Category Archives: trà đàm

Bữa cơm trưa

Chào các bạn,

Chiều thứ Bảy sau khi mình đến thăm một số gia đình các bố mẹ ở thôn Năm, trên đường về đến cổng nhà mình gặp mẹ Sót đi từ trong con đường ngang hông nhà bố mẹ Kali đi ra, gặp mình mẹ Sót dừng lại chào và hỏi thăm, thấy như vậy mình cũng đứng lại. Sau vài câu thăm hỏi mình đẩy cổng để vào sân, và mẹ Sót như sực nhớ ra gọi từ phía sau vọng lên, mình quay lại mẹ Sót chỉ đám bắp đỏ đối diện bên kia cổng nhà mình và nói:

– “Đám bắp đỏ này của nhà mình đã già rồi Yăh muốn ăn cứ bẻ ăn hể. Yăh muốn ăn bao nhiêu cũng được không phải xin mình, vì mình muốn cho Yăh lấy nó về ăn.” Continue reading Bữa cơm trưa

Cô đơn

Chào các bạn,

Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, các triết gia hiện sinh lấy sự cô đơn của con người làm trọng tâm của tư duy. Triết gia đầu tiên là Frederick Neitzche nói: “Thượng đế đã chết”, mở đầu cho một làn sóng tư duy về sự vô nghĩa của đời sống con người.

Khi xưa thì con người nhận ý nghĩa đời sống của mình bằng cách dựa vào Thượng đế như là trọng tâm của cuộc đời mình. Ngày nay các triết gia hiện sinh loại bỏ Thượng đế ra khỏi đời người, và họ chỉ thấy đời sống vô nghĩa, buồn nôn, và con người bị tách rời khỏi chính hắn và đồng loại của hắn (alienation), và trở thành cực kỳ cô đơn. Continue reading Cô đơn

Học bài

Chào các bạn,

Năm học Nk 2015 – 2016 các em nữ học sinh Lưu trú cấp III của mình chính thức nhập học được một tuần, mình đến trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai là trường các em đang học. Mình vào văn phòng trường gặp cô H’Chia người sắc tộc Êđê là hiệu phó trường, để liên hệ xin số điện thoại của thầy cô giáo chủ nhiệm các lớp các em hoc sinh của mình đang học, và cũng xin cô hiệu phó trong năm học nếu các em học sinh Lưu trú của mình có vấn đề gì, xin cô hiệu phó cũng như các thầy cô giáo chủ nhiệm liên hệ trực tiếp với mình. Continue reading Học bài

Thiếu tự tin

Chào các bạn,

Vấn đề lớn của đại đa số người trên thế giới là thiếu tự tin. Không phải là thiếu tự tin về các chuyện nhỏ, như nhà mở cửa tiệm bán sách thì có thể thành công không, mà là thiếu tự tin chuyện lớn – mình có thể làm cho thế giới tốt hơn một chút không.

Có một điều mình nhận ra ở các trường phái tâm linh là, dù con người rất nhỏ bé và khiêm hạ, chúng ta có thể ảnh hưởng đến thế giới một cách mạnh mẽ. Continue reading Thiếu tự tin

Mang thai

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật mình đến thôn Hai vào nhà bố mẹ Đê gặp em Lêônít, về mình cảm thương em Lêônít mãi! Em Lêônít học sinh cũ của nhà Lưu trú, sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT mình giúp em Lêônít lệ phí làm hồ sơ thi vào trường Trung cấp sư phạm Mầm non Tp. Buôn Ma Thuột, kết quả em Lêônít thi không đậu và chỉ năm tháng sau khi nghỉ học, em Lêônít đã mang thai nhưng người yêu của em Lêônít không nhận. Đây là điều mình không ngờ có thể rơi vào cuộc đời của em Lêônít.

Mình không ngờ bởi trong ba năm em Lêônít học cấp III ở với mình tại nhà Lưu trú, tuy em Lêônít học không giỏi nhưng bù lại em Lêônít chăm học, ngoan hiền dễ thương dễ bảo, ý tứ và tế nhị với mọi người. Continue reading Mang thai

Chịu trách nhiệm cá nhân

Chào các bạn,

Trong mấy mươi năm trong đời, mình chưa từng hân hạnh gặp được một người Việt nào tự nhận lãnh trách nhiệm cá nhân của anh ta cho những vấn đề của đất nước.

Nhũng lạm, gian dối, bất trật tự, vô đạo đức, rác rến… luôn luôn là lỗi của nhà nước tồi, hoặc dân trí thấp, hoặc “chúng nó”. Nhưng chẳng ai nói: “Tôi là một phần của vấn đề”.

Một đất nước mà hầu như ai cũng xả rác, ai cũng lừa lọc, ai cũng tiếp tay với tham nhũng… nhưng không ai nhận phần trách nhiệm của mình. Continue reading Chịu trách nhiệm cá nhân

Nắm bắt cơ hội

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật mình đến thôn Hai thăm gia đình em Nít học sinh cũ của nhà Lưu trú, lúc gần đến nhà em Nít sát đường có một cái quán nhỏ xây gạch không tô da, mình tò mò nhìn vào thấy bố Hùng và bố Ba đang ngồi trong quán, mình ghé vào.

Bố Hùng là công an xã, gia đình bố Hùng có năm người con và ở thôn Tư. Bố Ba trẻ hơn là phó công an xã, bố Ba trên ba mươi tuổi mới lập gia đình, đến tháng Mười một này lên chức bố, và quán nhỏ bán hàng này là của gia đình bố Ba. Continue reading Nắm bắt cơ hội

Đẩy mạnh đạo đức cho đất nước

Chào các bạn,

Hôm nay mình nói chuyện với một chị bạn, và chị nhắc đến những bài báo nói đến sự sụp đổ toàn diện về đạo đức tại Việt Nam.

