Category Archives: trà đàm

Khi Yăh vắng nhà

Chào các bạn,

Sau dùng cơm trưa, mình và em Yoang đi Buôn Ma Thuột. Trước khi đi mình dặn em phó nhà rất kỹ về những giờ giấc trong nhà.

Sống với các em học sinh Lưu trú sắc tộc nhiều năm cho mình nhiều kinh nghiệm về các em, các em có lớn bao nhiêu đi nữa, ý thức kỷ luật của các em vẫn rất kém. Nguyên do các em được sinh ra, lớn lên, được giáo dục trong môi trường hoàn toàn tự do. Vì vậy mỗi khi mình đi đâu một ngày, phải gọi chị ở trong Buôn Làng ra ở với các em. Continue reading Khi Yăh vắng nhà

Quan tâm đến môi trường sống

Chào các bạn,

Đương nhiên là mọi chúng ta đều thấy người thực sự là cột trụ cho xã hội là người quan tâm đến môi trường sống của mình và làm điều gì có thể để môi trường đó tốt hơn.

– Rác rến, học sinh qua sông không cầu, đường xá lầy lội, cây rừng bị cắt trộm, đất công bị lấn chiếm… Người quan tâm đến môi trường thiên nhiên là rường cột của xã hội.

– Quan chức tham nhũng, lấy đất của dân, dối trá, ức hiếp dân, lộng hành không ai cản trở… Người quan tâm đến môi trường xã hội là người rường cột của xã hội. Continue reading Quan tâm đến môi trường sống

Giữ em đi học

Chào các bạn,

Mình có việc đến Buôn Làng Vụ Bổn, cách Buôn Làng mình khoảng năm mươi cây số. Ở Buôn Làng Vụ Bổn có sắc tộc Sêđăng và sắc tộc Vân Kiều, trong số học sinh Lưu trú sắc tộc mình nhớ hai chị em của em Nghiệp sắc tộc Vân Kiều người Vụ Bổn.

Em Nghiệp và em Môxalý hai chị em ruột, sắc tộc Vân Kiều ở với mình được ba năm. Sau một năm em Nghiệp học xong lớp Mười hai, em Môxalý mới học hết lớp Hai, nhưng khi em Nghiệp về em Môxalý cũng đòi về theo, mình khuyên kiểu gì cũng không được, em Môxalý nói ở đây mình nhớ mẹ lắm! Continue reading Giữ em đi học

Tạ ơn người làm đẹp cuộc đời

Người Mỹ có lễ Tạ Ơn (Thanksgiving) vào ngày thứ năm trong tuần thứ tư của tháng 11. Từ ý nghĩa nguyên thủy là tạ ơn vụ mùa được bội thu, ngày nay dịp lễ này cũng là thời gian lắng đọng cho cư dân Hoa Kỳ suy gẫm về những điều mình biết ơn trong cuộc sống.

Thượng nghị sĩ Cory Booker, 45 tuổi, của bang New Jersey năm nay làm một việc khác thường cho Thanksgiving: Ông ăn thuần chay. Continue reading Tạ ơn người làm đẹp cuộc đời

Tạ ơn

Chào các bạn,

Hôm nay là ngày Lễ Tạ Ơn ở Mỹ. Theo truyền thống thì Thanksgiving là ngày lễ tạ ơn Thiên chúa, bắt đầu từ Lễ Tạ Ơn đầu tiên năm 1621 do những người hành hương (pilgrims) của tàu May Flower từ Anh quốc sang Thế giới mới (Mỹ châu) tìm tự do tôn giáo, cùng với 91 thổ dân da đỏ của bộ lạc Wampanoag, hành lễ để tạ ơn Chúa đã giúp những người hành hương sống qua mùa đông đầu tiên trên đất mới.

Vậy ngày Thanksgiving là ngày tạ ơn Chúa. Mình muốn nói chuyện với các bạn, đặc biệt là các bạn có ảnh hưởng Kitô giáo, về tạ ơn. Continue reading Tạ ơn

Đến chơi lúc nửa đêm

Chào các bạn,

Sáng thứ Hai sau khi các em đi học khoảng mười lăm phút, mình nghe tiếng gọi của cô giáo Hạnh ở sát nhà Lưu trú cùng chung một bức tường. Ra mở cổng, vừa đi mình vừa nghĩ chắc cô giáo Hạnh gọi để đưa hóa đơn thanh toán tiền điện, vì hôm đó cũng đúng ngày hai mươi là ngày thu tiền điện mỗi tháng theo qui định ở xã.

