảnh rỗi các em thường tụ tập làm đẹp cho nhau. Continue reading Nửa chiếc lược

Tát nước đầu đình – Bailing Water by the Communal House

Chào các bạn,

Hôm qua (chủ nhật, 4/11/2018) mình có trình diễn bài Tát Nước Đầu Đình, với anh Hoành đánh trống phụ họa, trong một buổi hòa nhạc của Prelude Chamber Ensemble ở Springfield, Virginia, trong một nhà thờ Tin Lành. Phòng biểu diễn là phòng lễ chính của nhà thờ. Đây là chương trình nhạc chào đón mùa Thanksgiving.

Bài này là một bài thơ cổ, không biết tác giả là ai. Các bạn có thể đọc được bài thơ cổ có tên Hôm qua tát nước đầu đình trên Thi Viện.

Hôm qua tát nước đầu đình

Hôm qua tát nước đầu đình,
Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen.
Em được thì cho anh xin,
Hay là em để làm tin trong nhà?
Áo anh sứt chỉ đường tà,
Vợ anh chưa có, mẹ già chưa khâu.
Áo anh sứt chỉ đã lâu,
Mai mượn cô ấy về khâu cho cùng.
Khâu rồi anh sẽ trả công,
Đến khi lấy chồng anh sẽ giúp cho:
Giúp cho một thúng xôi vò,
Một con lợn béo, một vò rượu tăm.
Giúp em đôi chiếu em nằm,
Đôi chăn em đắp, đôi trằm em đeo.
Giúp em quan tám tiền cheo,
Quan năm tiền cưới, lại đèo buồng cau.

Phần nhạc do Bác sĩ/Nhạc sĩ Đào Duy Anh viết ở Sài Gòn ngày trước và rất thịnh hành ở Miền Nam thời đó.

Prelude Chamber Ensemble là một dàn nhạc phần lớn là các nhạc sĩ Việt Nam trong vùng, để phát huy truyền thống âm nhạc Việt Nam.

Lời giới thiệu bài hát trong buổi hòa nhạc (do anh Hoành viết) dưới đây:

The communal house is the center of the village life, where all formal activities of the village are performed – festival, play and music performance, meeting of village leaders, or meeting of the entire village… This song is about a group of young men and young women bailing water by the communal house, to irrigate the fields. This is a daily activity in the village life. The men and the women use this opportunity to sing folk songs, to read poetry, to flirt, to speak gentle love language, and sometime to propose marriage. In this song, a man is proposing marriage to a woman, citing all the traditional prerequisites he must meet to marry her, such as jewelry for her, homeware for both, the reception, and all other wedding-related expenses. In the Vietnamese culture the groom pays for all wedding-related costs. The woman pays nothing.

DDA_NDN

NS Đào Duy Anh và NS Nguyễn Đình Nghĩa (bên phải) thập niên 1980’s

Khán giả hình như chỉ là người Việt, cũng đầy nhà thờ (chỉ một số nhạc sĩ là người Mỹ), nhưng ngôn ngữ chính là tiếng Anh, lâu lâu chêm một câu tiếng Việt mà thôi. Các bạn trẻ gốc Việt ngày nay làm gì thì cũng thường dùng tiếng Anh là chính, không dùng song ngữ như thế hệ đi trước.

Videlo clip dưới đây thâu bằng iphone. Nhà chủ có thu video chuyên nghiệp hơn, nhưng mình chưa có bản đó, nên dùng video thiếu chuyên nghiệp này nghe cho vui, chẳng ai kiện. 🙂

Mời các bạn.

Trần Lê Túy Phượng aka Linh Phượng

Ông câm

Chào các bạn,

Hai tháng trước mình về Gia Lai thăm gia đình. Một buổi chiều người em trai út đã lập gia đình ở cách nhà má bốn cây số đến thăm và nói:

– “Em muốn đi tìm một người ở gần đây thôi và em nghĩ chị cũng thích đi.”

Nghe em nói muốn tìm một người ở gần đây mình cũng hơi ngạc nhiên, bởi họ hàng dì cậu cô chú của mình đều ở những thành phố khác, mình nói: Continue reading Ông câm

4- Giáo hội trong cơn bão bùng (Chương 3 – Thập giá và lưỡi gươm), Trần Tam Tỉnh

thuvienhoasen – 23/12/201212:00 SA

NĂM MƯƠI NĂM NHÌN LẠI 1963 – 2013 TẬP 1

1963 – 2013 
NĂM MƯƠI NĂM NHÌN LẠI 
TẬP MỘT (1/3) 
Tuyển tập của 99 tác giả
và những lời Phê phán của 100 Chứng nhân
về chế độ Ngô Đình Diệm
Nhà xuất bản Thiện Tri Thức Publications 2013
TẬP MỘT ● TẬP HAI ● TẬP BA 
Chương Một – TỘI TỔ TÔNG
Hể đã Phi dân tộc thì thế nào cũng Phản dân tộc
04
GIÁO HỘI TRONG CƠN BÃO BÙNG 
Linh mục Trần Tam Tĩnh 
(Trích từ tác phẩm “Thập giá và Lưỡi gươm”, Chương III – Việt dịch từ “Dieu et César”)
50namnhinlai-17

 

1 ─ GIÁO HỘI CHIẾN THẮNG

«Tại các vùng tôi đã đi thăm, người Cộng sản đã giành được một loạt thắng lợi về chính trị, hành chính, quân sự và – cũng phải nói thôi – tinh thần… Điều đã gây ấn tượng mạnh nhất trong tôi, hỡi ôi, lại là tinh thần hăng hái họ đã tạo được nơi các cán bộ không Cộng sản và sự ủng hộ mạnh mẽ họ giành được từ phía nông dân». (Joseph Alsop, phóng viên chống cộng, viết ngày 31-8-1954).

