Category Archives: trà đàm

Chín và thơ trẻ

Chào các bạn,

Nếu có hai trái hồng, một trái già xanh và một trái chín vàng, thì điều gì làm hai trái khác nhau?

Điều đó là thời gian. Trái chín đã có một khoảng thời gian để từ già biến thành chín. Trái chín có thể chín trên cây, hoặc có thể chín sau khi bị hái lúc đã già. Điều trái già cần để chín không phải là còn ở trên cây hay không, mà là thời gian để chín. Continue reading Chín và thơ trẻ

Nhớ mẹ

Chào các bạn,

Sau cơm tối, các em học sinh Lưu trú được chơi được giải trí một giờ mới vào phòng học, học thêm hai tiết Anh văn. Sau đó các em học và ôn bài đến mười giờ đêm đi ngủ.

Tối nay trong giờ chơi các em chơi từng nhóm rất vui, có nhóm nhảy dây, một vài em đang tập cho nhau những động tác thể dục thẩm mỹ các em biết được qua băng đĩa, một số em khác ngồi ca hát với nhau. Riêng em Kim Thoại học sinh lớp Mười ngồi một góc rất buồn. Continue reading Nhớ mẹ

Luyện tâm để lãnh đạo

Chào các bạn,

Trong bài Sao phải luyện tâm mình nói đến 3 lý do tâm linh:

– Bạn cần luyện tâm để được tĩnh lặng và an lạc, thoát khỏi vòng cương tỏa của tham sân si.

– Thế giới cần nhiều thầy để dạy mọi người tĩnh lặng.

– Thế giới cần nhiều thầy để tạo năng lượng tĩnh lặng cho thế giới.

Nhưng có một lý do nữa mà mình đã không nói, và dành riêng cho hôm nay, vì nó liên quan đến khả năng lãnh đạo: Bạn cần luyện tâm tĩnh lặng để là lãnh đạo giỏi. Continue reading Luyện tâm để lãnh đạo

Học lớp xóa mù

Chào các bạn,

Các em nhỏ học cấp I Buôn Làng đa số học đến lớp Năm lớp Sáu vẫn không biết đọc, vì vậy đầu năm học mới mỗi lần mình gặp và nói chuyện với thầy Eang hiệu phó trường cấp II trong Buôn Làng, gần như không lần nào thầy Eang không đề cập đến vấn đề không biết đọc chữ của các em, cũng như qua những lần đến thăm các gia đình trong Buôn Làng, mình cũng biết tình trạng học của các em học cấp I. Vì vậy tháng Chín năm 2015 mình mở một lớp xóa mù học vào các buổi sáng Chúa nhật. Nhận vào học người lớn cũng như thanh niên trong Buôn Làng không biết chữ, và những em nhỏ đi học năm nào cũng được lên lớp nhưng không biết đọc. Lớp học được mình tài trợ bút mực sách vở. Continue reading Học lớp xóa mù

Xét đoán

Chào các bạn,

Có lẽ mọi chúng ta đều đã đọc được nhiều bài viết về đừng xét đoán người khác, từ các bài về tâm lý xã hội đến các bài tâm linh sâu sắc.

Chúa Giêsu nói: “Anh em đừng xét đoán, để khỏi bị Thiên Chúa xét đoán, vì anh em xét đoán thế nào, thì anh em cũng sẽ bị Thiên Chúa xét đoán như vậy; và anh em đong đấu nào, thì Thiên Chúa cũng sẽ đong đấu ấy cho anh em. Sao anh thấy cái rác trong con mắt của người anh em, mà cái xà trong con mắt của mình thì lại không để ý tới? Sao anh lại nói với người anh em: ‘Hãy để tôi lấy cái rác ra khỏi mắt bạn’, trong khi có cả một cái xà trong con mắt anh? Hỡi kẻ đạo đức giả! Lấy cái xà ra khỏi mắt anh trước đã, rồi anh sẽ thấy rõ, để lấy cái rác ra khỏi mắt người anh em.” (Matthew 7:1-5). Continue reading Xét đoán