Nhưng ra đến cổng cô giáo Hạnh không chỉ đưa hóa đơn thanh toán tiền điện, còn cho mình biết tối hôm qua không biết em học sinh nào đã hẹn bạn đến chơi, hơn mười hai giờ đêm mới mở cổng chạy xe máy về. Continue reading Đến chơi lúc nửa đêm

Thăng cấp ?

Chào các bạn,

Thăng cấp là thăng chức, như là từ lãnh đạo nhỏ lên lãnh đạo lớn, xong bằng cấp như là thạc sĩ hay tiến sĩ, từ quan nhỏ lên quan lớn, từ thầy nhỏ lên thầy lớn… nói chung là một bước tiến lên trong các bậc thang thăng tiến sự nghiệp.

Đương nhiên đây là các dịp để người ta mở tiệc ăn mừng và chúc tụng nhau. Và đương nhiên đây là các dịp để thực sự chia vui với bạn bè, và thực sự cùng vui cái vui của bạn.

Vấn đề mình thường thấy là sau đó vài ngày. Continue reading Thăng cấp ?

Chỉ vì cái đầu mình không kịp mở ra

Chào các bạn,

Thường sau dùng cơm trưa mình về phòng và để cửa phòng làm việc khoảng ba mươi phút sau mới đóng cửa để nghỉ trưa. Mình cố ý để như vậy để các em cần thưa trình cũng như xin các phép buổi chiều chẳng hạn như đi học thêm, đi photo tài liệu hoặc xin thuốc đau bệnh…

Hôm đó trước Hiến chương nhà giáo một ngày, sau khi mình đóng cửa phòng chuẩn bị nghỉ trưa, nghe tiếng gõ cửa mình mở cửa và thấy em Yoang cùng với em Hương là hai em trưởng phó nhà. Mình hỏi hai em có chuyện gì? Continue reading Chỉ vì cái đầu mình không kịp mở ra

Lãnh đạo khiêm tốn

Chào các bạn,

Nếu bạn là lãnh đạo, làm sao bạn khiêm tốn được?

Lãnh đạo thì phải giữ kỷ luật của tập thể, phải thưởng phạt, phải làm quyết định cuối cùng dù ai nói gì, phải chịu trách nhiệm cho quyết định của mình, phải vẽ đường cho mọi người đi theo, phải mạnh mẽ để mọi người có hứng khởi…

Vậy làm thế nào để lãnh đạo khiêm tốn?

Sự tự tin cần thiết để lãnh đạo làm cho người ta dễ thấy lãnh đạo như là tự kiêu hơn là khiêm tốn. Đặc biệt là trong chiến tranh, lãnh đạo cần hiện diện như là bách chiến bách thắng. Continue reading Lãnh đạo khiêm tốn

Chưa dám yêu

Chào các bạn,

Mình đến trước sân nhà mẹ Thoại vẫn tưởng đến lầm nhà, vì trước sân có ba chiếc xe máy dựng ở đó. Cũng vừa lúc sáu thanh niên trong nhà mẹ Thoại đi ra lên xe về, trong sáu thanh niên mình chỉ biết một người, em trai út của bố Trương, còn năm người kia rất lạ! Tiễn sáu thanh niên trong nhà ra sân là một cô gái khá xinh, lúc vào nhà mình mới biết đó là người con gái thứ ba của mẹ Thoại.

Đến thăm nhà không báo trước nên không có mẹ Thoại ở nhà, và em Thul người con gái thứ ba của mẹ Thoại nói chuyện với mình. Continue reading Chưa dám yêu

Quán Tĩnh lặng

Chào các bạn,

Bài này tiếp tục cùng một pháp quán của bài Quán Khiêm Tốn. Đây là cách quán những đức hạnh mà ta muốn thực hành cho chính mình. Quán chính mình tĩnh lặng.