Đọc tiếp trên CVD >>

Ô Đêm – La Nuit

Chào các bạn,

Ô Đêm – O Night – La Nuit là bài hát trong phim Pháp Les Choristes – The Chorus – Dàn đồng ca – được công chiếu năm 2004.

Dàn đồng ca bao gồm các em học sinh nam của trường nội trú Đáy Ao (tên trường thật đặc biệt và “phù hợp” với số phận học sinh – những đứa trẻ bị xem là khó dạy dỗ; tên trường cũng “phù hợp” với số phận thầy giáo – những người bị xã hội xem là thất bại). Nhạc trưởng của Dàn đồng ca là thầy giám thị. Thầy giám thị vốn là giáo viên âm nhạc và là nhạc sĩ thất bại, ông thất nghiệp và được trường Đáy Ao nhận làm giám thị.

Không ngờ ở Đáy Ao – nơi tưởng chừng chỉ có bóng tối và tuyệt vọng – lại là nơi nuôi dưỡng giấc mơ và hy vọng. Continue reading Ô Đêm – La Nuit

Làm việc thiện cho người đạo Chúa

Chào các bạn,

Tỉnh Phú Yên có ghềnh đá đĩa khá đẹp. Trước cổng ghềnh đá đĩa là hai dãy nhà hàng vừa bán cơm vừa bán đặc sản của Phú Yên, chủ yếu là bánh tráng dừa, bánh tráng đậu phụng cùng với những vỏ nghêu sò ốc hến. Những chiếc vỏ này có thể để rời hoặc gắn lại thành hình những cô gái, những chiếc vòng đeo tay.

Giữa trưa nắng mình đi bộ từ bãi đậu xe đến cổng ghềnh đá đĩa. Khi gần đến cổng mình nghe tiếng em nhỏ phía sau hỏi to một cách phấn khởi:

– “Cô ơi, cô là đạo Chúa hả?” Continue reading Làm việc thiện cho người đạo Chúa

Toàn trị và ngoại thuộc phần

thuvienhoasen – Cao Huy Thuần

Kỷ niệm 40 năm 1963 

Hình ảnh có liên quan
Tổng thống Ngô Đình Diệm

Sách vở, báo chí, dân chúng ở miền Nam trước đây gọi chế độ ông Diệm là độc tài, hoặc độc tài gia đình trị. Dictature, despotisme, tyrannie, autocratie, despotisme oriental … tất cả những khái niệm chính trị đó của phương Tây đều có thể áp dụng được – và đã áp dụng – cho chế độ Ngô Đình Diệm. Tôi dùng chữ “toàn trị” ở đây trước hết là để nhấn mạnh một trong hai tiêu chuẩn chính mà Hannah Arendt đã dùng để định nghĩa khái niệm totalitarisme : ý thức hệ. Chế độ ông Diệm đã khẩn trương dựng lên từ đầu và càng ngày càng bắt dân chúng nuốt một thứ chủ nghĩa mà chẳng ai hiểu là gì : chủ nghĩa nhân vị. Dân không hiểu đã đành, đại trí thức dùi mài kinh sử trên chủ nghĩa đó cũng chẳng thông gì hơn, chỉ loáng thoáng biết rằng đây là thứ chủ nghĩa lấy hứng từ thuyết personnalisme chrétien của một ông tác giả Pháp nào đó tên là Mounier. Cái chết của ông Diệm bắt đầu từ đó : từ chỗ ông nghĩ rằng có thể dùng tôn giáo để cai trị, từ chỗ ông bắt tất cả dân chúng, bất kỳ theo tín ngưỡng nào, đều phải nhất nhất “xin Thượng Đế ban phước lành cho Người”.

Đọc tiếp trên CVD >>

French Suites

Dear sisters and brothers,

Johann Sebastian Bach wrote the French Suites between the years of 1722 and 1725. The suites was a wedding gift to his wife – Anna Magdalena Bach (more). Anna was just twenty when Bach married her on 3 December 1721; it was his second marriage, having lost his first wife, Maria Barbara, from sudden illness 17 months earlier.

Bach (31 March 1685 – 28 July 1750) was a German composer and musician of the Baroque period.

I feel comfortable with the suites. The melody is pure and positive. Perhaps this is the first time I feel the classic music youthful as such. Continue reading French Suites

Chiếc đồng hồ ngày mưa

Chào các bạn,

Tây Nguyên đang ở vào cuối tháng Mười là tháng cuối của mùa mưa, lẽ ra không còn những cơn mưa dầm, nhưng không hiểu sao cả tuần trời cứ mưa rỉ rả như những cơn mưa dầm tháng Bảy.

Mặc dầu trời mưa nhưng vì có công việc phải ra ngoài, trên đường đi nhìn những em học sinh mặc áo mưa đủ màu sắc đi học, làm mình nhớ về em Nathan học sinh lớp Mười của nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, cũng trong chiếc áo mưa màu xanh đi học về đến chào mình và đã đưa cho mình một chiếc đồng hồ đeo tay nam dây inox loại đồng hồ mặt tròn, em Nathan nói: Continue reading Chiếc đồng hồ ngày mưa