Mình nói với chị, các bài báo đó chẳng có gì mới, vì chuyện đó moi người điều biết. Điều chính là ai cũng phàn nàn, nhưng ai làm gì để phục hồi đạo đức?

Chúng ta không cần nói đến sự sụp đổ của đạo đức, vì nói nhiều quá thì thành tiêu cực. Hãy tập trung làm điều tích cực, đó là (1) chúng ta sống đạo đức và (2) dạy học trò, con cái, nhân viên sống đạo đức. Như vậy thì may ra mới đảo ngược tình thế. Continue reading Đẩy mạnh đạo đức cho đất nước

Mua trâu bò giá cao

Chào các bạn,

Sống với anh em đồng bào sắc tộc thiểu số, mình cảm nhận mặc dầu anh em mình khác nhau về bản sắc văn hóa, phong tục tập quán nhưng lại rất gần nhau rất giống nhau về sự nhiệt tình giúp đỡ, luôn đùm bọc che chở và sẵn sàng chia sẻ những gì có được với người khác. Lần đến thăm gia đình bố mẹ Băng hôm nay mình xác tín thêm về cảm nhận này.

Vào nhà bố mẹ Băng mình thấy mẹ Băng đang ngồi trên giường nói chuyện với một người phụ nữ trên bốn mươi tuổi. Sau khi chào hỏi, mẹ Băng nhìn người phụ nữ nói với mình: Continue reading Mua trâu bò giá cao

Gia đình đông con

Chào các bạn,

Khi mình mới về ở Buôn Làng mỗi lần đến thăm các gia đình, mình thường hỏi thăm các bố mẹ gia đình có bao nhiêu người con? Thường được bố hoặc mẹ vừa cười vừa trả lời đông lắm. Mình hỏi đông là bao nhiêu? Và lúc đó bố hoặc mẹ nhẩm tính sau mới trả lời số những người con trong gia đình. Mới đầu mình cứ ngỡ các bố các mẹ mắc cỡ vì nhiều con, nhưng sau nhiều lần thăm hỏi các gia đình mình hiểu ra không phải các bố mẹ mắc cỡ, nhưng do gia đình đông con bị hỏi bất chợt các bố mẹ chưa kịp nhớ ra để trả lời. Kể cũng ngộ con mình mà không nhớ! Nhưng anh em Buôn Làng mình là vậy, rất ít quan tâm đến rất nhiều điều trong cuộc sống. Có lẽ nhờ vậy mà anh em Buôn Làng dễ đón nhận những thử thách trong cuộc sống cũng như dễ đón nhận nhau. Continue reading Gia đình đông con

Nguyên tắc lập đi lập lại

Chào các bạn,

Các bạn có biết “nguyên tắc lập đi lập lại” (the repetition principle) là yếu tố thành công trong mọi lãnh vực trên đời không?

– Thầy dạy học trò thì cứ nhắc đi nhắc lại chỉ vài điều với vài nghìn cách khác nhau.

– Học vũ, học yoga, học nhạc, học võ… thì cũng phải lập đi lập lại vài động tác cả nghìn lần. Continue reading Nguyên tắc lập đi lập lại

Đi bẫy chuột

Chào các bạn,

Tháng Chín tháng Mười là mùa thu hoạch lúa ở Buôn Làng nơi mình đang sống, tuy không còn mưa dầm mưa dề như tháng Bảy tháng Tám, nhưng đôi khi cũng có những ngày mưa kéo dài cả tuần do ảnh hưởng của những cơn bão, vì vậy anh em Buôn Làng tranh thủ đổi công gặt lúa rất vui và nhộn nhịp.

Mùa lúa chín cũng là mùa các bố và các em nam lớn nhỏ rủ nhau đi bẫy chuột, mỗi lần đi bẫy chuột phải ngủ đêm lại ngoài cánh đồng nương rãy. Muốn có nhiều chuột và chuột to phải đến những cánh đồng ruộng lúa thật xa, cách Buôn Làng khoảng sáu bảy mươi cây số hoặc hơn nữa, có khi đi qua đến tận giáp ranh Gialai. Continue reading Đi bẫy chuột

Sự vắng bóng của stress

Chào các bạn,

Mình khám phá ra một cách giải thích tĩnh lặng với một khái niệm rất gần gũi với mọi chúng ta: Tĩnh lặng là sự vắng bóng của stress trong ta.

Tất cả mọi xung động đều tạo ra stress. Khi ta nói xung động là ta nói đến nguyên nhân, khi ta nói stress là nói đến hậu quả. Tĩnh lặng là sự vắng bóng của xung động, hay là vắng bóng của stress. Continue reading Sự vắng bóng của stress

Cám dỗ người khác

Chào các bạn,

Mình về đến cổng nhà trong Buôn Làng gặp một người phụ nữ địu con đi ngang qua lúc đến gần chỗ mình dừng xe, em cũng dừng lại chào và theo mình vào nhà, lúc này mình nhận ra em Thiện nhà ở bên thôn Một.

Em Thiện học sinh lớp Vào đời III Nk 2013 – 2014. Học xong em Thiện lập gia đình với em Điện cùng lớp và cũng là học sinh của mình, em Điện người ở thôn Năm. Theo hướng đi của em Thiện mình đoán em Thiện đưa con về nhà thăm ông bà nội và trên đường về đến đây lại gặp mình. Nhìn em bé đang ngủ trong địu trước ngực mẹ Thiện mình hỏi em bé con trai hay con gái? Và được mấy tuổi? Continue reading Cám dỗ người khác