LÝ GIAO DUYÊN – Dân ca Bắc Bộ (âm hưởng Quan họ)

 

Lý là một trong những thể loại dân ca có nhiều làn điệu hấp dẫn, cấu trúc ngắn gọn, chặt chẽ. Phần lớn Lý được phổ thơ lục bát hoặc biến thể của lục bát.

Về xuất xứ của các điệu Lý đến nay vẫn còn nhiều quan niệm khác nhau. Có người cho rằng quê hương của Lý là ở Nam bộ, trong đó đại đa số căn cứ vào đặc điểm về phong cách, thể loại và cho rằng Lý được sinh ra từ miền Trung.

Những bài hát được gọi là Lý thường đề cập tới đề tài cuộc sống hàng ngày gắn bó chặt chẽ với lao động sản xuất của con người Việt Nam. Những cảnh vật thân quen, mộc mạc nhiều khi cũng trở thành đối tượng miêu tả của Lý như: Lý cây ổi, Lý tang tít, Lý cái nơm, Lý con sáo… Ngay cả những tình cảm thuộc lĩnh vực tâm hồn con người cũng được thi vị hóa như trong Lý giao duyên, Lý hành vân, Lý tiểu khúc, Lý vọng phu…  Trong các làn điệu Lý có Lý giao duyên là tương đối phổ biến và được nhiều người yêu thích.

Trong quá trình giao lưu văn hóa, Lý giao duyên ở mỗi vùng miền đều có thể được coi là một dị bản bởi khi xem xét kỹ các đường nét giai điệu cũng như phần lời ca, ta đều có thể tìm thấy những đường nét tương đồng.

Giao duyên thoạt đầu là sự dò ý gợi tình của 2 người nam nữ. Giai điệu trữ tình quyến luyến. Trong bài Lý giao duyên Bắc bộ có câu hát “Cái ngãi đá vàng ta quyết (mà) yêu nhau”. Ngãi là nghĩa. Cái nghĩa chung tình. Vì miền Nam hay nói và viết chữ “nghĩa” thành ra “ngãi”.

 

Trăm khúc ớ sông đổ dồn về một bến i,
Anh chẳng yêu nàng, anh chẳng yêu nàng,
Anh đến mà chi đây hỡi nàng nàng ơi,
Hỡi nàng nàng ơi, anh chẳng yêu nàng,
Anh đến mà chi đây.

Đấy với đây không dây mà buộc,
Em với anh chàng, em với anh chàng,
Chưa chuốc mà sao say hỡi chàng chàng ơi,
Hỡi chàng chàng ơi, em với anh chàng,
Chưa chuốc mà sao say.

Gặp nhau đây í i mời người mà xơi i nước i,
Xơi nước xơi trầu, xơi nước xơi trầu,
Sau kết mà nhân duyên hỡi nàng nàng ơi,
Hỡi nàng nàng ơi, xơi nước xơi trầu,
Sau kết mà nhân duyên.

Kết nhân duyên i sợ chàng mà lắm lắm i
Em sợ lòng chàng, em sợ lòng chàng,
Chóng thắm mà mau phai i hỡi chàng chàng ơi,
Hỡi chàng chàng ơi, em sợ lòng chàng,
Chóng thắm mà mau ớ phai.

Thắm í với phai í i nào ai mà có biết i,
Cái ngãi đá vàng, cái ngãi đá vàng,
Ta quyết mà yêu nhau hỡi nàng nàng ơi,
Hỡi chàng chàng ơi, cái ngãi đá vàng,
Ta quyết mà yêu … nhau…

 

Mời các bạn cùng nghe.

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s