Đổi bim bim cay

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng mình ít có tiền nên từ người lớn cho đến trẻ nhỏ, trong mua bán vẫn còn giữ truyền thống văn hóa trao đổi. Nghĩa là mang một túm gạo, một túm lúa, một túm bắp hoặc một ít hột điều đến quán người Kinh buôn bán trong Buôn Làng để đổi lấy bánh keo, thuốc lá, dầu ăn hoặc mì tôm, cá khô…

Nhất là các em nhỏ, mùa nào có thứ đó như mùa củ mì các em có củ mì, mùa bắp các em có bắp, mùa hạt điều, mùa lúa… Do các em sau những buổi đi học về đi mót, đi lượm hoặc vừa đi chăn bò vừa mót, vừa lượm về đổi lấy bánh kẹo ăn. Continue reading Đổi bim bim cay

Sao phải luyện tâm?

Chào các bạn,

Hầu như không ai trong chúng ta là không luyện tâm, dù nhiều dù ít. Tối thiểu là mẹ cũng dạy chúng ta thuở nhỏ: Đừng nói dối, đừng trộm cắp, đừng lừa lọc, thương người nghèo khổ… Tuy nhiên, khi nói luyện tâm ở mức tâm linh – ở mức trái tim linh thiêng của ta, tức là tầng sâu thẳm nhất của trái tim ta – thì có rất nhiều người không quan tâm.

Điều này cũng không có gì lạ. Một lớp học, thường có khoảng 10 học sinh hàng đầu, cố gắng hết sức để càng ngày càng giỏi. Đa số còn lại thì làng nhàng, sao cũng được, miễn là lên lớp. Một thiểu số dưới đáy thì coi học là một cực hình. Continue reading Sao phải luyện tâm?

Thoát nghèo

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang sống rất siêng đi họp thôn, đa số người đi họp thôn là các mẹ. Khoảng sáu giờ ba mươi mỗi sáng Chúa nhật ở trong nhà nhìn ra con đường trước nhà, mình thấy các mẹ đi theo từng nhóm, mỗi nhóm từ hai đến bốn mẹ.

Thời gian đầu mình thắc mắc không biết các mẹ đi đâu, mình gọi hỏi một vài mẹ và được biết các mẹ đi họp thôn. Có điều đặc biệt các mẹ không đi họp thôn một mình, nhưng gần như mẹ nào trước ngực cũng địu một em bé và tay còn dắt thêm một em bé nữa. Continue reading Thoát nghèo

Tĩnh lặng và vô cảm

Chào các bạn,

Rất nhiều người, kể cả các tu sĩ hay thiền sư, lẫn lộn tĩnh lặng và vô cảm.

Khi không có điều gì có thể làm cho ta xúc động, đó là vô cảm.

Phật và Bồ tát đều yêu thương mọi chúng sinh, đều thương cảm mọi chúng sinh vì đời sống đau khổ, chính vì vậy mà các vị dùng đời mình để giáo huấn, dạy dỗ, và hỗ trợ các chúng sinh trên đường tu tập thoát khổ. Continue reading Tĩnh lặng và vô cảm

Chuyện gì đến sẽ đến

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật được nghỉ mình chạy xe qua xóm Đào thăm một số gia đình các em nữ học sinh Lưu trú, gia đình mình đến thăm đầu tiên là gia đình bố mẹ Thép.

Bố mẹ Thép có sáu người con nhưng có đến ba người con gái kế nhau là học sinh nhà Lưu trú của mình. Hiện tại em Phila đã ra trường, mình đang tiếp tục giúp em Phila tiền ăn học trung cấp Sư phạm ngành Mầm non Tp. Buôn Ma Thuột năm thứ nhất, em Phai học lớp Mười hai và em Phétly học lớp Mười ở nhà Lưu trú. Continue reading Chuyện gì đến sẽ đến

Tự ái vặt

Chào các bạn,

Tự ái thì có lẽ mọi chúng ta đều biết hết rồi. “Tự ái” là tự yêu mình. Người hay tự ái là người mà người ta chạm đến lông chân của mình là nổi trận lôi đình. Như là:

– Bạn dốt lắm,
– Bạn thiếu kinh nghiệm,
– Bạn không đủ thông minh để hiều,

Đại khái là vậy. Nhưng có lẽ các bạn không biết những điều trực tiếp đụng chạm đến cá nhân ta như trên chỉ là 10% của vấn đề tự ái. 90% còn lại là những điều gì liên hệ đến bản thân ta, như bố mẹ, anh chị em, bạn bè, trường học, nơi sinh ra, nơi đang ở, hiệu xe ta đang đi, hiệu giày ta đang mang, tôn giáo, chủ nghĩa chính trị, chủ nghĩa kinh tế, chủ nghĩa tâm lý, chủ nghĩa bờla bờla, bờla… Nói chung là tất cả những gì có liên hệ lớn nhỏ đến ta đều có thể là nguyên do của tự ái vặt của ta. Và đây mới là chuyện lớn. Continue reading Tự ái vặt

Ở nhà cũ

Chào các bạn,

Buôn Làng Sêđăng mình đang ở có năm thôn, và được anh em Buôn Làng gọi tên thôn theo số thứ tự: Thôn Một, thôn Hai, thôn Tư và thôn Năm. Riêng thôn Ba anh em Buôn Làng không gọi thôn Ba nhưng gọi xóm Đào, mình hỏi một số bố mẹ tại sao gọi thôn Ba là xóm Đào nhưng các bố mẹ cũng không biết.

Đặc biệt hai thôn trong Buôn Làng có nhiều trâu bò nhất: Thôn Một và xóm Đào, có những gia đình trong thôn có mười mấy con trâu hoặc trên ba mươi con bò. Continue reading Ở nhà cũ

Trường học và Trường đời

Chào các bạn,

Các bạn còn ở trong trường, tức là chưa thực sự ra đời để vật lộn với đời, thường không được chuẩn bị kỹ để sống với đời.

– Điều thiếu chuẩn bị đầu tiên là đời rất khác với trường. Ở trường, bạn chỉ cần chăm học, làm bài tử tế, thì sẽ có hạng cao trong lớp, mỗi năm mỗi lên, thi kì nào cũng đỗ. Mọi sự ở trong trường đều ngăn nắp như thế.

Nhưng đời thì không được ngăn nắp lắm. Đôi khi bạn làm việc tốt nhưng vẫn bị đì, vì có thể là bạn cặp bồ với một cô trong sở mà chàng trưởng phòng của bạn đã theo đuổi từ lâu nhưng bạn không biết. Hoặc đôi khi mấy đứa con ông cháu cha cùng phòng bạn lên vù vù dù chúng nó dốt. Đời chẳng phải lúc nào cũng công bình. Continue reading Trường học và Trường đời

Đi khám mắt

Chào các bạn,

Mẹ Sót nhà ở đối diện nhà mình có người con trai thứ hai và thứ ba: Em Hang và em Hội. Em Hang năm nay hai mươi tuổi và em Hội năm nay mười chín tuổi.

Ngày mình mới về Buôn Làng đến thăm gia đình mẹ Sót, được biết em Hang và em Hội đã nghỉ học từ lâu, hiện hai em làm công nhân cho lò gạch chú Lâm. Nhìn thấy hai em còn nhỏ mình hỏi mẹ Sót hai em đã học đến lớp mấy mà đã đi làm rồi? Mẹ Sót cho biết cả hai em chỉ học hết lớp hai và nghỉ học, vì hai em bị mù, đến lớp học nhìn lên bảng không thấy chữ. Continue reading Đi khám mắt

Khởi đầu con đường sự nghiệp

Chào các bạn,

Bài này mình viết cho các bạn mới ra trường – cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ – cũng như các bạn mới đổi việc sang công ty mới. Tuy nhiên, các bạn không ở trong các dạng này đọc cũng không sao 🙂

Khi các bạn mới ra trường, và được tuyển vào một công ty mới (“mới” có nghĩa là bạn chưa làm việc ở đó bao giờ), thì có rất nhiều khả năng là bạn không được một việc làm đúng khả năng như bạn tưởng tượng, vì nhiều lý do: Continue reading Khởi đầu con đường sự nghiệp