Các bạn ngồi yên, như ngồi thiền xếp bằng, hoặc ngồi trên ghế cách nào tùy ý, hay nằm trên giường… Làm sao thoải mái thì thôi.

Nhắm mắt. Và tự tạo ra trong đầu mình hình ảnh về mình đang tĩnh lặng, và nhìn hình ảnh đó mà không phê phán, phân tích, suy nghĩ gì cả. Như là: Continue reading Quán Tĩnh lặng

Nói sự thật

Chào các bạn,

Trong khi lục tìm cuốn Kinh thánh trọn bộ, mình tìm được chiếc gương soi to khá đẹp, có thể để bàn hoặc treo tường. Mình lấy giấy gói lại và mang ra phía sân sau nơi mẹ Hreng cùng với mẹ E đang quét dọn. Mình hỏi mẹ Hreng có muốn lấy chiếc gương này về soi không, mình cho. Mẹ Hreng ngẩng lên cười và lắc đầu lia lịa.

Mình thắc mắc sao mẹ Hreng lại lắc đầu không muốn lấy gương soi. Sau nhớ lại mẹ Hreng thường kể cho mình nghe ngày còn con gái, mẹ Hreng xấu đến nỗi gia đình sợ mẹ Hreng không lấy chồng được! Có lẽ vì vậy mà mẹ Hreng không muốn soi gương nên không lấy? Mình tháo giấy gói ra để lộ chiếc gương xinh và nói với mẹ E: Continue reading Nói sự thật

Quán khiêm tốn

Chào các bạn,

Đây là một bài tập lấy ra từ cách thực tập thiền quán Vipassana, hay nói theo từ phương Tây là visualization (tưởng tượng ra hình ảnh).

Chúng ta nói khiêm tốn, vậy bạn đã bao giờ “quán” bạn khiêm tốn chưa?

Quán là nhìn, như xem một hình ảnh trên TV, mà không phê phán, phân tích, lý giải gì cả. Continue reading Quán khiêm tốn

Chuyện gia đình

Chào các bạn,

Buổi chiều dần tắt nắng, mình đang đi gần đến nhà văn hóa cộng đồng thôn Tư, nghe tiếng ồn ào từ gia đình bố mẹ Hie ở gần đó vọng ra, mình nghĩ chắc lại tụ tập uống rượu, vì mùa này gần như anh em Buôn Làng đã thu hoạch xong lúa gạo, trời cũng đã bắt đầu vào mùa khô nắng nên đa số nhà nào cũng có người đi bẫy chuột và như vậy có mồi để các bố, các anh nhậu.

Về ở Buôn Làng một thời gian ngắn, mình mới biết xã Ea Yiêng nơi Buôn Làng mình ở là xã nghèo nhất Đăklăk. Đến khi ở hơn hai năm, mình biết thêm xã Ea Yiêng còn có một tên gọi rất hoành tráng: “Thành phố Rượu”. Cho nên bây giờ mình không lạ khi thấy rượu tràn lan mọi nhà, từ hừng đông cho đến chiều tà nữa! Continue reading Chuyện gia đình

Nhìn xa, kiên trì thực tập

Chào các bạn,

Mình nhớ có lần trò chuyện với bác đồng nghiệp cũng là bác bạn (già) gần 70 tuổi. Bác nói hồi tôi 15 tuổi, thầy tôi bắt học đánh máy chữ… tôi thấy chẳng lợi ích gì. Vì tôi nghĩ là nhà tôi nghèo, tôi sẽ trở thành nông dân, công nhân.. học đánh máy chữ làm gì cơ chứ. “Why the hell I have to learn to type, what the typing will be used for”. Và sau vài chục năm nhìn lại thì bác nói hồi đó mà không học đánh máy chữ để có một cái nghề kiếm một chút tiền và được đi học đại học, thì bây giờ chắc là cuộc sống của mình sẽ chật vật lắm.

Mình thấy thật đúng cho việc tầm nhìn xa ở những việc học và phát triển khác. Mình nhớ và trích lại một đoạn ở đây trong cuốn sách đang dịch cùng các bạn “Mệnh lệnh Năng lượng bắt buộc – 100% tái tạo ngay bây giờ”: Continue reading Nhìn xa, kiên trì thực tập